สภาผู้แทนราษฎร · ครั้งที่ ๔ · ๑๔ สิงหาคม ๒๕๕๑

เตช บุนนาค หารือเรื่องกระบวนการส่งผู้ร้ายข้ามแดนของสหราชอาณาจักร โดยมีกระบวนการ 12 ขั้นตอน และเรียกร้องให้พิจารณาเรื่องนี้ให้เร็วขึ้น นอกจากนี้ ยังพูดถึงข้อกำหนดที่ไม่อนุญาตให้ส่งผู้ร้ายข้ามแดน เช่น การดำเนินคดีในเรื่องการเมือง การขอให้ส่งผู้ร้ายข้ามแดนเพื่อดำเนินคดีหรือลงโทษโดยมีเหตุผลทางการเมือง และการล่าช้าในการร้องขอส่งผู้ร้ายข้ามแดน นอกจากนี้ ยังหารือเรื่องการส่งตัวผู้ร้ายข้ามแดน และกล่าวถึงข้อบังคับในการดำเนินการ

นายเตช บุนนาค รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ

กราบเรียน ท่านประธานสภาผู้แทนราษฎรที่เคารพ และท่านสมาชิกผู้ทรงเกียรติ กระผมใคร่ขอสรุป ขั้นตอนของกระบวนการส่งผู้ร้ายข้ามแดนของสหราชอาณาจักรนะครับ มีอยู่ ๑๒ ขั้นตอน ด้วยกัน จะขอกราบเรียนโดยสรุปนะครับ

ข้อ ๑ ประเทศที่ร้องขอจัดส่งคําร้องขอให้ส่งผู้ร้ายข้ามแดนอย่างเปึน ทางการพร้อมเอกสารประกอบอันจําเปึนต่าง ๆ ผ่านช่องทางการทูตไปยัง กระทรวงมหาดไทยของสหราชอาณาจักร

ข้อ ๒ เมื่อกระทรวงมหาดไทยของสหราชอาณาจักรได้รับคําร้องขอ แล้วจะเสนอเรื่องให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยพิจารณาว่า คําร้องขอ เข้าหลักเกณฑ์ตามกฎหมายอังกฤษที่เกี่ยวข้องกําหนดไว้หรือไม่

ข้อ ๓ หากรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยของสหราชอาณาจักร ออกคําสั่งคํารับรองคําร้องขอก็จะส่งคํารับรองพร้อมร้องขอขอให้ส่งผู้ร้ายข้ามแดนไปยังศาล เพื่อให้ศาลพิจารณาว่าความผิดตามคําร้องขอเปึนความผิดที่ส่งผู้ร้ายข้ามแดนแก่กันได้ และมีพยานหลักฐานเพียงพอที่จะออกหมายจับบุคคลที่เปึนที่ต้องการตัวได้ภายใต้ เขตอํานาจศาล

ข้อ ๔ เมื่อมีการจับกุมหรือเมื่อมีการจับบุคคลตามคําร้องขอ บุคคลนั้น จะถูกส่งไปยังศาลในโอกาสแรกและผู้พิพากษาจะกําหนดวันสืบพยาน

ข้อ ๕ การสืบพยานจะกระทําต่อเมื่อผู้พิพากษาเห็นว่าคําร้องขอให้ส่ง ผู้ร้ายข้ามแดนเปึนไปตามหลักเกณฑ์ที่กําหนดไว้ในกฎหมายที่เกี่ยวข้อง และความผิด ตามคําร้องขอต้องเปึนความผิดของทั้ง ๒ ประเทศ มีพยานหลักฐานเพียงพอที่จะแสดงว่า คดีมีมูลความผิดคดีเบื้องต้น และมีเหตุต้องห้ามมิให้ส่งผู้ร้ายข้ามแดนตาม มาตรา ๗๙ ของกฎหมายที่เกี่ยวข้องหรือไม่

ข้อ ๖ เหตุต้องห้ามมิให้ส่งผู้ร้ายข้ามแดนตาม มาตรา ๗๙ ของกฎหมาย ที่เกี่ยวข้อง ได้แก่ การที่ศาลจะพิจารณาประเด็นต่าง ๆ รวมถึงข้อต่อสู้ของจําเลยทั้งหมด ว่าจะสามารถส่งผู้ร้ายข้ามแดนให้แก่กันได้หรือไม่ และมีเหตุต้องห้ามในเรื่องต่าง ๆ ดังนี้ หรือไม่ด้วย อาทิ เปึนการดําเนินคดีซ้ํา เปึนความผิดทางการเมือง การขอให้ส่งผู้ร้าย ข้ามแดนมีวัตถุประสงค์หรือเหตุผลทางการเมือง หรือต้องการนําตัวไปดําเนินคดีโดยมี เหตุผลทางการเมืองอยู่เบื้องหลัง จะได้รับการดําเนินคดีอย่างเปึนธรรม การที่ประเทศ ที่ร้องขอดําเนินการขอส่งผู้ร้ายข้ามแดนล่าช้าคําร้องขอให้ส่งผู้ร้ายข้ามแดนนั้นเปึนไป เพื่อจะนําตัวไปดําเนินคดีหรือลงโทษอันเนื่องมาจากเรื่องของเชื้อชาติ ศาสนา สัญชาติ เพศ ความพึงพอใจหรือรสนิยมทางเพศ หรือความคิดเห็นทางการเมือง

ข้อ ๗ เมื่อผู้พิพากษาพิจารณาเห็นว่าคําร้องขอและเอกสารประกอบ อันจําเปึนเข้าหลักเกณฑ์ที่จะส่งผู้ร้ายข้ามแดนได้ก็จะส่งสํานวนไปยังรัฐมนตรีว่าการ กระทรวงมหาดไทยสหราชอาณาจักรเพื่อตัดสินใจว่าจะมีคําสั่งให้ส่งบุคคลที่ถูกร้องขอ เปึนผู้ร้ายข้ามแดนหรือไม่

ข้อ ๘ แต่หากผู้พิพากษาเห็นว่าคําร้องขอและเอกสารประกอบอันจําเปึน ไม่เข้าหลักเกณฑ์ที่จะส่งผู้ร้ายข้ามแดนก็จะยกคําร้องขอ เมื่อรัฐมนตรีว่าการ กระทรวงมหาดไทยได้รับสํานวนจากศาลแล้วก็จะพิจารณาว่าการส่งตัวบุคคลที่ถูกร้องขอ เปึนผู้ร้ายข้ามแดนนั้นต้องห้ามเนื่องจากสาเหตุดังต่อไปนี้หรือไม่ บุคคลนั้นอาจถูกลงโทษ ประหารชีวิตเว้นแต่ว่ารัฐมนตรีว่าการมหาดไทยจะได้รับการยืนยันอย่างเพียงพอเปึนลาย ลักษณ์อักษรว่าประเทศที่ร้องขอจะไม่พิพากษาลงโทษประหารชีวิต หรือหากมีการลงโทษ ประหารชีวิตก็จะไม่มีการประหารชีวิต ไม่มีการตกลงกันว่าการนําตัวบุคคลที่ถูกร้องขอ กลับไปประเทศที่ร้องขอเพื่อดําเนินคดีจะกระทําได้เฉพาะความผิดที่ได้ร้องขอและได้รับ อนุญาตให้ส่งผู้ร้ายข้ามแดนได้เท่านั้น บุคคลที่ถูกร้องขอเปึนบุคคลที่ทางการ สหราชอาณาจักรเคยร้องขอจากประเทศหนึ่งให้ส่งผู้ร้ายข้ามแดนให้ ซึ่งจะต้องได้รับความ ยินยอมจากประเทศนั้น ๆ ก่อนที่จะส่งตัวให้ประเทศที่ ๓ ต่อไป

ข้อ ๙ หากรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยเห็นว่าการส่งตัวข้ามแดน มีเหตุต้องห้ามก็จะสั่งยกคําร้องขอพิจารณาได้ แต่ปกติจะไม่เกิน ๒ เดือน ขึ้นอยู่กับ การพิจารณาของศาลและหากจําเปึนการขอขยายระยะเวลาเช่นว่าอาจกระทําได้ ไม่มากกว่า ๑ ครั้ง

ข้อ ๑๐ หากไม่พบว่ามีเหตุต้องห้ามก็จะส่งให้ตัวบุคคลที่ถูกร้องขอเปึน ผู้ร้ายข้ามแดนต่อไป

ข้อ ๑๑ บุคคลที่ถูกร้องขอให้ส่งตัวเปึนผู้ร้ายข้ามแดนหรือประเทศที่ร้องขอ แล้วแต่กรณีสามารถอุทธรณ์ผลการพิจารณาของศาลไปยังศาลสูงขึ้นกว่านั้นนะครับ คือสภาขุนนาง เฮ้าส์ ออฟ ลอร์ด (House of Lords) ได้หากได้รับอนุญาต ทั้งนี้ การอุทธรณ์เช่นว่านั้นจะกระทําได้เฉพาะในประเด็นข้อกฎหมายที่สําคัญต่อสาธารณะ โดยทั่วไปและศาลสูงเห็นด้วยว่าเปึนประเด็นที่ควรได้รับการพิจารณาจากสภาขุนนาง คือ เฮ้าส์ ออฟ ลอร์ด ด้วย

ข้อสุดท้าย ข้อ ๑๒ การส่งตัวข้ามแดนจะต้องกระทําภายใน ๒๘ วัน นับจากวันที่รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยได้พิจารณาตัดสินใจ เว้นแต่ในกรณีที่มี การอุทธรณ์กําหนดเวลา ๒๘ วัน จะนับจากวันที่กระบวนการตรากฎหมายได้เสร็จสิ้นแล้ว ขอกราบเรียนครับ