อนุสรณ์ เอี่ยมสะอาด หารือร่างกฎหมายควบคุมการขนส่งทางรางโดยเสนอข้อสังเกต 6 ประการ เน้นย้ำความจำเป็นในการสร้างมาตรฐานกลาง ความโปร่งใส และการมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วน พร้อมผลักดันการส่งเสริมการแข่งขันอย่างเป็นธรรม การเปิดโอกาสให้ภาคเอกชนร่วมดำเนินการเพื่อลดการผูกขาด และการคุ้มครองสิทธิผู้โดยสารทุกกลุ่มอย่างเท่าเทียม โดยเรียกร้องให้มีกลไกคุ้มครองผู้ใช้บริการ ยกระดับคุณภาพและมาตรฐานบริการให้ทัดเทียมสากล รวมถึงการสร้างคณะกรรมการสอบสวนอุบัติเหตุอย่างอิสระและรักษาระบบขนส่งทางรางให้มั่นคงต่อเนื่อง เพื่อส่งเสริมความเชื่อมั่นแก่ภาคธุรกิจและนักลงทุน
ท่านประธานที่เคารพ กระผม อนุสรณ์ เอี่ยมสะอาด สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบบัญชีรายชื่อ พรรคเพื่อไทย ท่านประธานครับ ล้นเกล้าฯ รัชกาลที่ ๕ ได้ทรงสถาปนาและให้กำเนิดม้าเหล็กแห่งสยาม หรือการรถไฟแห่งประเทศไทย ในปี พ.ศ. ๒๔๓๓ แต่ว่าเราใช้เวลาถึง ๑๒๙ ปี จึงมีกฎหมายที่กำกับควบคุมการขนส่งทางราง นั่นก็คือกรมการขนส่งทางรางกำเนิดขึ้น ในปี พ.ศ. ๒๕๖๒ ท่านประธานครับ ถ้าเราเรียนหนังสือเรื่องของต้นทุนการขนส่ง ระบบโลจิสติกส์ตั้งแต่ประถมศึกษา เราก็จะทราบได้ครับว่าการขนส่งทางน้ำต้นทุนต่ำที่สุด การขนส่งทางอากาศต้นทุนสูงที่สุด การขนส่งทางบกต้นทุนสมเหตุสมผล แต่การขนส่งทางราง ถ้าบริหารจัดการดี ๆ จะทำให้เราสามารถบริหารจัดการต้นทุนได้ต่ำและมีประสิทธิภาพ มากยิ่งขึ้น ทั้ง ๓ ร่างที่เสนอเข้าสู่สภาในวันนี้ ผมเห็นชอบตามที่ผู้ชี้แจงได้ลุกขึ้นมาชี้แจง เมื่อสักครู่ว่า ร่างของท่านรัฐมนตรีมนพร เจริญศรี นั้นเป็นร่างที่สอดรับกับสถานการณ์ และมีความเป็นปัจจุบันสูงสุด แต่อย่างไรก็ตามครับท่านประธาน ผมมีข้อสังเกต ๖ ประการ ด้วยกันที่จะฝากทั้ง ๓ ร่าง และฝากในชั้นของกรรมาธิการที่จะมีการศึกษาในเรื่องนี้
ประการที่ ๑ เรื่องของการสร้างมาตรฐานกลาง วันนี้ต้องยอมรับครับว่า หน่วยงานที่เกี่ยวเนื่องกับระบบการขนส่งทางรางนั้น เหมือนเป็นรัฐอิสระ มีอาณาจักร เป็นของตัวเอง หากเรามีกฎหมายฉบับนี้ครับ เราจะสามารถสร้างมาตรฐานกลางขึ้นมา เพื่อความปลอดภัยและมีประสิทธิภาพ อันจะเป็นการยกระดับให้เกิดมาตรฐานความเชื่อมั่น ความเชื่อถือใน Step ต่อไป
ประการที่ ๒ การมีคณะกรรมการนโยบายการขนส่งทางรางนั้น เห็นว่า จะเป็นการให้อำนาจในการกำหนดนโยบาย หรือการกำหนดอัตราค่าบริการที่สอดรับ กับภาคประชาชน เน้นความโปร่งใสให้มีการตรวจสอบได้ และแนวทางการพัฒนาการขนส่ง ระบบรางนั้นควรจะมีความชัดเจน รวมถึงมีความเป็นธรรมกับทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้อง ไม่ว่าจะเป็น การจัดการระบบขนส่งทางราง โดยภาครัฐ ภาคเอกชน โดยรัฐวิสาหกิจ โดยมีประชาชน เป็นผู้ใช้บริการและผู้ตรวจสอบ
ประการที่ ๓ การส่งเสริมการแข่งขันอย่างเสรี เป็นธรรม เพื่อลดการผูกขาด การเปิดให้ภาคเอกชนสามารถมีส่วนร่วมในการดำเนินกิจการจะช่วยเพิ่มประสิทธิภาพ การแข่งขัน เป็นธรรมดาครับท่านประธาน เมื่อมีผู้เล่นในสนามมากขึ้น การแข่งขันก็จะสูง และที่สุดผู้ได้ประโยชน์สูงสุดก็คือประชาชน ดังนั้นการส่งเสริมให้มีการแข่งขันก็จะเป็น การลดการผูกขาด ไม่ให้มีองค์กรใดองค์กรหนึ่งได้หลักประกันว่าจะผูกขาดในระบบ การให้บริการขนส่งระบบทางรางนี้เพียงผู้เดียว
ประการที่ ๔ เป็นเรื่องที่มีความสำคัญ ก็คือการคุ้มครองสิทธิผู้โดยสาร หรืออีกสิ่งหนึ่งจะเรียกว่า การคุ้มครองสิทธิผู้บริโภคก็เป็นได้ ร่างกฎหมายฉบับนี้ มีความสำคัญ จะเป็นเครื่องมือหลักในการคุ้มครองสิทธิของผู้โดยสาร ไม่ว่าจะเป็นผู้โดยสาร ที่ไม่ได้รับความเป็นธรรม ได้รับความเดือดร้อนเสียหาย ต้องสามารถที่จะเข้าถึงการร้องเรียน หรือการจัดหาสิ่งอำนวยความสะดวกให้ครอบคลุมกับกลุ่มผู้โดยสารในทุกกลุ่มอย่างเป็นธรรม ไม่ว่าจะเป็นกลุ่มผู้โดยสารที่เป็นกลุ่มผู้พิการ กลุ่มผู้โดยสารที่เป็นกลุ่มผู้สูงอายุ จะต้องเข้าถึง การเพิ่มคุณภาพการให้บริการ อันหมายถึงการใส่ใจและตระหนักในการเพิ่มคุณภาพชีวิต ให้กับพี่น้องประชาชนในมิติของการใช้บริการขนส่งสาธารณะในระบบราง
ประการที่ ๕ เรื่องความปลอดภัยเป็นสิ่งสำคัญ ท่านประธานอาจจะ ติดตามข่าวนะครับ เวลาที่มีเศษวัสดุ บางสำนักข่าวรายงานว่าเป็นชิ้นส่วนองค์ประกอบสำคัญ ของล้อ หลุดร่วงตกลงมา แน่นอนครับ อาจจะไม่มีผู้เสียชีวิต แต่นั่นคือสิ่งที่เรากอบกู้ได้ยาก สิ่งนั้นเราเรียกว่า ความเชื่อมั่น วันนี้ถ้าเรายกระดับครับ ให้เป็นการสร้างความปลอดภัย เป็นวาระสำคัญของการพัฒนาระบบการขนส่งในระบบรางนั้น จะเป็นการเพิ่มความเชื่อมั่น ให้กับทุกภาคส่วน ถ้าเราไปสังเกตนะครับ ยอดผู้ใช้บริการรถไฟฟ้าที่มีข่าวเรื่องความ ปลอดภัย หลังเกิดเหตุครับ อย่างน้อย ๒-๓ เดือน จำนวนผู้ใช้บริการจะลดลง ดังนั้นการเยียวยาผู้ได้รับ ผลกระทบ มันไม่ใช่แค่มิติของการเสียหายในชีวิต ร่างกายและทรัพย์สิน แต่มันคือการฟื้นฟู ความเชื่อมั่น ซึ่งสามารถทำได้ยากกว่า ดังนั้นผมจึงฝากนะครับ ว่าร่าง พ.ร.บ. ฉบับนี้นั้น ต้องให้ความสำคัญในการยกระดับเรื่องของความปลอดภัยเป็นสำคัญ ไม่ว่าจะเป็นการตั้ง คณะกรรมการสอบสวนอุบัติเหตุอย่างอิสระ ไม่ใช่ว่าตั้งผู้บังคับบัญชามาสอบผู้ใต้บังคับบัญชา หรือตั้งกันเองสอบกันเองภายในองค์กร ประชาชนไม่ได้รับความเป็นธรรมและไม่สามารถ เข้าถึงการตรวจสอบที่อิสระและตรวจสอบได้
ประการที่ ๖ ผมได้ยินเพื่อนสมาชิกอภิปรายในวงกว้าง เรื่องว่าในบางร่างนั้น เหมือนจะไปสนับสนุนให้เอกชนบางราย ผมต้องเรียนนะครับว่า การคุ้มครองผู้ประกอบการ รายเดิมอย่างสมดุลนั้น มันมีเส้นแบ่งที่ชัดเจนครับ ทำไมต้องคุ้มครองครับ การคุ้มครองสิทธิเดิม ของผู้ประกอบการรายเดิม กลุ่มเดิมนั้น มันเป็นการต่อยอดในมิติของการสร้างความมั่นคง โดยเฉพาะในระบบขนส่งทางราง เพื่อไม่ให้เกิดความเสียหาย ไม่ว่าจะเป็นการเปลี่ยนแปลง ในมิติของข้อบังคับ ในมิติข้อกฎหมาย ทำให้ระบบการขนส่งทางรางนั้นยังคงมีเสถียรภาพ และสามารถดำเนินการต่อไปได้
ท่านประธานที่เคารพครับ ผมขออนุญาตกราบเรียนในตอนสรุปในช่วงท้ายนี้ว่า ท่านประธานครับ ตราบใดที่รถไฟฟ้ายังมาหานะเธอ ตราบใดที่รถไฟไทยยังวิ่งไม่หยุด ไม่มีหรอกครับ รถไฟขบวนสุดท้าย แต่ผมหวังว่า Next Station สถานีต่อไปจะเป็นสถานี แห่งการยกระดับคุณภาพมาตรฐานของการขนส่งระบบรางของไทยให้ทัดเทียม ให้เทียบเท่า ระบบการขนส่งระบบรางแบบมาตรฐานสากล เป็นกลุ่มนำของโลก เพื่อสร้างความเชื่อมั่น ให้เกิดขึ้นกับภาคธุรกิจ ภาคเอกชน และนักลงทุนทั้งในและต่างประเทศ ด้วยความเคารพครับ ขอบคุณครับ