มานพ คีรีภูวดล หารือประเด็นกฎหมายบริหารจัดการขยะและสิ่งแวดล้อม โดยเน้นย้ำว่าผู้ก่อขยะต้องรับผิดชอบและเสนอให้กระจายอำนาจให้ท้องถิ่นเป็นผู้ตัดสินใจรูปแบบการจัดการ มานพ คีรีภูวดล เสนอประเด็นการจัดการขยะเพื่อสร้างมูลค่าพลังงานไฟฟ้าและลดคาร์บอน โดยเน้นย้ำว่าปัญหาหลักอยู่ที่ระบบบริหารจัดการมากกว่าเทคโนโลยี และเสนอให้ปรับคณะกรรมาธิการให้ใกล้ชิดกับปัญหาจริง ๆ เพื่อผลักดันกฎหมายสู่การปฏิบัติที่ยั่งยืน
กราบเรียนท่านประธานสภา ที่เคารพ กระผม มานพ คีรีภูวดล สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พรรคประชาชน สัดส่วน ชาติพันธุ์และชนเผ่าพื้นเมือง ท่านประธานครับ เรื่องรายงานของกรรมาธิการการที่ดิน ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ในประเด็นเรื่องของการแก้ไขปัญหาเรื่องขยะและ สิ่งแวดล้อมอย่างบูรณาการนี่นะครับท่านประธาน ข้อสังเกตทั้ง ๑๓ ข้อ ผมคิดว่าก็เป็น ข้อสังเกตที่เห็นด้วยครับ แล้วก็เป็นข้อสังเกตข้อทั่วไป แต่ว่าผมอาจจะเน้นไปในประเด็นใน ข้อที่ ๑ ครับท่านประธาน ที่บอกว่าควรมีกฎหมายว่าด้วยการบริหารจัดการขยะ จริง ๆ แล้ว ท่านประธานเรื่องนี้คือเราต้องเริ่มต้นจากผู้ก่อขยะจะต้องเป็นผู้รับผิดชอบ คือถ้าไม่เริ่มต้น อย่างนี้มันจัดการไม่ได้ครับ อันนี้ประเด็นที่ ๑ ประเด็นที่ ๒ ก็คือเป็นเรื่องของโครงสร้าง อำนาจในการบริหารจัดการขยะ ทุกวันนี้มันก็เกี่ยวข้องเกือบทุกท้องถิ่น เกือบทุกองค์กรเลย จะว่าด้วยไม่ว่าจะเป็น พ.ร.บ. สิ่งแวดล้อมนะครับ เรื่องสุขาภิบาล หลาย ๆ เรื่องก็เกี่ยวข้อง แม้แต่กฎหมายของกรุงเทพมหานครก็เกี่ยวข้องนะครับ แต่ทีนี้ประเด็นสำคัญก็คือว่าปัญหา ที่เล่ามาทั้งหมดคือมันไม่มีประมวลกฎหมายที่สำคัญ คือถ้าเราบอกว่าถ้าการจัดการขยะมัน เกี่ยวข้องเรื่องท้องถิ่นก็คือ มันอยู่ในระดับพื้นที่ มันอยู่ในระดับครัวเรือนนี้ มันต้องไป ออกแบบกฎหมายว่าด้วยเรื่องการกระจายอำนาจ ว่าด้วยการบริหารจัดการเรื่องขยะ เป็นเรื่องการกระจายอำนาจครับท่านประธานเรื่องนี้นะครับ ทุกวันนี้ครับท่านประธาน มีผู้ประกอบการก็ดี มีหน่วยงานของท้องถิ่นก็ดี บ้านผมนะครับส่วนใหญ่จะเป็นพื้นที่ป่า ชาวบ้านจะทำบ่อขยะ จะทำหลุมฝังกลบต้องไปขออนุญาตไม่รู้กี่ขั้นตอนนะท่านประธาน จากประชาคมเสร็จแล้วไปอำเภอ จากอำเภอแล้วก็ต้องขึ้นจังหวัด ทสจ. ถ้าอยู่ในพื้นที่ของ กรมป่าไม้ก็กรมป่าไม้ ถ้าพื้นที่ ส.ป.ก. ก็ไป ส.ป.ก. ท่านประธานลองนึกภาพนะครับ แล้วใคร จะมีแรงจูงใจในการทำงาน เพราะฉะนั้นเรื่องนี้ผมคิดว่าในข้อกฎหมายที่ท่านประธาน อนุกรรมาธิการ ท่านประธานกรรมาธิการ เรื่องนี้ผมจะฝากประเด็นเพิ่มเติมก็คือว่าเวลาดูข้อ กฎหมายผมคิดว่าหัวใจสำคัญปัญหามันอยู่ที่ไหนมันต้องไปเจาะตรงนั้นท่านประธาน ก็คือเรื่องการแก้ไขปัญหาควรมีกฎหมายที่เกี่ยวข้องเรื่องสิ่งแวดล้อม คือมันเป็นเรื่องการ กระจายอำนาจให้กับท้องถิ่นนั้น ๆ บริหารจัดการว่าจะบริหารจัดการขยะอย่างไร ในส่วน ทางวิชาการ ในส่วนของส่วนกลางมีหน้าที่ติดตามว่าเขาบริหารจัดการถูกต้องไหม แต่ทุกวันนี้ หลาย ๆ คนที่อยากจะบริหารจัดการจังหวัดตัวเองในเรื่องขยะ กว่าจะขออนุญาตทำโรงไฟฟ้าได้ กว่าจะขออนุญาตทำบ่อได้ ขั้นตอนไม่รู้กี่ขั้นตอนเอกสารไม่รู้กี่เอกสาร ผ่านกี่กระทรวงไหม หลายกระทรวงมากเลยท่านประธาน เรื่องนี้ผมคิดว่าผมอยากจะฝากทางกรรมาธิการไปช่วย ดูรวบรวมกฎหมายที่เกี่ยวข้องทั้งหมดแล้วสุดท้ายก็คือมันต้องฟันธงลงไปที่ว่าท้องถิ่นจะต้อง เป็นผู้ตัดสินใจในการบริหารจัดการว่าจะใช้แบบฝังกลบ จะใช้แบบเป็นพลังงานหรือโรงไฟฟ้า หรือจะใช้รูปแบบอื่นใดก็ตามแต่เป็นเรื่องของท้องถิ่นนั้น ๆ จะต้องบริหารจัดการ ส่วนกลางมี หน้าที่ไปติดตาม อันนี้ประเด็นที่ ๑ ประเด็นที่ ๒ ที่ผมบอกว่าผู้ก่อให้เกิดขยะจะต้องเป็น ผู้รับผิดชอบท่านประธานถ้าเราไม่เริ่มจากการคัดแยกนะครับท่านประธานการคัดแยกผมว่า มันอยู่ที่วิธีการนะครับ ประเทศไทยก็ไม่ได้ขาดองค์ความรู้ เราไม่มีปัญหาเรื่องความรู้เลยว่าจัดการขยะมีกี่ประเภท เรารู้หมดเลยครับ เรารู้ตั้งแต่ขยะ Recycle Reuse ขยะที่จะนำไปสู่การสร้างปุ๋ยอินทรีย์ ต่าง ๆ เราก็รู้ ขยะกำพร้าที่ใช้ไม่ได้เลยใช้เป็นพลังงานรู้หมดเลย เราไม่ได้ขาดความรู้ เราไม่ได้ ขาดเทคโนโลยี แต่เราขาดระบบบริหารจัดการ ผมคิดว่าประเทศเพื่อนบ้านใกล้ ๆ เราไม่ว่า จะเป็นไต้หวัน ไม่ว่าจะเป็นญี่ปุ่นเขามีถังขยะแยกเป็นสีเลย อันนี้วันนี้ก็จะเป็นพวกย่อยสลายได้ อันนี้คือ Recycle อันนี้เป็นขยะอันตรายเขาแยกเป็นสี ครัวเรือนไหน ชุมชนไหนไม่ทิ้งขยะ ตามระเบียบที่เขียนไว้ก็ผิดกฎหมาย เขาก็ต้องรับผิดชอบก็ต้องเสียค่าปรับใช่ไหมครับ แต่ถ้าเราออกกฎหมายทั้งประเทศนี่ ผมคิดว่าอันนี้ก็จะต้องถกกัน เพราะว่าบริบทแต่ละพื้นที่ มันต่าง แต่ถ้าเราบอกว่าการจัดการขยะตรงนี้มันเป็นเรื่องของท้องถิ่น แต่บริบทของท้องถิ่น นั้น ๆ จะเป็นอย่างไรก็ว่ากันไปอีกทีหนึ่ง เพราะฉะนั้นคือการบริหารจัดการการจัดระเบียบ ตรงนี้ผมคิดว่ารายละเอียดมาอยู่ที่ท้องถิ่น
ประเด็นสุดท้ายท่านประธานเป็นเรื่องสำคัญก็คือว่าเป็นเรื่องการสร้างขยะ ให้เกิดมูลค่า ผมคิดว่าทุกวันนี้ทุกคนก็รู้กรรมาธิการเราในสภาผู้แทนราษฎรก็ไปดูงานที่ยุโรป ไม่ว่าจะเป็นฟินแลนด์ เดนมาร์ก นอร์เวย์ เราไปเห็นเขาทำ ที่นั่นเขาใช้ขยะคุ้มค่าสร้างพลังงาน ไฟฟ้าได้ สามารถที่จะลดเรื่อง Credit Carbon ได้ด้วย มันไม่ใช่มีปัญหาเรื่องของความรู้และ เทคโนโลยีครับตอนนี้ มันเป็นปัญหาเรื่องของระบบการบริหารจัดการ อยากจะฝาก ท่านประธานคณะกรรมาธิการครับ ในตั้งแต่ข้อที่ ๒ ไปถึงข้อ ๑๓ ผมคิดว่านี่เป็นเรื่อง รายละเอียด แต่ถ้าเราจะมองประเด็นว่าระบบบริหารจัดการขยะที่จะนำไปสู่การจัดการ ที่ยั่งยืน ข้อกฎหมายนี้มันจะคุมในเชิงวิชาการสนับสนุนโอเคว่าด้วยวิชาการ แต่ในส่วนที่จะ ลงมือปฏิบัติจริง ๆ มันต้องเป็นคนที่ใกล้ชิดกับปัญหาจริง ๆ มันต้องเป็นคนที่ใกล้ชิดกับขยะ จริง ๆ โดยสรุปแล้วท่านประธานผมเห็นด้วยกับรายงาน แต่ว่าผมอยากจะฝากเป็นข้อสังเกต ของผมเพิ่มเติมให้กับกรรมาธิการ ขอบคุณมากครับท่านประธาน