ทรงศักดิ์ ทองศรี ตอบกระทู้ถามเรื่องถนนในกาฬสินธุ์ โดยชี้แจงข้อจำกัดงบประมาณขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นและเสนอแนวทางกระจายเงินจาก อปท. รายได้สูงไปให้ อปท. รายได้น้อยเพื่อแก้ปัญหา ทรงศักดิ์ ทองศรี อธิบายแนวทางการแก้ไขปัญหาถนนชำรุดขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น โดยเน้นให้ใช้เงินที่มีอยู่ซ่อมแซมชั่วคราวก่อน หากไม่เพียงพอต้องขอความร่วมมือจากหน่วยงานระดับสูง เช่น อบจ. หรือจังหวัด และเสนอแนวทางในการจัดทำโครงการเพื่อขอรับงบประมาณสนับสนุนเพิ่มเติม ทรงศักดิ์ ทองศรี อธิบายนโยบายกระทรวงมหาดไทยในการสนับสนุนงบประมาณให้ท้องถิ่นเพื่อซ่อมแซมและปรับปรุงโครงสร้างพื้นฐาน โดยเน้นย้ำว่าทุกโครงการต้องดำเนินการผ่านระบบ SOLA ภายในกรอบเวลาที่กำหนด ทรงศักดิ์ ทองศรี เสนอแนวทางแก้ไขปัญหาระบบถนนในท้องถิ่น โดยเสนอให้โอนเส้นทางโครงข่ายที่เกินศักยภาพ อปท. ไปยังทางหลวงชนบท เพื่อสร้างมาตรฐานและลดปัญหาความปลอดภัยในการเดินทาง
ท่านประธานที่เคารพครับ กระผม นายทรงศักดิ์ ทองศรี ในฐานะรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวง มหาดไทย ซึ่งได้รับมอบหมายจากรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยให้เป็นผู้มาทำหน้าที่ ในการตอบกระทู้ถามของท่านสมาชิกผู้ทรงเกียรติ ขออนุญาตเอ่ยนามท่านนะครับ ท่านพลากร พิมพะนิตย์ ท่านเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พรรคเพื่อไทย จังหวัดกาฬสินธุ์ ท่านให้ความกรุณาห่วงใยพี่น้องประชาชน ได้ถามเรื่องที่มีความสำคัญกับประชาชน โดยเฉพาะเรื่องของถนน ซึ่งถือว่าเป็นโครงสร้างพื้นฐานที่มีความสำคัญในการเดินทางว่าด้วย เรื่องของการไปมาหาสู่กัน เรื่องของการขนส่ง การนำพืชเกษตรของพี่น้องเราโดยเฉพาะ อีสานนำไปสู่ตลาดเพื่อเพิ่มรายได้ให้กับพี่น้องประชาชนโดยภาพรวม ก็เห็นใจท่านสมาชิก ผู้ทรงเกียรติที่ได้ให้ความกรุณาแล้วก็กังวลใจมากเรื่องของถนน แล้วถนนดังกล่าวก็อยู่ใน พื้นที่ขององค์กรส่วนท้องถิ่นหลายที่ด้วยกัน ก็เห็นใจเหมือนกันเพราะว่า อปท. แต่ละแห่ง ก็จะมีงบประมาณค่อนข้างจะจำกัดในแต่ละปี ๆ โดยเฉพาะอีสานบ้านเราที่กาฬสินธุ์ผม Check ตัวเลขของ อปท. หลายแห่งก็มีงบในภาพรวมที่จะถึงร้อยนี่น้อยมาก อยู่ ๔๐ ๕๐ ล้านบาทโดยภาพรวม แล้วก็เวลาที่จะใช้งบเพื่อการลงทุนอย่างนี้มันจะเหลืออยู่ผมว่า ประมาณไม่เกิน ๑๐ เปอร์เซ็นต์ สมมุติว่าถ้ามีงบประมาณอยู่สัก ๕๐ ล้านบาทในภาพรวม ก็จะมีงบลงทุนเพื่อการพัฒนาทั้งหมดประมาณสัก ๔ ๕ ล้านบาทต่อปี เพราะฉะนั้นเป็นเรื่อง ที่เห็นใจ แต่ว่ากระทรวงมหาดไทยเองก็ถือว่าเป็นกระทรวงที่เกี่ยวข้องกับพี่น้องผมว่าทุกเรื่อง จนมีคำกล่าวว่าเป็นกระทรวงที่ดูแลเรื่องบำบัดทุกข์บำรุงสุข อำนวยความเป็นธรรมของสังคม ส่งเสริมการพัฒนาการเมืองการปกครอง การพัฒนาบริหารราชการส่วนภูมิภาค รวมถึงการ ดูแลสนับสนุน แล้วก็ส่งเสริมให้ อปท. เขาเรียกว่าองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ในการ ปฏิบัติงานด้วยเป็นการกำกับดูแล แต่ไม่ได้หมายความว่าไปสั่งการ ไปดำเนินการได้เอง เพราะว่าหลักการของท้องถิ่นคือเน้นเรื่องของการกระจายอำนาจ พยายามให้ท้องถิ่นซึ่งมา จากการเลือกตั้ง ท่านนายกทั้งหลาย สมาชิกทั้งหลายนี้มาจากการเลือกตั้งหมดสามารถที่จะ นำปัญหาทั้งหลายนี้นำมาแก้ พัฒนา ส่งเสริมด้วยตัวของท้องถิ่นเอง โดยความเห็นชอบจาก พี่น้องประชาชนในพื้นที่ นั่นคือหลักการสำคัญที่กระทรวงมหาดไทยก็พยายามเน้นอยู่เสมอ แล้วก็มีหลายท่านพยายามเรียกร้องเรื่องของการกระจายอำนาจ ทำอย่างไรให้มีอำนาจสูงสุด แต่ก็เห็นใจ อปท. อย่างนี้ สมมุติว่าถ้าเรากระจายอำนาจไปร้อยเปอร์เซ็นต์แล้ว อปท. มีเงินน้อยอย่างนี้จะทำอย่างไร ถึงได้มีแนวความคิดว่าเราต้องพยายามที่จะกระจายเงิน งบประมาณที่มาจาก อปท. ที่มีรายได้มาก อย่างบางที่ในเขตภาคกลาง เทศบาลเล็ก ๆ มีเงินพัฒนาโดยภาพรวม ๑,๒๐๐ กว่าล้านบาท มีงบลงทุนบางทีเกือบ ๒๐๐ ล้านบาท ในขณะที่เรามีงบรวม ๕๐ ล้านบาท มีงบในการลงทุนประมาณ ๓ ๔ ล้านบาท ซึ่งมันย้อนแย้งกัน เพราะฉะนั้นมันก็เลยมีความจำเป็นว่าเราก็ต้องพยายามที่จะจัดสรรเงินใน อปท. ที่มีรายได้ มากไปให้ อปท. เล็ก ๆ เหมือนพี่ดูแลน้องอย่างนี้ในการบริหารจัดการ
สำหรับเรื่องที่ท่านได้ให้ความกรุณาถามห่วงใยกระทรวงมหาดไทยได้สั่งการเลย ให้ผู้ว่าราชการจังหวัดและนายอำเภอที่กำกับดูแลองค์ปกครองส่วนท้องถิ่นกำชับให้ อปท. เร่งรัดดำเนินการแก้ไขปัญหาเดือดร้อนของประชาชนโดยการให้เร่งปรับปรุง ซ่อมแซมถนน ที่ชำรุดเสียหายให้ใช้งานได้ตามปกติก็ตามที่ท่านสมาชิกผู้ทรงเกียรติได้พูดถึง ๑๒ สายทาง ส่วนใหญ่ก็จะเป็นลูกรังหมด สั่งการในเบื้องต้นไปก็ทราบว่าในขณะนี้ อปท. ทุกแห่งก็ใช้การ ซ่อมสร้างเป็นแบบใช้เงินที่มีอยู่ของตัวเองเป็นการชั่วคราวในเบื้องต้นกัน ก็คือถนนที่เป็น ลูกรังก็จะซ่อมเป็นคอนกรีตก็คงยังซ่อมไม่ได้ มันก็คงจะเอาลูกรังไปซ่อมในจุดที่มันเป็นหลุม เป็นบ่อ มีการบดอัด แล้วก็เป็นการใช้ชั่วคราวไปก่อนในส่วนที่เป็น ๗ ตำบล ไม่ว่าจะเป็น องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ไม่ว่าจะเป็นที่มีรายชื่อตามที่ท่านสมาชิกได้พูดถึงหลาย อบต. ด้วยกันแต่ว่าก็ได้ทราบมา เมื่อเช้านี้ผมก็ได้เชิญท้องถิ่นจังหวัดที่มาร่วมประชุมด้วยก็สอบถาม ติดตามดูก็ทราบว่าได้ดำเนินการไปบางส่วนแล้ว แต่ว่าสำหรับการซ่อมแซม บำรุงรักษา อย่างเช่นถนนให้เป็นคอนกรีตเสริมเหล็ก หรือเป็น Asphaltic ตามที่ท่านสมาชิกได้นำเสนอ ที่ต้องใช้งบประมาณจำนวนมาก อันนี้ก็เห็นใจในเบื้องต้นว่าพอมันมากปั๊บ อปท. มีเงินไม่พอ มันเกินศักยภาพ เพราะฉะนั้น อปท. เองก็ต้องใช้แนวทางตามวิธีการที่ทางมหาดไทยเองได้ สั่งการไปว่าในการดำเนินการถ้าเกินศักยภาพของ อปท. เองก็จะต้องทำคำขอแล้วไปให้กับ อปท. ที่ใหญ่กว่าเป็นเหมือนพี่เลี้ยงพี่ใหญ่อย่างเช่น อบจ. ถ้า อบจ. ท่านขัดข้องก็อาจจะต้อง ให้ อปท. เหล่านี้ที่ต้องการทำโครงสร้างพื้นฐานเรื่องถนนให้เป็นมาตรฐานขึ้นมาก็อาจจะขอ ไปที่จังหวัด ซึ่งจังหวัดเองในขณะนี้ก็จะมีงบที่เรียกว่างบจังหวัด หรือหลายท่านบอกเป็นงบ CEO งบกลุ่มจังหวัด ซึ่งเดี๋ยวนี้ก็สามารถที่จะจัดสรรงบประมาณให้กับ อปท. เป็นหน่วย ดำเนินการได้แล้ว เมื่อก่อนไม่ได้ เดี๋ยวนี้ได้นะครับ ก็เรียนท่านประธานว่าเป็นแนวทาง เบื้องต้นก่อนว่าเป็นขั้นบันไดของการดำเนินการเพราะมันเป็น อปท. เป็นนิติบุคคล เป็นท้องถิ่น เราไม่สามารถไปก้าวล่วงการสั่งการแทนผู้บริหารท้องถิ่นได้ แต่ให้คำแนะนำว่า แนวทางการได้มาซึ่งการแก้ไขปัญหานี้เป็นแนวทางอย่างไร เริ่มต้นใช้เงินตัวเองก่อน ไม่พอ ก็ขอเงินอุดหนุนจาก อปท. ที่ใหญ่กว่า ไม่พอก็อาจจะไปขอที่จังหวัด หรือถ้าบอกว่าจังหวัด ไม่มีเงินให้เราก็ใช้แนวทางในเรื่องของการที่จะขอใช้งบประมาณในการดำเนินการตาม โครงการ ก็คือขอเงินอุดหนุนมาที่กระทรวงมหาดไทย โดยเฉพาะ อบต. ในขณะนี้เรายัง ของบผ่านมหาดไทยอยู่ ผ่านกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่นได้ แต่ถ้าเป็นเทศบาลก็ต้อง ขอตรงแล้วไปที่สำนักงบประมาณโดยตรง แต่ว่าในเบื้องต้นนี้ส่วนใหญ่จะเป็น อบต. ท้องถิ่น มาก็แจ้งไปว่าให้ อปท. แต่ละแห่งช่วยดำเนินการเสนอโครงการมาตามรูปแบบ ตามวิธีการ การจัดทำงบประมาณว่าด้วยเรื่องของการฟังเสียงประชาชน การประชาคม การมีรูปแบบ รายการให้ชัดเจน เขาเรียกว่า ปร.๔ ปร.๕ รูปแบบรายการของการใช้งบประมาณใช้เท่าไร แล้วขอมา ถ้าเกินวงเงินตั้งแต่ ๑๐ ล้านบาทไป อปท. ก็ต้องสมทบ ๑๐ เปอร์เซ็นต์ ในหนังสือ ที่ขอโครงการมานี้ต้องยืนยันว่ามีงบประมาณที่จะสมทบได้เพียงพอสำนักงบประมาณถึงจะได้ พิจารณาใน อปท. นั้น ๆ ที่จะมีความพร้อมในการดำเนินการต่อไป ในเบื้องต้นเป็นข้อที่ ๑ ที่ผมได้ตอบให้ท่านประธานและท่านสมาชิกผู้ทรงเกียรติซึ่งมีความกังวล แล้วก็ถือว่าเป็นเรื่อง ที่มีประโยชน์กับพี่น้องประชาชนนะครับ
ในส่วนคำถามข้อที่ ๒ ซึ่งท่านได้กรุณาถาม เมื่อสักครู่ถามเลยใช่ไหมครับ ให้ตอบเลยนะครับ กระทรวงมหาดไทยเองได้มีนโยบายให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ดำเนินการปรับปรุง ซ่อมแซมตามที่ผมได้กล่าวเบื้องต้น แล้วก็จัดทำของบประมาณมาที่ อปท. ถ้าท่านทำคอนกรีต ท่านทำอะไรแล้วแต่ท่านก็ต้องลงไปในระบบ เขาเรียกว่าระบบ SOLA วันนี้มหาดไทยก็สั่งการกรม สั่งการไปย้ำเน้นให้ อปท. แต่ละจังหวัด มีท้องถิ่นจังหวัด ผู้ว่าราชการจังหวัดซักซ้อมแนวทางในการดำเนินการว่าท่านจะต้องเอาโครงการทั้งหลาย ที่ท่านทำตั้งแต่เริ่มฟังเสียงประชาชน มีรูปแบบรายการที่ผมเรียนเบื้องต้น มี ปร.๔ ปร.๕ ก็ต้องไปลงในระบบ เขาเรียกว่า ระบบ SOLA ผมว่านายกองค์การบริหารส่วนตำบลแต่ละแห่ง เขาทราบดีอยู่แล้ว แต่ว่าท่านต้องทำในกรอบของเวลาที่กำหนดด้วย บางทีบางครั้งผมมา ตอบกระทู้ถามนี่กระทู้ถามที่ถามมาบางทีไม่ได้เคยขอเลยก็มี อันนี้ก็ต้องย้ำเน้นไปว่าท่านต้อง ดำเนินการผ่านระบบ SOLA ตั้งแต่วันที่ ๑๙ พฤศจิกายน ๒๕๖๗ ถึงวันที่ ๒ มกราคม ๒๕๖๘ เป็นกรอบเวลาในการที่จะให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องทั้งหลายเฉพาะ อบต. ต้องดำเนินการ ตามนี้ ส่วนเทศบาลหรือ อบจ. ก็ขอตรงกับสำนักงานต่อไป
สำหรับในปีงบประมาณ ปี ๒๕๖๙ นี้ อันนี้ผมย้ำเน้นไปแล้ว แล้วก็ทราบว่า พื้นที่ที่ท่านมีความกรุณาห่วงใยทางท้องถิ่นจังหวัดก็ได้ประสานงานไปแล้วก็ย้ำให้แต่ละที่ เสนอโครงการมาตามที่ท่านได้ให้ความกรุณาห่วงใยถึง ๑๒ เส้นทาง ดำเนินการขอมาแล้วก็มี ตัวเลขขอเรียบร้อย บางที่ก็ขอมาอยู่ ๒ ล้านบาทเศษ บางที่ก็ ๓ ล้านบาท ๘ ล้านบาท แต่ส่วนใหญ่ก็เรียนท่านประธานว่าก็ไม่ถึง ๑๐ ล้านบาท เพราะว่า อปท. แต่ละแห่งก็กังวลใจ เรื่องเงินอุดหนุน แต่ผมเรียนท่านประธานกับท่านสมาชิกว่ามันมีอีกแนวทางหนึ่งซึ่งในขณะนี้ มีเรื่องของการโอนเส้นทางคมนาคมซึ่งอยู่ในความรับผิดชอบของ อปท. ทั้งหลายซึ่งเกินขีด ความสามารถ แต่ว่ามันเป็นเส้นทางที่เป็นเครือข่าย เขาเรียกโครงข่าย ผมไปฟังทางหลวงชนบท เขาบอกว่าถึง Link ๓ แล้ว เป็นถนนที่เชื่อมโยงระหว่าง อปท. ต่อ อปท. อปท. ไปหลาย อปท. ซึ่งไม่รู้จะให้ใครทำแล้วมันยาว อย่างนี้เราก็สามารถที่จะโอนเส้นทางดังกล่าวนี้ให้กับ ทางหลวงชนบทเพื่อดำเนินการ แล้วก็มีหลายจังหวัดดำเนินการไปก็ถือว่าเยอะนะครับ ทราบว่าเดี๋ยวนี้ทางหลวงชนบทมีภารกิจงานเรื่องการทำถนนอย่างนี้คือเป็น Asphaltic ประมาณ ๓๐,๐๐๐ กว่ากิโลเมตรเพิ่มขึ้นมานะครับ เพราะถ้าไม่ได้เพิ่มแนวทางนี้ผมได้คุยกับ อธิบดีบอกว่าภารกิจของทางหลวงชนบทจะหมดไป เพราะว่าภารกิจการถ่ายโอนในช่วงการ ตั้งกรมใหม่ ๆ มีตัวเลขที่จำกัด แต่ว่าทางกาฬสินธุ์เองผมก็ได้คุยกับท้องถิ่นจังหวัดว่า ไปร่วมกันตั้งคณะกรรมการสำรวจเส้นทางที่อยู่ในกาฬสินธุ์ทั้งหมด ตรงไหนที่เป็นโครงข่าย เกินศักยภาพตัวเองแล้วกรุณาทำเรื่องโอนให้กับทางหลวงชนบท เพื่อให้หน่วยงานกลาง ซึ่งเป็นหน่วยงานที่จะมาทำถนนให้ได้มาตรฐานเดียวกัน ถ้าให้ต่างคนต่างทำเดี๋ยวจะมี คอนกรีตบ้าง มีลูกรังบ้าง มี Asphaltic บ้าง ขนาดระยะไม่เท่ากันอย่างนี้ก็จะเป็นปัญหา เรื่องของการเดินทาง เรื่องของความปลอดภัย ในเบื้องต้นผมเรียนท่านประธานและ ท่านสมาชิกว่าทุกปัญหามหาดไทยก็จะบำบัดทุกข์บำรุงสุข แล้วก็ทำให้สิ่งที่ท่านมีความกังวล นี้ลุล่วงไปด้วยความเรียบร้อย แล้วก็เพื่อประโยชน์ของพี่น้องประชาชนครับ ขอบคุณครับ