นายธีระ วงศ์สมุทร รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์

กราบเรียนท่านประธานที่เคารพ ท่านสมาชิกผู้ทรงเกียรติทุกท่าน กระผม นายธีระ วงศ์สมุทร รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ได้รับมอบหมายจาก ฯพณฯ นายกรัฐมนตรีให้รองนายกรัฐมนตรี พลตรี สนั่น ขจรประศาสน์ และกระผมได้มาเปึน ผู้ชี้แจงตอบกระทู้ถามของท่านสมาชิกผู้ทรงเกียรติจากจังหวัดนครสวรรค์ ขออนุญาต เอ่ยนามท่าน คือ ท่านสมควร โอบอ้อม แต่เนื่องจากท่านรองนายกรัฐมนตรี พลตรี สนั่น ขจรประศาสน์ ท่านติดราชการที่สําคัญจริง ๆ ก็เลยมอบหมายให้ผมมาตอบกระทู้ถาม ของท่านนะครับ ก็ตามที่ท่านได้กล่าวนะครับว่า ในเรื่องของบึงบอระเพ็ดนั้นเปึนแหล่งน้ํา ที่ใหญ่ที่สุดของประเทศไทย เนื้อที่ตั้ง ๑๓๒,๐๐๐ ไร่ ก็เปึนแหล่งน้ําที่มีความสําคัญ อย่างยิ่ง ทั้งการท่องเที่ยวและการนันทนาการของจังหวัด นอกจากนั้นก็ยังเปึนแหล่งผลิต ทรัพยากรประมงที่สําคัญ และยังเปึนแหล่งเพาะพันธุ์สัตว์น้ําวัยอ่อนให้กับลุ่มน้ํา เจ้าพระยา และนอกจากนั้นก็ยังเปึนที่อาศัยของนกต่าง ๆ อีกด้วย จากปัญหาของ บึงบอระเพ็ด ปัญหาเรื่องตะกอนที่ตกสะสมในบึงบอระเพ็ดนั้น ธรรมชาติของบึงบอระเพ็ด ก็คือเปึนพื้นที่แหล่งเก็บน้ําขนาดใหญ่ ก็รองรับดักตะกอนต่าง ๆ ที่มาจากทั้งพื้นที่ การเกษตรนะครับ เพราะฉะนั้นสาเหตุสําคัญที่ทําให้มีตะกอนมากก็คือ

ประการแรกก็คือ เรื่องสิ่งก่อสร้างและการบุกรุกเพื่อทํานาของราษฎรใน พื้นที่หลายหมื่นไร่รอบบึงตามที่ท่านได้กล่าวมาแล้วว่า เมื่อน้ําลดพี่น้องเกษตรกรก็บุกรุก ในพื้นที่รอบบึงนะครับ

ประการที่สอง ก็ในเรื่องของวัชพืชที่มีการเจริญเติบโตและอาศัยปุิยต่าง ๆ จากการทําการเกษตร ทําให้วัชพืชเหล่านั้นเจริญเติบโตและทับถมกันมากมายนะครับ ถ้าจะย้อนหลังไปสักนิดครับว่าในเรื่องของบึงบอระเพ็ด ซึ่งกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เมื่อป้ ๒๔๗๐ ก็ได้เริ่มก่อสร้างประตูระบายน้ําและทํานบคันกั้นน้ําเก็บกักน้ําไว้นะครับ ซึ่งในตอนนั้นมันสามารถเก็บกักน้ําได้ถึงประมาณ ๓๒๐ ล้านลูกบาศก์เมตร และถัดมา จากนั้นนะครับ ถัดมาถ้าข้อมูลในป้ ๒๕๒๗ ปริมาณน้ําในบึงบอระเพ็ดก็ลดลงมาเหลือ อยู่ที่ประมาณ ๒๑๙ ล้านลูกบาศก์เมตร สาเหตุเนื่องจากตะกอนทับถมขึ้นมา ถัดมา ในป้ ๒๕๔๓ ปริมาณน้ําในบึงบอระเพ็ดที่ระดับเก็บกักเท่ากัน คือ บวก ๒๔ เหนือระดับน้ําทะเลปานกลางก็จะเหลือเพียง ๑๘๐ ล้านลูกบาศก์เมตร ตามที่ท่าน ผู้มีเกียรติได้กรุณาได้เรียนให้ทราบนะครับ จะเห็นว่าปัญหาในเรื่องตะกอนต่าง ๆ นี่ตกทับถมมาทําให้บึงบอระเพ็ดมีความตื้นเขิน ตามที่ทุกท่านมีความเปึนห่วงเปึนใยนะครับ ในเรื่องนี้เองรัฐบาลก็ให้ความสําคัญไม่ได้ นิ่งนอนใจนะครับ ก็ได้มอบหมายให้กรมประมงก็เปึนผู้ดูแลในเรื่องบึงบอระเพ็ด และขณะเดียวกันก็ได้มีทําการศึกษาตามที่ท่านได้กล่าวเมื่อสักครู่นี้นะครับว่าในการ แก้ปัญหาเรื่องบึงบอระเพ็ดนั้นอย่างไรนะครับ

ผมขออนุญาตเรียนว่าในเรื่องของข้อมูลต่าง ๆ ที่ท่านถามเกี่ยวกับเรื่องการ สะสมของตะกอนในบึงบอระเพ็ดนั้นนะครับ หน่วยงานที่มีข้อมูลในเรื่องของตะกอนนั้น ก็คงจะมีอยู่ ๒ หน่วยงานก็คือที่กรมประมงและกรมชลประทาน ทีนี้ย้อนไปจากผล การศึกษาของสถาบันเทคโนโลยีแห่งเอเชียเมื่อป้ ๒๕๒๕ ก็ศึกษาย้อนหลังไป ๖๐ ป้ ตามที่ผมได้กราบเรียนว่าตั้งแต่ประมาณป้ ๒๔๗๐ นะครับ ข้อมูลตรงนี้โดยเฉลี่ยแล้ว นะครับ ตะกอนต่าง ๆ ที่ไหลลงไปทับถมในบึงบอระเพ็ดนี่ต่อป้ประมาณ ๖.๗ มิลลิเมตร ต่อป้นะครับ เมื่อมาศึกษาอีกครั้งตามที่ท่านได้กราบเรียนเมื่อสักครู่นี้นะครับว่าเมื่อป้ ๒๕๔๗ ถึงผลการศึกษาสิ้นเสร็จนะครับ ก็มีข้อมูลการตกตะกอนในบึงบอระเพ็ดระหว่าง ป้ ๒๕๒๗ ถึงป้ ๒๕๔๕ นี่ ๑๘ ป้ ตรงนี้โดยเฉลี่ยแล้วจะเห็นว่าข้อมูลที่ตะกอนที่ตกเฉลี่ย ก็อยู่ที่ประมาณ ๑๔.๑ มิลลิเมตรต่อป้ ก็เพิ่มจากป้ ๒๕๒๕ ถึง ๗ มิลลิเมตรนะครับ หรือแปลว่าตะกอนที่ไหลลงสู่บึงบอระเพ็ดต่อป้นี่ก็อยู่ที่ประมาณ ๒.๑ ล้านลูกบาศก์เมตร ต่อป้นะครับ ก็เปึนตะกอนที่สะสมลงมานะครับ จากการคาดการณ์ว่าถ้าอีก ๕๐ ป้ ข้างหน้า นับตั้งแต่ป้ ๒๕๔๕ เปึนต้นไป ถ้าเราไม่ทําอะไรในบึงบอระเพ็ดเลยนะครับ อัตราการตกตะกอนอย่างที่ผมเรียนเมื่อสักครู่แล้วว่าป้หนึ่งประมาณ ๑๔.๑ มิลลิเมตร ต่อป้ บึงบอระเพ็ดที่เราคิดว่าจะมีความจุอยู่ที่ประมาณ ๑๘๐ ล้านลูกบาศก์เมตร จะเหลือ ความจุประมาณเพียง ๗๐ ล้านลูกบาศก์เมตรเท่านั้น คือลดไปถึง ๓๙ เปอร์เซ็นต์ ของความจุนะครับ อันนี้ผมคิดอัตราคงที่ในแต่ละป้ ๆ ว่าการตกตะกอนอยู่ที่ ๑๔ มิลลิเมตรต่อป้นะครับ ถ้าเราคิดว่าอัตราการตกตะกอนเพิ่มเนื่องจากสาเหตุตามที่ผม ได้กราบเรียนไปแล้วนะครับ ภายใน ๕๐ ป้อย่างที่ว่า ถ้ามาเพิ่มอีกสัก ๑.๕ เท่านะครับ ข้อมูลการศึกษาพบว่าตะกอนนี่จะขึ้นมาถึงประมาณเมตรเศษ ๆ ก็แปลว่าในขณะนั้น ถ้าเราไม่ทําอะไรเลยเกี่ยวกับบึงบอระเพ็ดเลยนี่น้ําที่คิดว่าจะมี ๑๘๐ ล้านลูกบาศก์เมตร พบว่าตะกอนนี่จะขึ้นมาถึงประมาณเมตรเศษ ๆ ก็แปลว่าในขณะนั้นถ้าเราไม่ทําอะไรเลย เกี่ยวกับบึงบอระเพ็ดเลยนี่น้ําที่คิดว่าจะมี ๑๘๐ ล้านลูกบาศก์เมตรนี่ก็จะเหลือเพียง ประมาณ ๑๕ ล้านลูกบาศก์เมตรเท่านั้น ก็แปลว่าบึงตื้นเขินทั้งหมดนี้ครับคือข้อมูล ทั้งหมดที่เกี่ยวกับบึงบอระเพ็ด ซึ่งกราบเรียนท่านสมาชิกผู้ทรงเกียรติว่าข้อมูลทั้งหมดนี้ กรมประมงและกรมชลประทานมีนะครับ ขอบพระคุณครับ