ฐิติมา ฉายแสง ตั้งข้อสังเกตเกี่ยวกับนิยาม "ลำไย" ในร่าง พ.ร.บ. ยุทธศาสตร์ลำไย ว่าไม่ถูกต้องเพราะระบุว่าเป็นพืชเศรษฐกิจหลักของภาคเหนือ ทั้งที่ปลูกได้ทั้งในภาคตะวันออกและพื้นที่อื่น พร้อมหารือปัญหาเกษตรกรชาวสวนลำไยในจันทบุรีที่ถูกล้งต่างชาติเบี้ยวเงินกว่า 100 ล้านบาท เสนอให้รัฐสนับสนุนโดยให้ ธ.ก.ส. รับซื้อลูกหนี้การค้า รวมถึงแก้ปัญหาขาดแคลนแรงงานในช่วงฤดูเก็บเกี่ยวโดยการผ่อนปรนการใช้แรงงานต่างด้าว และเสนอมาตรการช่วยเหลือล้งลำไยของไทยผ่านสินเชื่อดอกเบี้ยต่ำและลดขั้นตอนเอกสาร เพื่อเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขัน
กราบเรียนท่านประธานสภาที่เคารพ ดิฉัน ฐิติมา ฉายแสง สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดฉะเชิงเทรา เขต ๑ พรรคเพื่อไทย ท่านประธานคะ ดิฉันได้อ่านร่าง พ.ร.บ. ยุทธศาสตร์ลำไย พ.ศ. .... แล้วนะคะ สงสัย ในคำนิยามค่ะท่านประธาน สงสัยที่บอกว่า ลำไยหมายถึงอะไร ท่านประธานคะ ดิฉัน เป็นคนชอบกินลำไย แล้วเวลาไปซื้อตามตลาดมักจะถามว่าลำไยนี้มาจากไหน แล้วดิฉัน ก็รู้อยู่แล้วว่า ลำไยไม่ว่าจะมาจากภาคเหนือ ก็ต้องมาจากภาคตะวันออก เพราะฉะนั้น ในนิยามที่เขียนบอกว่า ลำไยหมายความว่า ไม้ผลที่เป็นพืชเศรษฐกิจหลักของเกษตรกร ภาคเหนือ เขาเขียนไว้อย่างนี้ ดิฉันรู้สึกว่าไม่เห็นด้วยนะคะ เพราะว่ามันมีหลายที่กันอยู่ ขอภาพด้วยค่ะ
(เจ้าหน้าที่ดำเนินการเปิด Presentation)
ท่านประธานคะ ดูในภาพนี้นะคะ ในประเทศไทยนี่มีหลายสิบจังหวัดมากเลยที่มีลำไย พื้นที่สีเขียวข้างบนนั่นก็คือ จังหวัด เชียงใหม่ จังหวัดลำพูนอย่างนี้แน่ ๆ นะคะ ส่วนเขียวที่มาตรงภาคตะวันออกคือจังหวัดจันทบุรี ซึ่งดูสิคะว่าลำไยให้มันมีทั่วประเทศ กันไปหมดแล้ว แล้วก็มีมาก อย่างจังหวัดเชียงใหม่มีมากที่สุดแน่นอน ภาคเหนือมีมากที่สุด แน่นอน แต่จังหวัดจันทบุรีมีมากกว่าจังหวัดลำพูนด้วยนะคะ แล้วถ้าเกิดเราไปพูดแค่เพียง ภาคเหนือ ดิฉันคิดว่าคนภาคตะวันออกเขาอาจจะน้อยใจก็ได้ เพราะฉะนั้นจึงขอเสนอว่า ให้ใช้คำว่า ลำไยเป็นพืชเศรษฐกิจหลักของประเทศไทยไปเลยสิ้นเรื่องสิ้นราว เพราะฉะนั้น สิ่งที่ดิฉันเองอยากจะพูดต่อไปก็คือว่า การที่ดิฉันเป็นกรรมาธิการการเกษตรและสหกรณ์ แล้วก็ลงพื้นที่เมื่อวันที่ ๒๑ มกราคม ๒๕๖๗ ที่จังหวัดจันทบุรี ในภาพนี้ดิฉันไปประชุม ได้รับฟังปัญหาของพี่น้องเกษตรกรชาวสวนลำไย ซึ่งมาร้องเรียนกับกรรมาธิการ ๒ เรื่องใหญ่ ๆ ด้วยกัน คือ ๑. เรื่องเขาถูกเบี้ยวเงินค่าลำไยจากล้งต่างชาติ ที่ไปมัดจำค่าลำไยกับชาวสวน ลำไยไว้เรียบร้อยแล้ว ถึงเวลาจ่ายเลื่อนนัด เลื่อนนัด เลื่อนนัด ๓-๔ รอบ มูลค่ารวม ๆ ก็เป็น ๑๐๐ ล้านบาทกันเลยทีเดียว มีพี่น้องท่านหนึ่งบอกว่า ล้งต่างชาติเอาเงินไปทำเชอร์รี่เสียแล้ว น่าเห็นใจมากมันมีเรื่องแบบนี้ด้วย แล้วท่านประธานดูนะคะ ทุกข์ยากแบบนี้ดิฉันทราบดีว่า ข้าราชการไม่ว่าจะเป็นจังหวัด หรือเกษตรจังหวัด พาณิชย์จังหวัด ตำรวจมากันหมดเลย ดูแลหมด แต่เป็นปี ๆ แล้วที่ยังไม่ได้เงินจากล้งต่างชาตินั้น นี่คือปัญหาของพี่น้องเกษตรกรอยู่ ในร่างพระราชบัญญัติยุทธศาสตร์ลำไย พ.ศ. .... นี้เน้นเรื่องคณะกรรมการ ซึ่งสามารถ กำหนดนโยบายได้ ดิฉันทราบดีว่าสามารถกำหนดเกี่ยวกับลำไยได้เลย ดิฉันจึงเห็นช่องทางว่า รัฐบาลสามารถกำหนดนโยบายให้ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์ ธ.ก.ส. นี่ละคะ คือขอเสนอให้รัฐบาลช่วยเหลือเกษตรกร โดยให้ ธ.ก.ส. ทำการรับซื้อลูกหนี้การค้า จากเกษตรกรได้นะคะ ที่เขาเรียกว่าทำ Factoring คือบริการรับซื้อลูกหนี้ คือเวลาล้งมาซื้อลำไย จากสวนเขาจะออกใบรับสินค้า ก็ให้เกษตรกรเอาใบรับสินค้าตัวนี้ไปติดต่อกับธนาคาร ธ.ก.ส. ก็ได้ แล้วก็บอกว่าให้ ธ.ก.ส. ไปตามเงินกับล้งนั้นอีกทีหนึ่ง เพราะไม่เช่นนั้นมันก็จะเกิดปัญหาแบบนี้ มันอาจจะเกิดแบบครั้งนี้ครั้งแล้วครั้งเล่าอยู่ได้
เรื่องต่อไปค่ะ เป็นเรื่องในวงการลำไยที่ถือว่ายิ่งใหญ่มาก ในวันที่ลงไปที่ จังหวัดจันทบุรี เราก็จะเจอว่าเขาร้องกันมาอีกเรื่องหนึ่งคือ เรื่องแรงงาน แรงงานคือ เป็นปัญหาที่ใหญ่มาก ผู้ประกอบการกับเกษตรกรพูดเป็นเสียงเดียวกันเลยว่า ปัญหาแรงงาน มีเยอะมากแล้วหนักมากด้วย นั่นก็คือว่าในช่วงฤดูทำลำไย ในฤดูมันจะมีออกมาพร้อม ๆ กัน เพราะฉะนั้นปัญหาแรงงานก็จะขาด เขาก็จะใช้แรงงานจากต่างชาติถูกไหมคะ ใช้จากกัมพูชา ซึ่งมีทักษะในการเก็บลำไยได้ดีมาก มีความชำนาญมาก แต่ทีนี้ประสบปัญหาอย่างนี้ค่ะว่า ในการที่จะใช้แรงงานจากต่างชาติ ค่าใช้จ่ายของผู้ประกอบการสูงมาก เขาบอกเลยว่า ต่อ ๑ คน เสียค่าทำ Border Pass ๖,๕๐๐ บาทต่อคน เสร็จแล้วพอ ๑ เดือนถัดมาต้องไป รายงานตัว ต้องไปเสียค่าต่อบัตรอีก ๒๔๐ บาท ต่อมาอีก ๑ เดือน ต่อมาอีก ๑ พอเดือนที่ ๓ เสีย ๓,๐๐๐ บาทเลย สรุปว่าเสียยุบเสียยับอยู่ตลอด ตรงนี้ค่ะที่ไม่น่าจะให้เกิดขึ้น คราวนี้ มันเสียค่าใช้จ่ายถึง ๓,๐๐๐ บาท แบบนี้มันหนักกับผู้ประกอบการ และที่สำคัญแรงงานพวกนี้ ทำงานข้ามจังหวัดไม่ได้ นั่นหมายความว่า จังหวัดจันทบุรีอยู่ติดกับจังหวัดสระแก้ว ซึ่งปลูกลำไยเยอะเหมือนกัน ก็ก้าวเท้ามาไม่ได้ ทีนี้มีปัญหาว่าเวลาที่เขาจะไปทำต่างจังหวัด มันก็เลยลักลอบ ท่านประธานคะ ข้อเสนอก็คือว่า ในช่วงฤดูเก็บเกี่ยวแรงงานต่างด้าว สามารถน่าจะทำให้ต่อเนื่องยาวไปถึง ๓ เดือนได้โดยที่ไม่ต้องวิ่งมารายงานตัว รายงานตัว เพราะว่าใน ๑ วันที่ไปรายงานตัวก็เสียค่าใช้จ่าย เสียเวลาไปแล้วนะคะ แล้วก็ในจังหวัด สระแก้ว จังหวัดตราด จังหวัดจันทบุรี เขาทำการปลูกลำไยเดือนกันยายนถึงเดือนเมษายน ๘ เดือนด้วยกันเลยนะ เพราะฉะนั้นผ่อนผันให้เขาบ้างนะคะ อีกอย่างหนึ่งคือ ขอให้เคลื่อนย้ายแรงงานไปยังจังหวัดอื่นได้ด้วย เชื่อไหมคะมันก็มี การลักลอบอยู่ดี จากจังหวัดจันทบุรีแรงงานกัมพูชาก็วิ่งไปเมืองเหนือ มันก็เกิดใต้โต๊ะ กันอยู่นั่น เพราะฉะนั้นคณะกรรมการที่จะตั้งขึ้นมาควรที่จะคำนึงถึงด้วยว่า น่าจะมี หน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับเรื่องแรงงานให้มาก ถึงแม้ว่าคณะกรรมการยุทธศาสตร์สามารถ ทำอะไรได้หลายอย่างเลยที่เขาบอก
มีอีกเรื่องหนึ่งค่ะท่านประธาน คือจำนวนล้งลำไยมีกันเป็นพันล้งเลย ก็ว่าได้ ซึ่งโดยมาก ๗๐ เปอร์เซ็นต์ เป็นล้งต่างชาติ ดิฉันขอเสนอให้สนับสนุนล้งไทยค่ะ ล้งไทยเขาลงทุนเยอะนะคะ เขาลงทุนเรื่องสารที่จะไปราดต้นลำไยเพื่อให้ได้ลูกดี ๆ ราดปุ๋ย ราดอะไรก็แล้วแต่ลงทุนไปก่อน แล้วก็เป็นคนไทยเขาไม่หนีไปไหน ควรที่จะดูแลเขาด้วย กำหนดเลยว่า ช่วยเขาอย่างไร สนับสนุนให้เขามีสินเชื่อดอกเบี้ยต่ำ แล้วก็อำนวยความสะดวก เรื่องเอกสารกับเขา ไม่ว่าจะเป็นการตรวจพืช หรืออื่น ๆ ใด ๆ ก็แล้วแต่ เพื่อให้เขาสามารถ ส่งออกได้แข่งกับต่างชาติได้ แข่งกับจีนได้ สรุปดิฉันเห็นด้วยกับร่างพระราชบัญญัติ ยุทธศาสตร์ลำไย พ.ศ. .... แล้วก็ขอฝากกับท่านกรรมาธิการวิสามัญที่จะตั้งขึ้นด้วย ได้โปรด คำนึงถึงสิ่งที่ดิฉันได้หยิบยกประเด็นนี้ขึ้นมาด้วย ขอบพระคุณค่ะ