สันติ พร้อมพัฒน์ หารือเรื่องการขยายรถไฟรางคู่ และเสนอแนวทางปรับปรุงโครงสร้างการบริหารงานของการรถไฟแห่งประเทศไทย เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพและลดการขาดทุน
ท่านประธาน ที่เคารพ ผม นายสันติ พร้อมพัฒน์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคม ขอตอบกระทู้ถาม ของท่านสมาชิกผู้มีเกียรติ ท่าน ส.ส. นคร มาฉิม เกี่ยวกับเรื่องของการขยายทางรถไฟ รางคู่ ในคําถามชุดแรกใน ๔ ข้อคําถามนั้น คําถามข้อที่ ๑ เรื่องการขยายรถไฟรางคู่และ การเพิ่มความเร็ว ท่านประธานครับ การรถไฟแห่งประเทศไทยมีนโยบายที่จะพัฒนา ในเรื่องของระบบรางคู่ของระบบรถไฟเพื่อสร้างเสริมและสร้างศักยภาพในการแข่งขัน ให้กับระบบอุตสาหกรรมของประเทศ เนื่องจากระบบรถไฟของเรานั้นถูกปล่อยปละละเลย มาเปึนเวลาอันยาวนาน ในอดีต ๑๐๐ กว่าป้ที่ผ่านมานั้น การพัฒนาระบบรถไฟของเรา จนถึงปัจจุบันนี้มีเพิ่มขึ้นไม่มาก ส่วนใหญ่แล้วขณะนี้ก็ต้องเรียนว่ารถไฟส่วนใหญ่แล้ว สามารถรองรับน้ําหนักได้น้อย มีความชํารุดทรุดโทรม ทางกระทรวงจึงได้มีโครงการที่จะ ก่อสร้างรถไฟรางคู่ทั่วประเทศก็คือสายเหนือนั้นชุมทางบ้านภาชีไปทางเหนือผ่านเด่นชัย ไปเชื่อมกับประเทศเพื่อนบ้าน ส่วนทางตะวันออกเฉียงเหนือก็จากชุมทางบ้านภาชีไปยัง อุบลราชธานี ส่วนทางสายใต้นั้นก็จากชุมทางบ้านภาชีผ่านกรุงเทพมหานครไปยังทางภาคใต้ ทางด้าน ตะวันออกก็จากชุมทางบ้านภาชีผ่านคลอง ๑๙ ไปยังแหลมฉบัง ออกไประยอง จันทบุรี ทางด้านทิศตะวันตกจากชุมทางบ้านภาชีไปทางราชบุรี สุพรรณบุรี แล้วก็จะไปเชื่อมต่อ กับประเทศเพื่อนบ้านที่พม่า ก็คือที่ท่าเรือน้ําลึกทวาย รวมแล้วจากโครงการของการรถไฟ แห่งประเทศไทยที่กําลังดําเนินการเร่งรัดในโครงการรถไฟทางคู่นั้นประมาณ ๒,๓๔๔ กิโลเมตร ซึ่งจะต้องใช้เงินในวงเงินประมาณ ๓ แสนล้านบาท พื้นที่ที่จะใช้ก็จะ เปึนพื้นที่ข้างทางรถไฟที่ไม่ได้ใช้ตลอดสายทาง ท่านประธานครับ เมื่อเรานั่งรถไฟเราจะ เห็นว่ารถไฟมีเขตทางประมาณ ๔๐ เมตร แต่ใช้อยู่ไม่ถึง ๒๐ เมตร อีก ๒๐ เมตร พวกเรา ก็จะเห็นว่าเวลาเรานั่งรถไฟก็จะเห็นว่ามีชาวบ้านเมื่อถึงฤดูทํานา ฤดูต่าง ๆ ก็จะมาปลูก พืชผลทางการเกษตรซึ่งเปึนที่ของการรถไฟแห่งประเทศไทยไม่ได้ใช้งาน รถไฟทางคู่นี้ ที่เปึนนโยบายของการรถไฟแห่งประเทศไทยนั้นก็คือการสร้างใหม่บนพื้นที่ ไรท์ ออฟ เวย์ (Right of way) ที่ไม่ได้ใช้ของการรถไฟแห่งประเทศไทยทั่วประเทศ ก็จะใช้พื้นที่ตรงนี้ ดําเนินการ ซึ่งการดําเนินการในโครงการรถไฟทางคู่นั้นมีต่างประเทศหลายประเทศ ให้ความสนใจที่จะมาลงทุนในระบบ เปึนสัมปทานนะครับ ขณะนี้ทางการรถไฟ แห่งประเทศไทยได้ของบประมาณ เดิมได้ของบประมาณ งบประจําป้ ก็ถูกตัดนะครับ ตอนหลังได้ของบแปรญัตติก็ไม่ได้ ในครั้งหลังสุดรัฐบาลได้ให้ความกรุณาที่จะจัดทํา งบประมาณกลางป้ ทางการรถไฟแห่งประเทศไทยก็ได้เสนอของบประมาณที่จะสํารวจ ความเปึนไปได้ สํารวจออกแบบ แล้วก็จะทําทีโออาร์ (TOR) จะใช้เงินประมาณ ๓๐๐ ล้านบาท เปึนการเริ่มต้น ถ้าหากว่างบกลางป้ที่รัฐบาลจะทํา ๑ แสนล้านบาทนั้น ไม่ตัดใน ๓๐๐ ล้านบาทตรงนี้ก็จะทําให้การรถไฟแห่งประเทศไทยสามารถที่จะสํารวจ ออกแบบ ศึกษาทุกอย่าง จะใช้เวลาประมาณ ๗ เดือน หลังจากนั้นก็สามารถทําทีโออาร์ ประกาศหาผู้ที่สนใจ ขณะนี้มีหลายประเทศ ไม่ว่าจะเปึนประเทศจีน ญี่ปุ์น ทางตะวันออกกลางก็ให้ความสนใจ อันนี้ก็ตอบคําถามแรกนะครับ
คําถามที่ ๒ ก็คงเปึนคําตอบที่ตอบจากคําถามแรกไปแล้วนะครับ ก็คือรัฐบาลมีนโยบายที่จะขยายทางคู่อย่างที่ว่า ซึ่งทางคู่ที่จะขยายนั้นเปึนขนาด ๑ - ๔ - ๓ - ๕ เมตร ก็คือ สแตนดาร์ด เกท (Standard gate) นั่นเองนะครับ ถ้าหากว่า ได้งบประมาณ ๓๐๐ ล้านบาทที่จะไปศึกษาแล้ว คาดว่าโครงการนี้จะแล้วเสร็จภายใน ๕ ป้ นั่นหมายความว่าทั่วประเทศเราจะมีรถไฟทางคู่ใหม่นะครับ
คําถามที่ ๓ เรื่องของจุดศูนย์กลาง จุดศูนย์กลางของรถไฟนั้นในอนาคต คงไม่ใช่กรุงเทพมหานคร ชุมทางนั้นในอนาคตก็คงเปึนที่ชุมทางบ้านภาชี เพราะชุมทาง บ้านภาชีนั้นมีความเหมาะสมด้วยประการทั้งปวง เนื่องจากรถไฟสายเหนือ ตะวันออกเฉียงเหนือ แม้กระทั่งสายตะวันออกและตะวันตกก็จะต้องผ่านที่ชุมทางบ้าน ภาชีทั้งสิ้น
ส่วนคําถามที่ ๔ ถามว่าการดําเนินการของการรถไฟแห่งประเทศไทยนั้น มีประสิทธิภาพขนาดไหน เพราะว่าดูจากงบประมาณ ดูจากการดําเนินการของการรถไฟ แห่งประเทศไทยแล้วขาดทุนทุกป้ คงต้องขอกราบเรียนอย่างนี้ว่ารถไฟเปึนหน่วยงานเปึนองค์กรที่เดินรถด้านสาธารณะกับ พี่น้องประชาชนคนยากคนจนเปึนจํานวนมาก ที่เราเรียกว่า รถร้อน เดินรถเพื่อสังคม เปึนจํานวนมาก แล้วผู้โดยสารที่ขึ้นรถไฟนั้นส่วนใหญ่ก็เปึนคนยากคนจนเปึนพี่น้อง ในชนบท รถไฟชั้น ๓ ที่กราบเรียนว่าเปึนการเดินรถเพื่อสังคมนั้นไม่ได้ขึ้นราคามานับ ๑๐ ป้แล้ว ก็เลยจึงทําให้การประกอบการของรถไฟนั้นในส่วนนั้นซึ่งเปึนคนส่วนใหญ่นั้น ขาดทุน อีกส่วนหนึ่งที่ทําให้ผลประกอบการของรถไฟขาดทุนก็เนื่องจากรถไฟจะต้อง สร้างทางเอง เดินรถเอง ประกอบการเองทุกอย่าง ซึ่งผิดกับการขนส่งในด้านอื่น ๆ ไม่ว่า จะเปึน บขส. เปึน ขสมก. ซึ่งผลประกอบการแล้ว ถ้าไม่มีการเดินรถในภาคสังคมแล้วเขา ก็จะมีกําไร เพราะอะไรครับ อย่าง บขส. ที่มีกําไรก็เพราะว่ารัฐบาลโดยกรมทางหลวง ได้ตัดทางลงทุนก่อสร้างทางเพื่อให้รถเมล์รถอื่น ๆ ไปวิ่ง แต่รถไฟต้องมาแบกภาระตรงนี้ เปึนจํานวนมาก ก็เลยจึงทําให้ผลประกอบการขาดทุน จากคําถามที่ว่าในเมื่อรถไฟ มีทรัพย์สินจํานวนมากมาย แล้วทําไมยังประกอบการขาดทุนอีก ก็ต้องเรียนว่าทรัพย์สิน ของรถไฟในด้านของที่ดินนั้นที่มีมากมายนั้นเปึนแสน ๆ ไร่นั้น ก็ต้องกราบเรียนว่า ส่วนใหญ่เปึนไรท์ ออฟ เวย์ อย่างที่ผมพูดถึง ที่เราจะเอามาทํารถไฟทางคู่นั่นเอง ส่วน สถานีหรือที่ดินบางส่วนที่มีศักยภาพ มีคุณภาพมีราคาสูง ส่วนใหญ่นั้น ในอดีตรถไฟได้ให้เช่าไปก่อสร้างโครงการต่าง ๆ ใช้ระยะเวลาหลายสิบป้ แล้วก็โครงการ เหล่านั้นก็ต้องผูกพัน แล้วราคาหรือค่าเช่าที่ได้ก็เปึนราคาค่าเช่าในอดีตทั้งสิ้น ก็จะได้ราคา ที่ไม่มากนัก แต่ถ้าหากว่าสัญญาเหล่านั้นสิ้นสุดลง รถไฟก็คงจะนําทรัพย์สินอันนั้น มาให้เช่าหรือมาจัดประโยชน์ในผลประโยชน์ในปัจจุบันซึ่งจะได้มากขึ้น นั่นคือเปึนเรื่อง ของอนาคต แต่ถึงอย่างไรก็ดี รถไฟก็ได้พยายามที่จะปรับโครงสร้าง ก็มีมติว่าจะปรับ โครงสร้างของรถไฟแยกเปึน ๓ ส่วน แยกเปึนบริษัทลูก ๓ บริษัท บริษัทแรกก็คือ เปึนบริษัทเรื่องของการก่อสร้างราง ก่อสร้างทางรถไฟ ก็คงจะเปึนในส่วนของการรถไฟ แห่งประเทศไทยเดิม ซึ่งจะรับผิดชอบในเรื่องของการก่อสร้าง ก็คล้าย ๆ กับกรมรถไฟหรือ กรมทางหลวงอย่างนั้นนะครับ ก็คือสร้างทางรถไฟตามที่รัฐบาลมีนโยบาย บริษัทลูก อีกบริษัทหนึ่งก็จะเปึนบริษัทเดินรถ เมื่อรถไฟได้สร้างรางเสร็จ บริษัทเดินรถก็จะทําหน้าที่ เดินรถ ซื้อรถหัวรถจักรมาเดิน ถึงตอนนั้นก็คงจะไม่ขาดทุน อีกบริษัทหนึ่งที่จะดําเนินการ ก็คือเปึนบริษัทบริหารทรัพย์สิน หากสามารถที่จะปรับปรุงโครงสร้างได้แล้ว ก็เชื่อว่า การบริหารงานจะมีประสิทธิภาพเพิ่มขึ้น แล้วถ้าหากว่ารัฐบาลเปึนผู้ลงทุนในเรื่องของ ทางรถไฟให้กับการรถไฟแห่งประเทศไทยแล้ว ผลประกอบการน่าจะดีขึ้น แต่ขณะนี้ การปรับโครงสร้างต่าง ๆ เหล่านี้นั้นก็ยังกําลังพยายามเจรจากับสหภาพของรถไฟอยู่ ซึ่งขณะนี้สหภาพก็มีความเข้าใจดีขึ้น มีความแข็งกร้าวที่อ่อนลง บ้านเราก็เปึนอย่างนี้ เราก็คงต้องพูดคุยกัน ทําความเข้าใจกัน อาจจะช้าไปนิดหนึ่ง แต่เร็ว ๆ นี้คาดว่าจะประสบ ความสําเร็จนะครับ เพราะฉะนั้นในคําถามชุดแรกก็คงตอบท่านนคร มาฉิม เพียงเท่านี้ก่อน ขอบคุณครับ