พนิดา วิจารณ์ กกต. ระบบล่ม-บัตรเสียเยอะ เสนอเปลี่ยนวันเลือกตั้งเป็นอาทิตย์

นางสาวพนิดา มงคลสวัสดิ์ สมุทรปราการ

เรียนท่านประธานที่เคารพ ดิฉัน พนิดา มงคลสวัสดิ์ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรสมุทรปราการ เขต ๑ อำเภอเมือง ตำบลท้ายบ้าน ปากน้ำ บางเมือง บางปรง บางด้วน พรรคประชาชนอดีตพรรคก้าวไกลค่ะ วันนี้ดิฉันขอใช้โอกาสนี้ในการร่วมอภิปรายแสดงความเห็นถึงรายงานการปฏิบัติงานของ คณะกรรมการการเลือกตั้งประจำปี ๒๕๖๖ เพื่อทบทวนและตรวจการบ้านของ กกต. พร้อมกัน กับเพื่อนสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรที่นี่พี่น้องประชาชนที่รับฟังอยู่ทางบ้านและผู้แทนจาก หน่วยงานที่ส่งรายงานมาพร้อมกับรางวัลแห่งความภาคภูมิใจในฐานะการเป็นหน่วยงาน ที่มีพัฒนาการสูงสุดในการประเมินคุณธรรมความโปร่งใสในการดำเนินงานของหน่วยงานภาครัฐ ขอแสดงความยินดีด้วยนะคะ ท่านประธานคะหากเราย้อนกลับไปเมื่อปี ๒๕๖๖ ที่ผ่านมา ดูเหมือนว่าจะเป็นปีที่ทาง กกต. มีภารกิจมากกว่าปกติมีการใช้งบประมาณไปสูงถึง ๘,๐๑๔ ล้านบาท หากแต่ผลการดำเนินงานเป็นที่น่าพึงพอใจของประชาชนหรือไม่ ดิฉันคิดว่า สวนทางค่ะ ผลงานที่โดดเด่นของ กกต. ที่ผ่านมาแน่นอนว่าต้องเป็นการเลือกตั้ง สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร การเลือกตั้งทั่วไปทั่วประเทศครั้งนี้มีความสำคัญอย่างมากเพราะ นำไปสู่การจัดตั้งรัฐบาลเพื่อการบริหารราชการแผ่นดิน หากแต่การเลือกตั้งครั้งนี้มีเสียง วิพากษ์วิจารณ์การปฏิบัติงานของ กกต. ทั้งก่อน ระหว่างและหลังการจัดการเลือกตั้งนำไปสู่ การติด Hashtag กกต. มีไว้ทำไมกันเป็นจำนวนมากในสื่อออนไลน์ เรามาทบทวนกันสักนิดค่ะว่า มันมีปัญหาอะไรบ้างที่เกิดขึ้น ทั้งการเลือกตั้งล่วงหน้าที่มีปัญหาเว็บไซต์ล่ม ลงทะเบียนไม่ได้ แต่ก็ไม่มีการขยายเวลาออกไป การเลือกตั้งนอกพื้นที่ต่างประเทศเอกสารมีปัญหา การประกาศสีบัตรเลือกตั้งล่าช้าหลังจากจับเบอร์ไปแล้วถึงอาทิตย์กว่า ๆ หน่วยเลือกตั้งที่อยู่ ไกลหูไกลตาผู้คน บัตรเลือกตั้ง สส. เขตที่เป็นบัตรโหลไม่มีรายละเอียดของผู้สมัคร ไม่มีโลโกพรรค เป็นการเพิ่มภาระให้กับพี่น้องประชาชนต้องมาจำหมายเลขจำสีบัตรเอาเองเกิดความสับสน โดยเฉพาะกับพ่อแก่แม่เฒ่าในพื้นที่ การปล่อยให้เกิดความสับสนในเรื่องของระเบียบระหว่าง ผู้สังเกตการณ์เลือกตั้งกับกรรมการประจำหน่วยจนเป็นเหตุให้เกิดข้อพิพาทในหลายพื้นที่ การไม่รายงานผลเลือกตั้งแบบ Real Time จากเดิมที่ใช้ App Rapid Report ในสมัย ๒๕๖๒ เปลี่ยนเป็นการให้ กปน. แต่ละเขตส่งผลการเลือกตั้งเป็นใบสรุปคะแนน สส. ๕/๑๘ ไปยัง กกต. เขต ให้เจ้าหน้าที่กรอกข้อมูลแล้วลงในระบบ ECT Report ใน Google Drive ก่อนจะส่งรายงานนับคะแนนทั้งหมดให้สื่อมวลชนในขั้นตอนสุดท้ายซึ่งก็เป็นข้อครหาค่ะ ในการจัดการกับข้อมูลที่ทำโดย กกต. เขตไม่กี่คนในสถานที่ปิดประชาชนมีส่วนร่วมกับมันน้อยมาก หากไม่มีคนไปเฝ้าหน่วยก็เป็นไปได้ยากที่เราจะรู้ข้อเท็จจริง ทั้งการรับรองผลการเลือกตั้งที่เป็นไป อย่างล่าช้าใช้เวลาสรุปนานนับเดือนกว่าจะประกาศเป็นเหตุให้การจัดตั้งรัฐบาลล่าช้าตามไปด้วย เช่นกันค่ะ ทั้งหมดนี้เป็นเพียงบางส่วนของปัญหาที่ดิฉัน Recap มาทั้งหมดเท่านั้น ดิฉันคาดหวังว่าท่านจะมีแนวทางในการแก้ไขปัญหาเหล่านี้อย่างจริงจังเสียทีในการ ปฏิบัติงานการเลือกตั้งครั้งต่อไปนะคะ และท่านประธานคะ ตัวเลขที่น่าสนใจอย่างมาก ของการเลือกตั้งครั้งนี้คือจำนวนบัตรเสียที่มีมากถึง ๑,๕๐๐,๐๐๐ ใบ ที่แม้จะมีจำนวนลดลง จากการเลือกตั้งทั่วไปในปี ๒๕๖๒ แต่ก็ยังนับว่าเป็นจำนวนที่สูงมากชี้ให้เห็นชัดว่า กกต. ยังขาดการประชาสัมพันธ์ให้ประชาชนขาดความรู้ความเข้าใจในการใช้สิทธิในการกากบาท ดิฉันเองค่ะท่านประธานในฐานะ สส. เขตจะเลือกตั้งแต่ละทีต้องใช้ความพยายามอย่างมาก ในการประชาสัมพันธ์กับพี่น้องประชาชนเดินเท้าเข้าหาพูดคุยแต่ละบ้านแต่ละคนว่ามันเลือก อย่างไร กาอย่างไรให้มันถูก ดิฉันจึงมาพยายามไล่อ่านในรายงานฉบับนี้ว่าท่านมีความพยายาม อย่างไรบ้างเพื่อส่งเสริมความเข้าใจนั้น ๆ ให้เกิดขึ้นกับประชาชน จากการที่เปิดดูก็พบ แบบเดียวกันกับที่เพื่อนสมาชิกหลาย ๆ ท่านได้พบนั่นก็คือการจัดสรรงบประมาณไปพัฒนา Application ค่ะ กกต. เองมี Application ในความดูแลถึง ๓ Application ฉลาดเลือก Smart Vote อันแรก App ที่ ๒ Civic Education และ App ที่ใช้ในการแจ้งเหตุทุจริต การเลือกตั้งที่เรียกว่า ตาสับปะรด ท่านประธานค่ะ ในที่นี้มีใครในห้องประชุมนี้โหลด App เหล่านี้ไว้ในมือถือหรือไม่ ดิฉันไม่มั่นใจว่าถึงมือพี่น้องประชาชนมากเป็นจำนวนเท่าไร แต่ดูใน Rating ไปอ่านใน Review แล้วมีเสียงวิพากษ์วิจารณ์อย่างมากว่าไม่สามารถใช้ได้จริง มีกระบวนการที่ยุ่งยาก App ล่ม App เด้ง ซึ่งแปลว่า Application ที่ท่านกำลังพยายาม พัฒนาเพื่อใช้ในการประชาสัมพันธ์นั้นไม่ผ่าน ดิฉันมีข้อเสนอแนะอยากจะฝากท่านประธานผ่านไปยัง กกต. เพื่อให้เกิดประโยชน์สูงสุด ในการเลือกตั้งครั้งต่อไปนะคะ อันดับแรกสุดเลย กกต. ท่านต้องเปิดเผยข้อมูลที่จำเป็น อย่างเป็นระบบและประกาศข้อมูลสำคัญล่วงหน้าเพื่อให้เกิดประโยชน์ต่อการช่วยกัน ประชาสัมพันธ์ เช่น ข้อมูลหน่วยเลือกตั้งทั่วประเทศ รูปแบบบัตรเลือกตั้ง สีบัตรเลือกตั้ง ข้อมูลผู้รับสมัครเลือกตั้ง ข้อมูลจำนวนผู้มาใช้สิทธิเลือกตั้งล่วงหน้าในแต่ละพื้นที่ เปิดเผย ข้อมูลให้ประชาชนได้มีส่วนในการสนับสนุนร่วมกันตรวจสอบและจัดการเลือกตั้งได้สะดวกขึ้น เกิดการมีส่วนร่วมอย่างกว้างขวางมากขึ้น

ข้อ ๒ กกต. ต้องให้ความรู้และจัดอบรมกับกรรมการประจำหน่วยให้เข้าใจ ระบบการจัดการเลือกตั้งภาพรวมให้มากขึ้น ให้มีความรู้เรื่องขั้นตอนการปฏิบัติและเอกสาร ที่เกี่ยวข้องทั้งหมด โดยเฉพาะอย่างยิ่งท่านต้องส่งเสริมให้เกิดความเข้าใจว่าต้องมีความ เคารพต่อประชาชนที่ต้องการมีส่วนร่วมในการสังเกตการนับคะแนน เปิดให้ประชาชนได้ ตรวจสอบ จะสอบถาม ถ่ายภาพ ถ่ายวิดีโอได้อย่างเต็มที่

ข้อ ๓ กกต. ควรถอดบทเรียนจากการรายงานผลคะแนนในปี ๒๕๖๖ ขอให้ ท่านพัฒนาระบบให้ดีขึ้นให้ประชาชนเข้ามามีส่วนร่วมมากขึ้น พัฒนาเทคโนโลยีให้ถูกจุดให้ มันเกิดการรายงานผลคะแนนที่รวดเร็ว ถูกต้อง โปร่งใสกว่าเดิม และประกาศการรับรองให้ ทันต่อสถานการณ์ ทันต่อเวลา เพื่อให้เกิดประโยชน์สูงสุดกับการบริหารราชการแผ่นดิน สิ่งที่ดิฉันอยากจะฝากเป็นข้อสังเกตไว้เป็นสิ่งเดียวกับที่เพื่อนสมาชิกหลายท่านพูดไว้แล้วก็คือ การกำหนดวันเลือกตั้งต้องคำนึงถึงประโยชน์สูงสุดของผู้มีสิทธิเลือกตั้ง ท่านประธานมีที่ไหน สิทธิเลือกตั้งมีที่ไหนใช้กันวันเสาร์ คนทำงานจะมาใช้สิทธิอย่างไร เหตุใดแผนการเลือกตั้ง อบจ. ทั่วประเทศที่จะเกิดขึ้นในปี ๒๕๖๘ จึงเป็นวันเสาร์ ดิฉันเข้าใจขอบเขตอำนาจของ กกต. ในการกำหนดวันเลือกตั้งดี แต่ทั้ง ๆ ที่วันที่ ๒ เป็นวันอาทิตย์ เดือนกุมภาพันธ์ ๒๕๖๘ ก็ยังอยู่ในกรอบ ๔๕ วันตามกฎหมายกำหนด และจะสามารถเอื้อประโยชน์ เอื้ออำนวยความ สะดวกให้กับประชาชนผู้มีสิทธิเลือกตั้งทุกคนได้ เหตุใดท่านยังยืนยันว่าจะกำหนดการ เลือกตั้ง อบจ. ทั่วประเทศเป็นวันเสาร์ที่ ๑ กุมภาพันธ์ ๒๕๖๘ เพราะตลอดระยะเวลาที่ผ่านมา การจัดการเลือกตั้งก็จัดกันในวันอาทิตย์ของวันหยุดที่เป็นวันหยุดของคนส่วนใหญ่ ลดอุปสรรคในการมาใช้สิทธิเลือกตั้งให้ได้มากที่สุด ส่งเสริมความเข้มแข็งของระบอบ ประชาธิปไตยที่ต้องการการมีส่วนร่วมของทุกคนในการไปเป็นตัวแทนของตัวเอง และลำพัง การเลือกตั้งท้องถิ่นก็ไม่มีการเลือกตั้งล่วงหน้า ไม่มีการเลือกตั้งนอกเขตอยู่แล้ว การเคาะมา เป็นวันเสาร์แบบนี้เป็นการเพิ่มอุปสรรคในการใช้สิทธิมากขึ้นไปอีก โดยเฉพาะอย่างยิ่งในเขต พื้นที่ชุมชนเมืองที่พี่น้องประชาชนส่วนมากทำงาน ๖ วัน หยุดแค่วันอาทิตย์วันเดียว มีเหตุ จำเป็นอะไรที่ไม่เลือกตั้งในวันอาทิตย์ สุดท้ายดิฉันจะขอให้ท่านตระหนักถึงบทบาทหน้าที่ ของท่านที่เป็นการอำนวยความสะดวกในการจัดการเลือกตั้งให้มีประสิทธิภาพสูงสุด ทำให้ ทุกคนสามารถใช้สิทธิเลือกตั้งซึ่งเป็นพื้นฐานของกระบวนการประชาธิปไตยได้อย่าง สะดวกสบายง่ายสำหรับทุกคน งานของท่านต้องไม่เป็นอุปสรรคต่อการใช้สิทธิเลือกตั้งของ พี่น้องประชาชนเสียเอง เพราะแม้ว่าท่านจะเป็นองค์กรอิสระแต่รายได้ของทุกท่านที่นั่งต่อหน้า เราทุกคนตรงนี้มาจากภาษีของพี่น้องประชาชนเช่นเดียวกับเรา ขอให้ท่านคำนึงถึงประโยชน์ สูงสุดของพี่น้องประชาชนเช่นกัน ขอบพระคุณค่ะ