สภาผู้แทนราษฎร · ครั้งที่ ๒๕ · ๑๙ กันยายน ๒๕๖๗

สมศักดิ์ เทพสุทิน หารือเรื่องกระท่อม พูดถึงประวัติและผลิตภัณฑ์จากกระท่อม พูดถึงปัญหาการใช้กระท่อมและผลกระทบต่อสุขภาพ

นายสมศักดิ์ เทพสุทิน รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข

ท่านประธาน สภาผู้แทนราษฎรที่เคารพ กระผม นายสมศักดิ์ เทพสุทิน รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข ขออนุญาตได้ตอบกระทู้ถามของท่าน สส. ประสิทธิ์ ปัทมผดุงศักดิ์ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พรรคประชาชน จังหวัดปทุมธานี ต้องยอมรับว่าในเขตเลือกตั้งของท่านเป็นเขตเลือกตั้ง ที่มีต้นกระท่อม แล้วก็เป็นกระท่อมที่เป็นสายพันธุ์ที่มีคุณภาพ ผมจำได้ว่าการปรับเปลี่ยน กระท่อมจากการเป็นสิ่งเสพติดในอดีตเมื่อประมาณ ๒-๓ ปีที่แล้ว ผมดำรงตำแหน่งรัฐมนตรี ว่าการกระทรวงยุติธรรม กระผมได้เป็นคนที่ออกกฎหมายยกเลิกใบกระท่อมจากยาเสพติด ให้เป็นพืชกระท่อม กฎหมายพืชกระท่อมในขณะนี้ก็ได้ดำเนินการ แล้วก็ในส่วนของ การทำกระท่อมเพื่อให้เป็นผลิตภัณฑ์หรือเป็นสิ่งของที่ออกมาขายได้ในท้องตลาดเป็นพวก Energy Drink หรืออะไรต่าง ๆ เหล่านั้น เป็นปัญหามากเลยครับ ในขณะนั้นพี่น้องประชาชน คนปลูกนี้ไม่สามารถที่จะทำเป็นตัวผลิตภัณฑ์ที่ได้รับการยอมรับหรือรองรับจาก อย. อาหารและยา ของกระทรวงสาธารณสุขได้ ก็ทำให้พี่น้องประชาชนทำอย่างที่ท่านว่านี่ละครับ คือบางทีไปต้ม แล้วเราก็ขายน้ำต้มใบกระท่อม น้ำต้มใบกระท่อมธรรมดาแล้วนำมาขาย มันก็ไม่มีปัญหาอะไร แต่ว่าการต้มใบกระท่อมที่เขาเรียกว่า ๔ คูณ ๑๐๐ บางที การต้มนี้ จะต้องเอายาแก้ไอไปผสม ในยาแก้ไอนั้นมันมีสารเสพติด มีพวก Amphetamine เจือจาง บาง ๆ อยู่ พอมาต้มมันเป็นปฏิกิริยาที่เกิดขึ้นจากการต้ม มันเป็นปฏิกิริยาทางเคมี มันแปรสภาพเป็นสิ่งต่าง ๆ ทำให้ผู้คนเข้าใจผิดไปต่าง ๆ นานา แต่อย่างไรก็ตามเถอะครับ วันนี้ก่อนที่ผมมาผมก็ได้สอบถามไปทาง อย. แล้วว่ายอมรับในเรื่องของสาร Mitragynine ที่ในกระท่อมนั้นแค่ไหนอย่างไร เดิมทีเดียว อย. ยอมรับให้แค่ ๐.๒ มิลลิกรัมต่อ ๑ หน่วยบรรจุ ๑ หน่วยบรรจุก็คืออาจจะเป็น ๑ ขวด หรือ ๑ ขวด Energy Drink อะไรต่าง ๆ เหล่านั้น ยอมรับให้แค่ ๐.๒ มิลลิกรัม ผมไปทดสอบทดลองดูแล้วในใบกระท่อมที่มีคุณภาพดีนั้น ๑. ใบนั้นมีปริมาณของ Mitragynene ประมาณ ๑ หรือ ๑.๒ มิลลิกรัม Mitragynine แล้ววันนี้ อย. ก็ยอมรับให้ใช้ส่วนผสมถึง ๑ มิลลิกรัม Mitragynine เข้าไปใน Energy Drink หรือ ๑ หน่วยบรรจุสำหรับผลิตภัณฑ์ที่จะดำเนินการขายด้วย ก็ต้องขอบคุณและดีใจ กับพี่น้องชาวจังหวัดปทุมธานีด้วยว่าท่านมีต้นกระท่อมที่มีคุณภาพดี แล้วก็จะสามารถทำเป็น ธุรกิจได้ แต่อย่างไรก็ตามครับ ในคำถามของท่านถ้าเน้นในการดูแลพี่น้องประชาชนก็เป็น สิ่งที่ดี ต้องตอบว่าในขณะนี้ยังไม่มีหลักฐานทางการแพทย์ที่ชัดเจนบ่งบอกว่าการดื่มน้ำ กระท่อมจะทำให้เกิดไตวาย เนื่องจากคนที่มีภาวะไตวายร่วมกับมีประวัติการดื่มและ น้ำกระท่อมเกือบทุกคนมีการใช้ยาเสพติดและสารเคมีอื่นร่วมด้วย การศึกษาพบว่าการรับ สารเกินขนาดทำให้เกิดภาวะกล้ามเนื้อสลาย ที่เรียกว่า Rhabdomyolysis และทำให้การทำงาน ของไต ตับ ล้มเหลวตามมาได้ รวมถึงมีการศึกษาที่แสดงให้เห็นว่าการใช้กระท่อมติดต่อกัน เป็นระยะเวลานาน เรื่องการศึกษาที่เปรียบเทียบกับกลุ่มคนที่ใช้กระท่อมติดต่อกัน เฉลี่ย ๑๑ ปี จำนวน ๘๘ คน เทียบกับคนปกติ ๘๓ คน อาจทำให้เกิดโปรตีนรั่วทางปัสสาวะ ซึ่งบ่งบอกว่าการทำงานผิดปกติ ทำให้เกิดกับไต หรือไตวาย จำนวนผู้ที่ป่วยไตวายในวัยรุ่น ไม่ได้มีเพิ่มขึ้นในช่วง ๕ ปีที่ผ่านมา คือปี ๒๕๖๓-๒๕๖๗ ข้อมูลของผู้ป่วยไตในวัยรุ่นอายุ ๑๕-๒๔ ปี เป็นตัวเลขดังนี้ครับ ปี ๒๕๖๓ จำนวน ๑,๕๑๐ ราย ปี ๒๕๖๔ จำนวน ๑,๔๖๖ ราย ปี ๒๕๖๕ จำนวน ๑,๕๕๓ ราย ปี ๒๕๖๖ จำนวน ๑,๖๓๗ ราย และในปี ๒๕๖๗ มกราคม-มิถุนายน ๕๕๓ ราย ผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังคือไตไม่ฟื้นตัว ต้องฟอกเลือดไปตลอด ปี ๒๕๖๓ จำนวน ๗,๒๔๒ ราย ปี ๒๕๖๔ จำนวน ๖,๙๖๖ ราย ปี ๒๕๖๕ จำนวน ๖,๒๙ ราย ปี ๒๕๖๖ จำนวน ๖,๘๒๙ ราย แล้วก็ปี ๒๕๖๗ มกราคม-มิถุนายน รวมแล้ว ๓,๒๕๔ ราย สรุปและข้อแนะนำยังไม่มีหลักฐานทางการแพทย์ที่ชัดเจนที่บอกว่าการดื่มน้ำกระท่อมจะทำ ให้เกิดภาวะไตวายโดยตรง แต่อาจจะเกิดความผิดปกติของไต ถ้าดื่มติดต่อกันเป็นเวลานาน การเกิดภาวะไตวาย อาจจะเกิดจากสาเหตุร่วมอย่างอื่น เช่น การใช้สารเสพติด สารเคมีอื่น ร่วมด้วยตามที่ผมได้ชี้แจงท่านประธานไปแล้วเมื่อสักครู่ ข้อมูลเพิ่มเติมสาเหตุไตวาย ในกลุ่มวัยรุ่น โรคไตอักเสบ เช่น โรคไตอักเสบ SLE ชาวบ้านเรียกว่าโรคพุ่มพวง โรคไตอักเสบ IgA เป็นต้น การได้รับสารเคมีที่เป็นพิษกับตับ ไต เช่น การใช้ยาไม่ถูกวิธี เช่น การใช้ยาแก้ปวด กลุ่ม NSAIDs เช่น Ibuprofen Diclofenac ขนาดสูง และต่อเนื่องเป็นเวลานานหลาย สัปดาห์ขึ้นไป เป็นต้น โรคพันธุกรรมบางชนิด เช่น โรคถุงน้ำในไต เป็นต้น ซึ่งเป็นข้อมูล ที่ขออนุญาตตอบท่านผู้แทนราษฎรในคำถามที่ ๑ ครับ