กราบเรียนท่านประธานสภาผู้แทนราษฎรที่เคารพ ท่านสมาชิกผู้ทรงเกียรติ ผม อําพล จินดาวัฒนะ เลขาธิการสํานักงานคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติครับ ผมต้อง กราบขอบพระคุณท่านสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรทั้ง ๖ ท่านผ่านทางท่านประธานนะครับ ท่านวิชาญ ท่านบรรพต ท่านชัยวัฒน์ ท่านผ่องศรี ท่านจุมพฏ แล้วก็ท่านวัชระ สิ่งทั้งหลาย ที่ท่านให้ข้อสังเกตต่อธรรมนูญว่าด้วยระบบสุขภาพแห่งชาติ ทางผมและคณะจะรับไป รายงานต่อคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ เพื่อจะนําไปใช้ในการพัฒนาปรับปรุงในโอกาส ต่อไป ผมขอกราบเรียนว่าธรรมนูญว่าด้วยระบบสุขภาพแห่งชาติฉบับนี้ เปึนฉบับแรก ที่เปึนส่วนประกอบหนึ่งของ พ.ร.บ. สุขภาพแห่งชาติ ป้ ๒๕๕๐ เพราะฉะนั้น ความสมบูรณ์คงจะยังไม่มีหรอกครับ ก็คงจะเปึนเรื่องเริ่มต้นเพื่อจะพัฒนาต่อไป ผมกราบเรียนว่าธรรมนูญฉบับนี้มีท่านได้เปึนห่วงว่า การบังคับใช้จะเปึนอย่างไร ผมขออนุญาตกราบเรียนว่ามันจะนําไปสู่การบังคับใช้หลายทิศทาง ในอดีตเราอาจจะ เข้าใจว่าเมื่อมันมีกฎหมายและมีธรรมนูญ ก็จะบังคับโดยกฎหมาย คือมีบทลงโทษ แต่ลักษณะของพระราชบัญญัติสุขภาพแห่งชาติที่ให้กําหนดธรรมนูญว่าด้วย ระบบสุขภาพแห่งชาตินี้ เราหวัง ๒ ด้านครับ
ด้านที่ ๑ คือบางส่วนจะมีการบังคับใช้ โดยมีข้อผูกพันหน่วยงานของรัฐ หน่วยงานของรัฐจะต้องเอาไปดําเนินการให้เปึนไปตามทิศทางที่ระบุในธรรมนูญฉบับนี้ และ
ด้านที่ ๒ เราหวังว่าจะเปึนอํานาจบังคับในแนวนอนครับ หรือในแนวราบ ก็คือองค์กรภาคส่วนต่าง ๆ จะสามารถใช้เปึนจุดอ้างอิง ในการที่จะผลักดันให้เกิดระบบ สุขภาพที่พึงประสงค์ตามที่ระบุอยู่ในธรรมนูญ ก็โดยที่ไม่ใช่เปึนการบังคับตามตัวบท กฎหมาย ธรรมนูญนี้จะถูกนําไปสู่การปฏิบัติอย่างน้อย ๖ ด้านครับ
แนวทางที่ ๑ ก็คือจะมีการผลักดันสาระสําคัญไปบรรจุอยู่ในแผนพัฒนา ระดับชาติ แผนปฏิบัติราชการของรัฐบาล แผนงานของส่วนราชการ รวมทั้งแผนพัฒนา ของจังหวัดต่าง ๆ และแผนขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ซึ่งสํานักงานคณะกรรมการ สุขภาพแห่งชาติจะต้องไปทํางานร่วมมือกับองค์กรต่าง ๆ ทั่วประเทศ เพื่อจะผลักดัน ให้ธรรมนูญนี้ไปสู่ในแผนต่าง ๆ และไปสู่การปฏิบัติครับ
แนวทางที่ ๒ ก็จะมีการผลักดันธรรมนูญผ่านกระบวนการพัฒนานโยบาย สาธารณะตามพระราชบัญญัติสุขภาพแห่งชาติ คือกระบวนการสมัชชาสุขภาพ ที่มีทั้งระดับชาติ มีทั้งระดับพื้นที่ และระดับประเด็น เพื่อจะนําธรรมนูญในข้อต่าง ๆ ที่มีความสําคัญนําไปผลักดันสู่การปฏิบัติให้เปึนรูปธรรม โดยทั้งฝ์ายรัฐ ฝ์ายวิชาการ และฝ์ายประชาชนจะต้องร่วมมือกันทําครับ
แนวทางที่ ๓ ก็จะถูกนําไปสู่การปฏิบัติโดยองค์กรภาคีที่มีส่วนร่วมยกร่าง ธรรมนูญฉบับนี้ขึ้นมา ซึ่งธรรมนูญฉบับนี้ไม่ได้ยกร่างโดยสํานักงาน ไม่ได้ยกร่างโดย คณะกรรมการ แต่ยกร่างโดยการมีส่วนร่วมอย่างกว้างขวางขององค์กรต่าง ๆ นะครับ เพราะฉะนั้นองค์กรที่ร่วมยกร่างก็จะมีหน้าที่นําข้อกําหนดในธรรมนูญไปผลักดันสู่การ ปฏิบัติร่วมกัน
แนวทางที่ ๔ ธรรมนูญนี้เนื่องจากผูกพันหน่วยงานของรัฐ ภาคประชาชน และภาคส่วนต่าง ๆ ก็สามารถใช้อ้างอิงในการติดตาม ตรวจสอบ การปฏิบัติของรัฐใน เรื่องที่เกี่ยวข้อง อาจจะรวมไปถึงการอ้างอิงธรรมนูญนี้ซึ่งเปึนส่วนประกอบของ พระราชบัญญัติสุขภาพแห่งชาติไปสู่การฟัองศาลต่อฝ์ายตุลาการ เพื่อให้เกิดการปฏิบัติ ตามธรรมนูญนี้ก็ได้นะครับ เปึนแนวทางที่ ๔
แนวทางที่ ๕ ทางฝ์ายนิติบัญญัติทางสภาผู้แทนราษฎร รวมทั้งวุฒิสภา ท่านก็จะได้กรุณาช่วยใช้ธรรมนูญฉบับนี้เปึนเครื่องมือการตรวจสอบการปฏิบัติหน้าที่ของ หน่วยงานของรัฐว่าจะมีการปฏิบัติสอดคล้องกับแนวทางหรือสิ่งที่เขียนไว้ในธรรมนูญ หรือไม่ กระผมขออนุญาตกราบเรียนฝากท่านทั้งหลายในฐานะฝ์ายนิติบัญญัติครับ ได้ กรุณาช่วยพิจารณานําธรรมนูญนี้ไปใช้ในการตรวจสอบการปฏิบัติหน้าที่ของหน่วยงาน ของรัฐในโอกาสต่อ ๆ ไปก็จะเปึนประโยชน์อีกทางหนึ่งครับ
แนวทางที่ ๖ คณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติก็จะมีการตั้งคณะกรรมการ เพื่อที่จะติดตามการขับเคลื่อนธรรมนูญให้สู่การปฏิบัตินะครับ ซึ่งขณะนี้มีการตั้ง คณะกรรมการแล้วโดยขออนุญาตเอ่ยนามนะครับ ท่านนายแพทย์บรรลุ ศิริพานิชย์ เปึนประธาน และมีการติดตามขับเคลื่อนต่อเนื่องนะครับ โดยไม่ใช่ว่าหวังว่าได้ธรรมนูญ แล้วเขาหยุดอยู่กับที่ครับ จะต้องมีการขับเคลื่อนต่อไปนะครับ
สุดท้ายครับท่านประธานที่เคารพครับ ข้อเสนอต่าง ๆ ที่ท่านฝากไว้ ท่านท้วงติงหรือถ้าท่านจะสังเกตเราจะรับไปทั้งหมดเพื่อจะไปพิจารณา และท้ายนี้กระผม กราบเรียนว่าธรรมนูญที่เขียนนี้ก็ยอมรับครับว่าอ่านแล้วมันยาก มันจะต้องมีการทําให้ ง่ายต่อไป ผมกราบเรียนว่าเปึนนิมิตหมายที่ดีมากครับ ปรากฏว่ามีชาวบ้านโดย อบต. ที่ตําบลชะแล้ อําเภอสิงหนคร จังหวัดสงขลา เขาได้นําธรรมนูญตัวนี้ตั้งแต่ตอนที่เรา ยกร่างเขาเอาสาระสําคัญไปแล้วไปทําใหม่ครับ เปึนธรรมนูญสุขภาพตําบลชะแล้ครับ ซึ่งผมกราบเรียนว่าสํานักงานผมไม่ได้เปึนคนไปผลักดันให้เขาทําเลยนะครับ แต่ประชาชน เขาได้ตื่นตัว แล้วเขาก็ร่วมทําเปึนธรรมนูญสุขภาพตําบลชะแล้ขึ้นมา ซึ่งเขาเขียนภาษา แบบชาวบ้าน เขาเอาไปใช้โดยไม่ได้ไปลอก แล้วก็ไปเขียนในทิศทางของเขา มีทั้ง ๖๐ ข้อ ขณะนี้เขาใช้เปึนธรรมนูญในตําบลของเขา และมีกติกา มีข้อปฏิบัติในเรื่องของสุขภาพ ตามธรรมนูญของเขา
อันนี้กระผมกราบเรียนเพื่ออยากจะนําความงดงามอย่างนี้มากราบเรียน ต่อสภาครับ แล้วก็ผมคิดว่าในอนาคตเราคงจะได้มีการทํางานกับเครือข่ายต่าง ๆ แล้วเรา หวังว่าจะเกิดความงดงามแบบนี้ขึ้นอีกในประเทศ โดยที่ใช้เครื่องมือคือธรรมนูญฉบับนี้ เปึนเครื่องมือทํางานร่วมกันต่อไป กระผมขอกราบขอบพระคุณท่านประธานที่เคารพครับ