สกล สุนทรวาณิชย์กิจ อภิปรายรายงาน กกต. ปี ๒๕๖๖ โดยชี้ปัญหาเดิมของ กปน. ขาดความรู้และเน้นย้ำความจำเป็นในการอบรมเพื่อแก้ไข พร้อมทั้งวิพากษ์วิจารณ์ความผิดพลาดในการเลือกตั้งท้องถิ่น เช่น การรัดสายรัดหีบบัตรไม่ครบถ้วนและการทำลายบัตรเลือกตั้งก่อนเวลาอันควร สกล สุนทรวาณิชย์กิจ ยังเสนอให้ กกต. ปรับปรุงวิธีการลงคะแนนโดยการใช้ตรายางหรือปากกาถมดำแทนการกากบาท และจัดทำ Check list สำหรับเจ้าหน้าที่เพื่อลดความผิดพลาดในการปฏิบัติหน้าที่
เรียนท่านประธานสภา ผู้แทนราษฎรที่เคารพ ผม สกล สุนทรวาณิชย์กิจ ผู้แทนราษฎรจังหวัดปทุมธานี เขต ๔ จากพรรคประชาชน วันนี้ก็ขอมีส่วนร่วมอภิปรายรายงานของคณะกรรมการการเลือกตั้ง ประจำปีงบประมาณ ๒๕๖๖ นะครับ สำหรับรายงานเล่มนี้หน่วยงานก็ยังคงระบุในส่วนที่ ๓ เรื่องปัญหาอุปสรรคที่สำคัญในการปฏิบัติงาน พร้อมข้อเสนอแนะและแนวทางแก้ไขมาด้วย เฉกเช่นทุกปี ต่างเพียงแต่ปีนี้ก็จะเป็นกรณีศึกษาของการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร เป็นการเลือกตั้งทั่วไปปี ๒๕๖๖ นะครับ ซึ่งเมื่อผมได้อ่านรายละเอียดแล้วก็ยังพบว่า เป็นประเด็นปัญหาเดิม ๆ ที่ผมมาอภิปรายทุกปีและคิดว่าปีต่อไปก็อาจจะอภิปรายอีกหาก ยังไม่มีการแก้ไข ขอสไลด์ด้วยนะครับ
(เจ้าหน้าที่ดำเนินการเปิดคลิปภาพ)
ขอไปสไลด์ที่ ๓ นะครับ ประเด็น ปัญหานี้เกี่ยวข้องกับคณะกรรมการประจำหน่วยเลือกตั้ง ในรายงานผลการปฏิบัติงาน คณะกรรมการการเลือกตั้งประจำปีงบประมาณ ๒๕๖๕ ขออนุญาตย้อนไปปี ๒๕๖๕ ที่ผ่านมา ในหน้าที่ ๑๙๕ ท่านระบุว่าเนื่องจากการจัดการเลือกตั้งระดับท้องถิ่นได้เว้นว่างมา เป็นระยะเวลา ๘ ปีนับตั้งแต่ปี ๒๕๕๗ และกฎหมายเลือกตั้งท้องถิ่นได้มีการบัญญัติขึ้นมาใหม่ ทำให้เจ้าหน้าที่พนักงานผู้ดำเนินการเลือกตั้งประจำหน่วยเลือกตั้งหรือ กปน. นะครับ ปฏิบัติหน้าที่ยังไม่ดีเท่าที่ควรยังพบความผิดพลาดในการปฏิบัติงานหน้าที่อยู่เนือง ๆ ซึ่งในข้อเสนอแนะและแนวทางแก้ไขท่านระบุว่าต้องมีการอบรมเจ้าพนักงานผู้ดำเนินการ เลือกตั้งประจำหน่วยเลือกตั้งหรือ กปน. โดยมีการเน้นย้ำการปฏิบัติหน้าที่เพื่อให้สามารถ ปฏิบัติหน้าที่ได้อย่างมีประสิทธิภาพ
ขอสไลด์ต่อไปครับ ส่วนในเล่มปี ๒๕๖๖ นี้หน้า ๒๔๑ ข้อ ๑.๑.๔ ท่านบอก ระบุปัญหาไว้ว่าคณะกรรมการประจำหน่วยเลือกตั้งบางคนขาดความรู้ความเข้าใจกับ ระเบียบวิธีปฏิบัติหน้าที่ในหน่วยเลือกตั้งและไม่ศึกษาความรู้เพิ่มเติมไม่ทบทวนความรู้ในการ ปฏิบัติงานจากคู่มือปฏิบัติงาน รวมทั้งขาดการเอาใจใส่การอบรมความรู้ในการปฏิบัติหน้าที่ ทำให้เมื่อมีการปฏิบัติงานในวันลงคะแนนเลือกตั้งเกิดความผิดพลาด
สไลด์ต่อไปครับ ในส่วนของข้อเสนอแนะแนวทางแก้ไขนะครับ วิทยากรควร เน้นย้ำให้ความรู้กับประธานกรรมการประจำหน่วยเลือกตั้ง เพื่อควบคุมการปฏิบัติหน้าที่ คณะกรรมการประจำหน่วยเลือกตั้งได้อย่างมีประสิทธิภาพ ข้อเสนอแนะแทบจะเหมือนกับ ปี ๒๕๖๕ เลยครับ เปลี่ยนแค่อบรมพนักงาน กปน. ไปเน้นย้ำประธาน กปน. ครับ ซึ่งก็มารอลุ้น กันนะครับว่ารายงานผลปฏิบัติงานของคณะกรรมการการเลือกตั้งประจำปี ๒๕๖๗ ปี ๒๕๖๘ ท่านจะยกเหตุผลว่าอะไร เพราะแม้แต่การเลือกตั้งนายกเทศมนตรีเมืองคลองหลวงในเขต พื้นที่ของผมเมื่อวันอาทิตย์ที่ ๑๗ พฤศจิกายนที่ผ่านมาก็ยังมีหน่วยเลือกตั้งเพียงแค่ ๘๕ หน่วย ก็ยังพบข้อผิดพลาดหลายประการ เช่น การรักษาหีบบัตรเลือกตั้ง
ขอดูสไลด์ต่อไปครับ ท่านประธานครับระเบียบคณะกรรมการการเลือกตั้งว่า ด้วยการเลือกตั้งสมาชิกสภาท้องถิ่น หรือผู้บริหารท้องถิ่น พ.ศ. ๒๕๔๒ รวมถึงคู่มือการ ปฏิบัติงานสำหรับคณะกรรมการประจำหน่วยเลือกตั้งในการเลือกตั้งสมาชิกสภาท้องถิ่น ผู้บริหารท้องถิ่น ในข้อที่ ๑๔๓ ระบุไว้ชัดเจนว่าเมื่อถึงเวลาเปิดการออกเสียงลงคะแนนใน คู่มือขยายความไว้ด้วยครับว่าเวลา ๐๘.๐๐ นาฬิกา ให้คณะกรรมการประจำหน่วยเลือกตั้ง นำหีบบัตรเลือกตั้งมาแสดงให้ผู้มีสิทธิเลือกตั้งซึ่งอยู่ ณ ที่เลือกตั้งเห็นเป็นหีบเปล่า เสร็จแล้ว ก็ปิดหีบเลือกตั้งพร้อมปิดเทปกาวผนึกรอยต่อภายนอกหีบบัตรเลือกตั้ง และใส่สายรัด หรืออุปกรณ์อื่นแทนสายรัด ซึ่งถ้าหากอ่านแล้วนะครับก็ยังไม่เข้าใจเขาก็มีภาพประกอบให้ดู ด้วยนะครับ หน้านี้บอกละเอียดเลยครับว่าสายรัด ๖ เส้นที่ได้มาใช้ทำอะไรบ้าง
ขอสไลด์ต่อไปนะครับ ทีนี้ทุกท่านคิดว่าภาพนี้เหมือนภาพที่ประกอบไหมครับ บางหน่วยเลือกตั้งพูดด้วยนะครับว่าไม่รู้ว่าต้องรัดตรงนี้ด้วย มันก็จะมีข้างบนกับข้างล่าง ไม่ตรงกับภาพที่แสดงเลย แล้วพอมีการทักท้วงให้รัดสายรัด กปน. ก็บอกว่าเดี๋ยวสายรัดไม่พอ
สไลด์ถัดไปครับ ในภาพก็เป็นสายรัดที่ถูกตัด กปน. บอกว่าตัดตอนเปิดกล่อง แล้วลืมเก็บ หน่วยข้างเคียงก็ยิ่งแล้วใหญ่เลยนะครับ มีเจ้าหน้าที่ตำรวจที่รักษาความ ปลอดภัยประจำหน่วยเลือกตั้งเดินมาถามหาเอกสารผู้สังเกตการณ์เลือกตั้งกล่าวหาว่า ผู้สังเกตการณ์กำลังก่อความไม่สงบถามว่าถ้าประชาชนทั่วไปต้องมาเจอสถานการณ์แบบนี้ จะรู้สึกอย่างไรครับ แล้วสุจริต เที่ยงธรรม ชอบด้วยกฎหมาย Slogan นี้จะเป็นจริงกี่โมงครับ
ขอสไลด์ต่อไปครับ ประเด็นเรื่องการทำลายบัตรเลือกตั้งที่เหลือสรุปสั้น ๆ ก็คือหลังจากปิดการออกเสียงลงคะแนนให้ดำเนินการทำลายบัตรเลือกตั้งที่เหลือเพื่อป้องกัน ไม่ให้นำบัตรเลือกตั้งที่เหลืออยู่มาใช้ลงคะแนนได้อีกนะครับ แต่ในทางปฏิบัติบัตรเลือกตั้ง บางส่วนถูกทำลายตั้งแต่ก่อนปิดการลงคะแนนเสียงนะครับ สมมุติมีประชาชนมาลงคะแนน ๑๖.๕๙ นาฬิกา ท่านจะเอาบัตรเลือกตั้งที่ไหนมาทดแทนนะครับ หรือว่าประชาชนท่านนั้น จะต้องเสียสิทธิไป
ขอสไลด์ถัดไปครับ ประเด็นสุดท้ายจะเป็นเรื่องบัตรเสียนะครับแม้กระทั่ง ช่วงเวลานับคะแนนเลือกตั้ง ท่านทราบหรือไม่ครับว่าต้องมีบัตรเลือกตั้งกี่ใบถูกวินิจฉัยว่าเป็น บัตรเสียเพียงเพราะไม่เป็นไปตามลักษณะที่กำหนดไว้คือกากบาทไม่ถูกหรืออย่างไร จากรายงานหน้าที่ ๕๔ ตารางที่ ๒ บัตรเสียจากแบ่งเขตเลือกตั้งนะครับ ๓.๖๙ เปอร์เซ็นต์ ๑,๔๖๐,๐๐๐ ใบ และแบบบัญชีรายชื่อ ๓.๘๒ เปอร์เซ็นต์ หรือ ๑.๕ ล้านใบ ท่านสามารถทำให้เหลือ ๐ ใบ ได้ไหม เพราะถ้ามาดูดี ๆ มันคือบัตรเสียเยอะกว่าบัตรผู้ไม่ประสงค์ลงคะแนนเสียอีกนะครับ เหมือนเราเอาคะแนนประชาชนไปเททิ้งน้ำนะครับ ในฐานะ กกต. ท่านมีหน้าที่ที่จะต้องรับผิดชอบ โดยตรงที่จะทำให้คะแนนเสียเหล่านี้เป็นคะแนนดีให้มากที่สุดนะครับ จึงขอตั้งคำถามว่าตกลง การเลือกตั้งในมุมมองของท่านคือการให้ความสำคัญกับการกากบาทที่ถูกต้อง หรือให้ความสำคัญ กับเจตนารมณ์ของประชาชนมากกว่ากันแน่ ท่านได้เคยสำรวจไหมว่าในบัตรเสียนั้นเป็นบัตรเสีย ที่กากบาทผิดรูปกี่ใบ หรือเป็นบัตรเสียที่เขากาผู้สมัคร ๒ เบอร์มันจึงเป็นบัตรเสียทั้งหมดกี่ใบ สุดท้ายนี้ผมก็มีข้อเสนอแนะแนวทางการแก้ไขประเด็นปัญหาตามที่อภิปรายมาอยู่ ๒ เรื่อง ๑. คือเรื่องของบัตรเสีย ผมก็ขอเสนอว่าถ้าเกิดท่านรู้ว่าประชาชนบางส่วนกากบาทไม่ถูกต้อง ก็ควรจะลองเปลี่ยนแนวทาง อาจจะใช้ตรายางรูปกากบาทปั๊มลงในบัตรลงคะแนนแทนไหม หรือว่าจะใช้เป็นปากกาถมดำเต็มไปเลย ซึ่งในต่างประเทศบางประเทศ เช่น สหรัฐอเมริกา ก็ใช้รูปแบบนี้นะครับ และในส่วนของคณะกรรมการประจำหน่วยเลือกตั้งที่ขั้นตอน การปฏิบัติงานไม่เหมือนกันนะครับ ผมก็ขอเสนอให้มีการทำ Check list เพื่อความรอบคอบ รัดกุมในการปฏิบัติหน้าที่นะครับ ข้อเสนอดังกล่าวใช้งบประมาณไม่มากครับ แต่ถ้าแลกมา ซึ่งความถูกต้องและรักษาผลประโยชน์สะท้อนเจตนารมณ์ของประชาชนก็คุ้มค่าที่จะเปลี่ยนครับ ฝากท่านช่วยพิจารณาโดยเร็วเพื่อให้ทันการเลือกตั้งองค์การบริหารส่วนจังหวัดหรือ อบจ. ทั่วประเทศที่กำลังจะมีเร็ว ๆ นี้ด้วยนะครับ ขอบคุณครับ