ชลธิชา อภิปรายค้านค้ามนุษย์ข้ามแดน ชี้ไทยต้องแก้กฎหมาย-ปราบคอร์รัปชัน

ขอบคุณค่ะท่านประธาน ก่อนอื่นดิฉัน อาจจะขออนุญาตเกินเวลาสักเล็กน้อย ๕ นาทีค่ะ เรียนประธานสภาผู้แทนราษฎร ดิฉัน นางสาวชลธิชา แจ้งเร็ว สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดปทุมธานี พรรคประชาชน ขอร่วม อภิปรายเพื่อสนับสนุนญัตติด่วน เรื่อง การค้ามนุษย์ข้ามพรมแดน ก่อนอื่นดิฉันขออภิปราย เพื่อที่จะให้เราเห็นภาพที่ตรงกันว่าเรื่องนี้เกี่ยวข้องกับประเทศไทยอย่างไร

ประการแรก นี่คือเครือข่ายอาชญากรรมข้ามชาติที่อาศัยการทุจริตคอร์รัปชัน ในไทย และใช้ระบบสาธารณูปโภคของไทยเป็นเครื่องมือ ดังรายงานของ UNODC ที่ได้มีการ ชี้ออกมาว่าธุรกิจฉ้อโกงไซเบอร์เป็นภัยคุกคามระดับโลก และเติบโตกว่า ๖๐๐ เปอร์เซ็นต์ ในภูมิภาคของเรา นี่จึงถือว่าเป็นความรับผิดชอบของรัฐบาลไทยต่อชาวไทย แล้วก็นานาชาติ

ประการที่ ๒ ชัดเจนยิ่งไปกว่านั้นค่ะ คือทุกคนคงจะได้เห็นข่าวการยกเลิก คอนเสิร์ต แล้วก็รวมไปถึงการยกเลิกทัวร์ของนักท่องเที่ยวจีนในช่วงตรุษจีนที่กำลังจะถึงนี้ หลังจากเกิดเหตุการณ์กรณีของคุณซิงซิง นั่นหมายความว่าการขาดความเชื่อมั่นในความ ปลอดภัยอันเนื่องมาจากปัญหาการค้ามนุษย์ในประเทศไทยนั้นได้ส่งผลกระทบต่อความ สูญเสียทางเศรษฐกิจของไทยอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ และอีกหนึ่งสถานการณ์ที่ดิฉันคิดว่า จะต้องจับตามองอย่างใกล้ชิด คือไทยมีโอกาสที่จะหล่นจากลำดับ Tier 2 ของรายงานการค้า มนุษย์ของกระทรวงการต่างประเทศ สหรัฐอเมริกา ที่จะมีการประเมินในเร็ว ๆ นี้ ซึ่งตรงนี้ ก็ย่อมจะส่งผลกระทบต่อความเชื่อมั่นและความสัมพันธ์ทางการค้าระหว่างประเทศด้วย อย่างแน่นอน

ประการที่ ๓ ตรงไปตรงมาที่สุด คือการค้ามนุษย์เพื่อให้ไปเป็นแรงงานทาส ให้กับแก๊ง Call Center ซึ่งย้อนกลับมาทำร้ายคนไทย ตลอดจนผลกระทบต่อพ่อแม่พี่น้อง ประชาชนที่อาศัยอยู่ตามจังหวัดชายแดน ซึ่งเรื่องนี้ต่างก็ทำให้พวกเขารู้สึกถึงความ ไม่ปลอดภัยเมื่อบ้านเขาอยู่ใกล้กับแหล่งอาชญากรรมข้ามชาติ การค้ามนุษย์ข้ามพรมแดน จึงถือว่าเป็นเรื่องที่รัฐบาลไทยจะต้องให้ความจริงจังมากกว่านี้

ท่านประธานคะ ดิฉันจะขอพูดถึงปัญหาที่พบเจอในปัจจุบันที่จะช่วยย้ำให้เรา เห็นถึงความจำเป็นที่จะต้องมานั่งทบทวนกฎหมายและแนวปฏิบัติ ตลอดจนนโยบายของรัฐ ในการรับมือและการป้องกันกับปัญหาการค้ามนุษย์อยู่ ๒ ประการหลักนะคะ

ปัญหาแรก สถานการณ์ในปัจจุบันเปลี่ยนไป กลไกที่เรามีอยู่อาจจะไม่ได้ ตอบโจทย์ เพราะดูเหมือนว่าทั้งกฎหมายป้องกันการค้ามนุษย์ ตลอดจนแผนปฏิบัติของ หน่วยงานต่าง ๆ ที่ออกแบบมามุ่งเน้นไปที่การค้ามนุษย์ในประเทศไทย แต่ ณ วันนี้ประเทศไทย ได้กลายเป็นส่วนหนึ่งของการค้ามนุษย์ข้ามพรมแดนไปเป็นที่เรียบร้อยแล้ว สิ่งที่เรามีอยู่ ในมือจึงยังขาดอีกหลายมิติที่จะใช้ในการรับมือกับสถานการณ์ในปัจจุบัน และนี่จึงเป็นโจทย์ ที่เราจะต้องเร่งทบทวนเครื่องมือและแก้ไขกฎหมายที่มีอยู่ให้ทันสมัย นอกจากนั้นรูปแบบ การค้ามนุษย์ในปัจจุบันยังมีลักษณะของการบังคับให้ร่วมก่ออาชญากรรม ซึ่งเข้าข่ายนิยาม ของการค้ามนุษย์ตามกฎหมายอยู่แล้ว แต่ก็ยังมีช่องว่างของการใช้กฎหมายและการที่ เจ้าหน้าที่รัฐเองยังขาดความรู้ความเข้าใจในเรื่องนี้ โดยไปมองอย่างเหมารวมว่าทุกคน จากพื้นที่ของ Scam Center หรือว่าแก๊ง Call Center อย่างไรเสียก็คือมิจฉาชีพ เมื่อมองว่า เหยื่อก็คือผู้กระทำความผิดอย่างเหมารวมไปแล้ว จึงมีการดำเนินคดีกับพวกเขาเสมือนว่า เป็นอาชญากรอย่างเหมารวม แล้วไม่ได้นำเข้าสู่กระบวนการคัดกรองเหยื่อตามกลไก การส่งต่อระดับชาติ หรือว่า NRM แล้วไม่ได้หาทางดำเนินคดีกับบุคคลหรือว่าคนนำพา หรือสาวไส้ไปถึงขบวนการค้ามนุษย์ที่เป็นต้นตอหลักของปัญหานี้นะคะ

ปัญหาที่ ๒ คือปัญหาการไม่บูรณาการงานแก้ไขปัญหาการค้ามนุษย์ ดิฉัน พบว่าการทำงานของหน่วยงานภาครัฐยังเป็นไปในลักษณะของต่างคนต่างทำ ไม่ว่าจะเป็น ตำรวจ ตม. ทหาร หรือ พม. หรือกระทรวงแรงงานเอง ในห้อง กมธ. กฎหมายเราเคย พิจารณาเรื่องของการค้ามนุษย์ในกรณีของเล่าไก่ หนึ่งในข้อสังเกตจากเจ้าหน้าที่รัฐ กลับพบว่าพวกเขาเองเจ้าหน้าที่รัฐไม่มั่นใจว่าหน่วยงานไหนกันแน่ที่เป็นเจ้าภาพหลัก ในเรื่องนี้ อันนี้เป็นเรื่องน่าตกใจค่ะท่านประธาน ดิฉันทราบมาว่าเมื่อวันที่ ๑๔ มกราคม ที่ผ่านมา ได้มีการประชุมเรื่องการค้ามนุษย์ที่จังหวัดตากร่วมกับหน่วยงานต่าง ๆ แล้วก็มี การจัดตั้งอนุกรรมการเพื่อป้องกันและแก้ไขปัญหาอาชญากรรมข้ามชาติและการค้ามนุษย์ ดิฉันต้องขอชื่นชมเป็นอย่างมาก แต่อย่างไรก็ตามดิฉันคาดหวังว่าอยากจะเห็นการทำงาน ในลักษณะนี้ที่ไม่ใช่แค่ในระดับท้องถิ่นหรือภูมิภาคเท่านั้น แต่มันต้องเป็นระดับชาติที่ทำงาน อย่างบูรณาการกันที่มากกว่านี้ นอกจากนั้นการค้ามนุษย์ผ่านไทยยังเกี่ยวพันกับความร่วมมือ ระหว่างประเทศอย่างชัดเจน แต่อย่างไรก็ตามเราก็ยังไม่เห็นท่าทีที่ชัดเจนจากกระทรวง การต่างประเทศในเรื่องนี้ ท่านประธานคะ ดิฉันขอใช้โอกาสนี้ในการฝากข้อเสนอแนะไปยัง กรรมาธิการที่จะทำการศึกษาเรื่องนี้ต่อค่ะ

ประการแรก คือการทบทวนกฎหมายและแนวปฏิบัติของรัฐที่มีอยู่ให้ทันสมัย และสอดรับกับรูปแบบของการค้ามนุษย์ที่เปลี่ยนแปลงไปในปัจจุบัน คณะกรรมการป้องกัน และปราบปรามการค้ามนุษย์ตาม พ.ร.บ. ซึ่งท่านนายกรัฐมนตรีเป็นประธานต้องให้ ความสำคัญกับนโยบายและมาตรการในการป้องกันเหตุที่เป็นรูปธรรม ไม่ใช่เพียงแค่การ รับมือหลังจากที่เกิดเหตุแล้ว รัฐบาลต้องทำงานในเชิงรุก โดยเฉพาะอย่างยิ่งการจัดการกับ ขบวนการคอร์รัปชันและการใช้สาธารณูปโภคของไทยไปป้อนให้กับฐานทัพของแก๊ง Call Center ต้องมีการรณรงค์ให้ความรู้ในสังคมไทย คนต่างชาติ แล้วก็นักท่องเที่ยว รวมไปถึง เจ้าหน้าที่รัฐไทย เพราะจะต้องไม่เกิดภาพที่ตำรวจชั้นผู้ใหญ่ออกมาให้สัมภาษณ์ในลักษณะ ที่ว่ากรณีของคุณซิงซิงนั้นเป็นการสมัครใจไปเองโดยแค่ดูภาพวิดีโอ การขึ้นรถไปโดย ปราศจากการขัดขืน ซึ่งดิฉันคิดว่าเรื่องนี้ไม่ถูกต้องนะคะ ดิฉันเองนั่งอยู่ในห้อง อนุงบประมาณพบว่ามีหลายหน่วยงานมากที่ของบประมาณเพื่อเอาไปใช้ในการอบรม สัมมนาในเรื่องการค้ามนุษย์ ก็หวังว่าจะเห็นผลลัพธ์ที่มากกว่านี้

ข้อเสนอสุดท้ายเป็นเรื่องสำคัญค่ะ ดิฉันคิดว่าถึงเวลาที่เราจะต้องให้ ความสำคัญกับการดำเนินความสัมพันธ์ระหว่างประเทศที่ตอบโจทย์กับปัญหาอาชญากรรม ข้ามชาติอย่างแท้จริง ซึ่งในที่นี้รวมไปถึงความร่วมมือกับประเทศต้นทางของเหยื่อในการ ประสานข้อมูลเพื่อจัดการกับกระบวนการนำพาและกระบวนการค้ามนุษย์ที่ต้นตอ รวมไปถึง การประสานงานร่วมมือกับประเทศปลายทางเพื่อจัดการกับปัญหาแหล่งอาชญากรรม ไม่ใช่การประสานทีละเคส เพราะเราต่างทราบกันดีว่าตามเส้นพรมแดนของประเทศไทย เรามีเหยื่อจากการค้ามนุษย์เป็นหมื่น ๆ คน ซึ่งแน่นอนว่าในกรณีของเมียนมาจะต้องเจรจา และแสวงหาความร่วมมือกับกลุ่มชาติพันธุ์ที่ดูแลแล้วก็ควบคุมพื้นที่ดังกล่าว นอกจากนี้เรามี ข้อสังเกตเรื่องหนึ่ง คือกลุ่มอาชญากรรมข้ามชาติมักจะเลือกปฏิบัติการในพื้นที่ที่มีความ ขัดแย้งและพื้นที่ที่ปราศจากหลักนิติรัฐ หลักนิติธรรม ดังนั้นการผลักดันสันติภาพและ ประชาธิปไตยในเมียนมาจึงมีผลและมีความสำคัญต่อเนื่องกับการแก้ไขปัญหาการค้ามนุษย์ ในระยะยาว

สุดท้ายค่ะท่านประธาน วันนี้ประเทศไทยเราได้นั่งตำแหน่งเก้าอี้ คณะรัฐมนตรีสิทธิมนุษยชนแห่งสหประชาชาติ การค้ามนุษย์เป็นปัญหาเรื่องสิทธิมนุษยชน ที่สำคัญระดับโลก ดิฉันอยากเห็นท่าทีที่จริงจังมากกว่านี้ และที่สำคัญยิ่งไปกว่านั้นอย่างที่ ดิฉันได้บอกไปแล้วว่าการค้ามนุษย์ข้ามพรมแดนสร้างความเดือดร้อนต่อความมั่นคง ปลอดภัย และเศรษฐกิจของคนไทยอย่างหนักดังที่ได้กล่าวมา การแก้ไขปัญหาเรื่องนี้ไม่ใช่แค่ เพียงเรื่องของการให้สื่อไปกระจายข่าวว่าประเทศเราปลอดภัย แต่ต้องอาศัยการทำงาน ร่วมมือกันอย่างบูรณาการที่มากกว่านี้ค่ะ ขอบคุณค่ะ