ทรงศักดิ์ เสนอมาตรการจัดการที่ดินรกร้างและเร่งดำเนินการเพิกถอนสิทธิ

สภาผู้แทนราษฎร · ครั้งที่ ๒๘ · ๒ ตุลาคม ๒๕๖๘

ทรงศักดิ์ ทองศรี ระบุมาตรการจัดการที่ดินรกร้างของเอกชนตามประมวลกฎหมายที่ดิน โดยชี้แจงขั้นตอนการเพิกถอนสิทธิในกรณีทอดทิ้งเกินกำหนดเวลาและเสนอให้เร่งดำเนินการเพื่อความปลอดภัยในพื้นที่ชุมชน พร้อมเสนอมาตรการบังคับเจ้าของที่ดินในกรุงเทพมหานครให้จัดการดูแลพื้นที่รกร้างและปัญหาสิ่งแวดล้อม โดยใช้อำนาจท้องถิ่นออกคำสั่งปรับปรุงพื้นที่ หากไม่ปฏิบัติตามจะลงโทษปรับหรือใช้มาตรการทางภาษีเพื่อกระตุ้นการใช้ประโยชน์ นอกจากนี้ ทรงศักดิ์ ทองศรี อธิบายอำนาจหน้าที่ในการดูแลที่ดินสาธารณประโยชน์ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๑๓๐๔ และพระราชบัญญัติลักษณะปกครองท้องที่ โดยระบุว่ากระทรวงมหาดไทยมีบทบาทบูรณาการร่วมกับหน่วยงานท้องถิ่นและผู้ว่าราชการจังหวัด ในการกำหนดหลักเกณฑ์และการให้ความเห็นชอบเพื่อใช้พื้นที่ดังกล่าวให้เกิดประโยชน์ต่อสาธารณะ

นายทรงศักดิ์ ทองศรี รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงมหาดไทย

ท่านประธานที่เคารพครับ กระผม นายทรงศักดิ์ ทองศรี รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงมหาดไทย ซึ่งได้รับมอบหมายจากท่านรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยให้มาทำหน้าที่ในการตอบ กระทู้ถามของท่านสมาชิกผู้ทรงเกียรติ ขออนุญาตเอ่ยนามท่านภูริวรรธก์ ใจสำราญ ท่านเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรของพรรคประชาชน กรุงเทพมหานคร ท่านก็อยู่ในพื้นที่ กรุงเทพมหานครซึ่งเป็นเมืองใหญ่ แล้วก็เป็นเมืองซึ่งเจริญแล้วก็ปัญหาที่ท่านได้พูดถึง ก็เป็นเรื่องของมลภาวะด้วย เรื่องความเดือดร้อนรำคาญ เรื่องความสะอาด เรื่องความน่ากลัว อันตรายทั้งหลาย โดยเฉพาะเรื่องของที่ดินที่อยู่ในพื้นที่เขตชุมชน ผมก็คิดเหมือนท่านครับ ที่ดินที่อยู่ในกรุงเทพฯ บางแปลง ผมเข้าใจว่าเจ้าของมีหรือเปล่าไม่รู้ หรือว่าเจ้าของ จำที่ตัวเองไม่ได้ว่าที่ตัวเองมันมีมากขนาดไหนแล้วก็ปล่อยปละละเลยจนทำให้เป็นปัญหา ตามที่ท่านได้มีสไลด์แล้วก็ได้เห็นก็เป็นเรื่องที่เข้าใจตรงกันว่าเราคงจะต้องมีมาตรการอะไร สักอย่างทำให้ที่ดังกล่าวเหล่านั้นเป็นพื้นที่ที่มีความปลอดภัย โดยเฉพาะพื้นที่ที่อยู่ในเขตเมือง มันต้องเป็นพื้นที่ที่ประกอบกับเมืองที่เป็นเมือง Civilize แล้วก็เป็นเมืองที่มีผู้คน เข้ามามากมาย เรื่องดังกล่าวที่ท่านกรุณาถามเป็น ๒ คำถาม ก็เกี่ยวกับเรื่องที่ดินในเรื่องของ มาตรการในการจัดการที่ดินรกร้างของเอกชน เรื่องนี้กระทรวงมหาดไทยเองก็มีมาตรการ เป็นไปตามกฎหมาย มาตรการการให้ที่ดินตกเป็นของรัฐ อันนี้หมายความว่าที่ดิน ถ้ามันรกร้างว่าเปล่านาน ๆ ไปก็มีมาตรการในการที่จะทำให้ที่ดินดังกล่าว ใช้คำว่า อาจจะ จะว่าตกเลยเดี๋ยวจะเป็นประเด็นปัญหา อาจจะตกเป็นที่ดินของรัฐ อันนี้เป็นไปตามมาตรา ๖ ของประมวลกฎหมายที่ดิน ซึ่งมีหลักเกณฑ์คือว่าเจ้าของที่ดินทอดทิ้งไม่ทำประโยชน์ หรือปล่อยให้เป็นที่รกร้างว่างเปล่าติดต่อกัน ๑๐ ปี อันนี้สำหรับโฉนด มันก็เหมือนเป็น การครอบครองปรปักษ์เปรียบเทียบอย่างนั้นหรือเกินกว่า ๕ ปีสำหรับที่ดินที่มีหนังสือรับรอง การทำประโยชน์ โดยจังหวัด อันนี้ต้องหมายถึงกรุงเทพมหานคร จังหวัดจะดำเนินการ แจ้งเตือนให้เจ้าของที่ดินเข้าทำประโยชน์ภายใน ๓ เดือน ต้องมีหนังสือแจ้งนะครับ หากไม่ดำเนินการจะมีการตั้งคณะกรรมการพิจารณาว่ามีการทอดทิ้งไม่ทำประโยชน์ในที่ดิน เกินกำหนดเวลาจริงหรือไม่ ก็ต้องมีการตั้งกรรมการ เพราะมันมีเงื่อนไขของเวลา แล้วทำเป็นความเห็นส่งกรมที่ดิน เพื่อดำเนินการทางศาล คือต้องมีการส่งศาล เมื่อศาลได้มี คำสั่งเพิกถอนหนังสือแสดงสิทธิในที่ดินดังกล่าวแล้ว ที่ดินดังกล่าวก็ตกเป็นที่ดินของรัฐ อันนี้คือเป็นมาตรการที่ ๑ ในการบังคับใช้กฎหมาย

มาตรการที่ ๒ เป็นมาตรการในการบังคับให้เจ้าของจัดการดูแล เมื่อครู่ผมก็เรียนท่านประธานว่าบางทีเจ้าของที่ดินในกรุงเทพ ที่ผมนั่งดูผมเข้าใจว่า เขาเป็นคนจนหรือเปล่า เพราะว่าบางทีไม่มีเงินไปตัดต้นไม้ไปทำให้มันเรียบร้อย เป็นความเข้าใจ นะครับ แต่ว่าเรื่องนี้เราก็ต้องมีมาตรการโดยให้ท้องถิ่น อย่างที่ท่านได้พูดถึงในเขตบางเขน หรือสายไหมแล้วแต่ในกรุงเทพมหานคร เราก็ต้องใช้ กทม. ใช้อำนาจตามกฎหมายหลายฉบับ เพื่อบังคับให้เจ้าของแก้ไขปัญหาที่เกิดขึ้นจากการรกร้าง เช่น ปัญหาขยะ การเผา หรือ เหตุเดือดร้อนรำคาญ โดยใช้กฎหมายที่เกี่ยวข้อง เช่น พระราชบัญญัติรักษาความสะอาด และความเป็นระเบียบเรียบร้อยของบ้านเมือง พ.ศ. ๒๕๓๕ พระราชบัญญัติการสาธารณสุข พ.ศ. ๒๕๓๕ พระราชบัญญัติป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย พ.ศ. ๒๕๕๐ พระราชบัญญัติ ควบคุมอาคาร พ.ศ. ๒๕๒๒ และพระราชบัญญัติลักษณะปกครองท้องที่ พ.ศ. ๒๔๕๗ โดยการออกหนังสือแจ้งและออกคำสั่งให้เจ้าของดำเนินการปรับปรุงพื้นที่ เช่น มีการล้อมรั้ว การกำจัดวัชพืช การหยุดการทิ้งขยะ การเผาขยะ หากไม่ปฏิบัติตามจะมีการปรับเป็นพินัย อันนี้เป็นโทษปรับตามพระราชบัญญัติรักษาความสะอาด มีการร้องทุกข์กล่าวโทษ รวมถึง อาจจะมีการใช้มาตรการทางภาษี วันนี้คนที่มีที่ดินแล้วอาจจะใช้ที่ดินไปในทางที่อาจจะ ไม่ใช้ประโยชน์เต็มที่เราก็จะมีมาตรการทางภาษี เพื่อให้เจ้าของที่ดินเขามีความรู้สึกว่า เขาต้องใช้ประโยชน์นะ ไม่อย่างนั้นเขาต้องเสียภาษีมากยิ่งขึ้น ภาษีเหล่านี้ก็เก็บไปใช้ ในการที่จะพัฒนาพื้นที่ต่อไป อันนี้ก็เป็นแนวทางอย่างหนึ่งที่เป็นมาตรการในการที่จะเร่ง กระตุ้นให้คนที่มีที่ดินใช้ประโยชน์แล้วก็ดูแลเรื่องความสะอาด ความเรียบร้อย ความปลอดภัยในพื้นที่ของตนเองให้เป็นที่สวยงามต่อไป นั่นเป็นคำถามข้อที่ ๑

ส่วนในคำถามข้อที่ ๒ ผมขออนุญาตตอบเลยได้ไหมครับท่านประธาน ก็เป็นเรื่องที่ท่านได้ถามถึงเรื่องที่ดินเป็นประเด็นตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๑๓๐๔ ได้มีกฎหมายที่บัญญัติเรื่องอำนาจในการดูแลและดำเนินการคุ้มครองป้องกัน ตลอดถึงการบริหารจัดการที่ดินของรัฐไว้เป็นการเฉพาะ อันนี้ก็มีกฎหมายกำหนดชัดเจน อยู่แล้ว สำหรับที่ดินที่เป็นสาธารณประโยชน์ มีนายอำเภอร่วมกับองค์กรปกครองท้องถิ่น ถ้าเป็น กทม. ก็ต้องมีผู้ว่า กทม. มีฝ่าย มีเขต เข้าไปรับผิดชอบในการดูแล รักษา คุ้มครอง ป้องกันตามมาตรา ๑๒๒ แห่งพระราชบัญญัติลักษณะปกครองท้องที่ พุทธศักราช ๒๔๕๗ และที่แก้ไขเพิ่มเติม และเนื่องจากการจัดทำบริการสาธารณะมีประเด็นที่เกี่ยวข้องกับ การใช้ที่ดินที่เป็นสาธารณประโยชน์ในการใช้ประโยชน์ร่วมกัน อันนี้ก็เป็นเรื่องที่ กระทรวงมหาดไทยเอง เขาก็มีการบูรณาการกันในการให้หน่วยงานทั้งหลายไม่ว่าจะเป็น กรมการปกครอง กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น กำหนดหลักเกณฑ์การให้ความเห็นชอบ จากผู้ว่าราชการจังหวัด ในการกำหนดทิศทางในการที่จะดูแลพื้นที่สาธารณะทั้งหลายให้เป็น ประโยชน์ แล้วก็การยินยอมอะไรทั้งหลายก็ต้องขอความเห็นชอบจากผู้ว่าราชการจังหวัด ในการดำเนินการใช้ที่ดินที่เป็นสาธารณประโยชน์ใช้ร่วมกัน เป็นพื้นที่ที่สามารถใช้ ในการส่งเสริมกิจการทั้งหลายของกระทรวงต่อไป ของสาธารณชนต่อไป ขอบคุณครับ