ทรงยศ ชี้น้ำท่วมน่านวิกฤต เสนอจัดการน้ำแบบบูรณาการ

กราบเรียนท่านประธานสภาที่เคารพ เพื่อนสมาชิก ผู้ทรงเกียรติ ผม ทรงยศ รามสูต สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดน่าน พรรคเพื่อไทยนะครับ ผมในฐานะผู้ประสบภัยคนหนึ่งนะครับ ที่บ้านโดนตัดน้ำ ตัดไฟเหมือนกันนะครับ ก่อนอื่น ก็ต้องขอขอบพระคุณท่าน สส. ชลน่าน และ สส. ณัฐพงษ์ สุปริยศิลป์ สส. น่าน ทั้ง ๓ คน ท่านเสียสละไม่พูดวันนี้ มอบเวลาให้ผมทั้งหมด ก็แทนที่จะพูด ๒๑ นาที หรือ ๑๕ นาที ก็ขอสัก ๑๐ นาทีก็พอนะครับ ผมจะไม่พูดถึงมวลน้ำในส่วนของเชียงราย หรือจากที่ของน้ำยม ที่เพื่อนสมาชิกน้ำจากพะเยาลงแพร่ จะพูดถึงเฉพาะน้ำน่านอย่างเดียวนะครับ ซึ่งยังไม่มี สมาชิกท่านใดพูด ซึ่งความเสียหายของน้ำน่านส่วนใหญ่ก็ไหลลงเขื่อนสิริกิติ์ ซึ่งก่อนที่มวลน้ำ จะไปถึงตอนนั้นเขื่อนสิริกิติ์สามารถรองรับมีน้ำประมาณ ๔๐ เปอร์เซ็นต์ ตอนนี้ก็เพิ่มอีก ประมาณสัก ๗๐ เปอร์เซ็นต์ คงไม่กระทบกับที่อื่นนะครับ แต่คราวนี้ความเสียหายที่เกิดจาก จังหวัดน่านนะครับ ภาพสไลด์ขึ้นเลยนะครับ

(เจ้าหน้าที่ดำเนินการเปิด Presentation)

ปี ๒๕๔๙ เป็นครั้งที่แม่น้ำน่านน้ำสูงที่สุดนะครับ หลังจากปี ๒๕๐๖ นะครับ รองลงมาก็เป็นปี ๒๕๕๔ แล้วก็ถัดมาที่น้ำท่วมใหญ่ก็ปี ๒๕๖๑ และปัจจุบันก็คือปี ๒๕๖๗ นะครับ สาเหตุที่รู้ว่าท่วมใหญ่ที่สุดนะครับ เราจะรู้ระดับครับ เวลาที่น้ำมันมามันจะมีน้ำหลาก และเขาก็จะมีจุดไปปักไว้ว่าแต่ละจุดนี้น้ำจะมาถึงจุดนี้ ระดับน้ำความสูงที่เท่าไร จะไปถึงจุดนั้นกี่ชั่วโมงนะครับ อย่างเช่น ผมยกตัวอย่างจาก ภาพสไลด์ จากจุด N ๖๔ บ้านผาขวาง จะมาถึงที่เทศบาลเมืองน่านอีก ๗ ชั่วโมง เขาจะรู้เลย ว่าถ้าน้ำสูงระดับนี้จะท่วมหรือไม่ เพราะฉะนั้นเวลาน้ำมามันจะหลากท่วมออก ๒ ข้าง แต่ถ้าตรงไหนเป็นท้องกระทะน้ำก็จะท่วมเข้าไป ซึ่งของจังหวัดน่านตั้งแต่เกิดน้ำท่วมใหญ่ ปี ๒๕๔๙ ก็มีการทำเขื่อนป้องกันตลิ่งสูงขึ้นมาจากพื้น จากเดิม ๘.๔๒ เมตร ให้ป้องกันได้ ๘.๕๐ เมตร เพราะฉะนั้นปี ๒๕๖๑ น้ำไม่เข้าเทศบาลเมืองน่าน แต่ปีนี้น้ำมันสูงประมาณ ๘.๗๒ เมตร เพราะฉะนั้นพี่น้องประชาชนเขาก็จะรู้เลยว่าน้ำจะเข้าเมืองแน่ ๆ หลังจาก ที่ผ่านจุดเตือนภัยนะครับ เพราะฉะนั้นเราก็เตรียมการป้องกันในเรื่องเตือนประชาชน ให้เริ่มเก็บของ ซึ่งก่อนอื่นก็ต้องขอขอบพระคุณนะครับ ภาพต่อไปเลยนะครับ ในช่วงที่เกิด น้ำท่วมนะครับ ฯพณฯ นายกรัฐมนตรี แพทองธาร ชินวัตร ถึงแม้ท่านยังไม่ได้แถลงนโยบาย แล้วก็ยังไม่สามารถสั่งงาน สั่งการได้ ทำอะไรก็ไม่ได้นะครับ ก็ไปในฐานะหัวหน้าพรรคเพื่อไทย ไปให้กำลังใจ และไปรับฟังปัญหา แล้วก็ยังมีรัฐมนตรีอีกหลายท่านนะครับ ไม่ว่าจะเป็น ท่านรองนายกรัฐมนตรีภูมิธรรม ท่านรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย ท่านอนุทิน ท่านรัฐมนตรีช่วยว่าการอรรถกร แล้ววันนี้ท่านรัฐมนตรีเสริมศักดิ์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวง การท่องเที่ยวและกีฬาก็ไปดูแหล่งท่องเที่ยวที่โดนน้ำท่วมนะครับ คราวนี้เราก็มาดูว่า เมื่อเขาเข้าไปต่าง ๆ ก็จะสั่งมาตรการต่าง ๆ ผมก็อยากจะนำเสนอ วันนี้ที่เรานำเสนอ เราควรจะมีแผนระยะสั้น ระยะกลาง และระยะยาว ระยะสั้นในส่วนที่ภาครัฐทำไปแล้ว อันดับแรกก็คือเรื่องของสถาบันการเงิน ก็เป็นสิ่งที่ดีในเรื่องของการลดดอกเบี้ย ลดเงินต้น งดส่งเงินต้น แล้วก็ให้กู้ระยะสั้น แล้วก็อาจจะเพิ่มตรงนี้หน่อยว่าให้ลดเงื่อนไขให้ชาวบ้าน ที่เขาประสบปัญหาได้เข้าถึงง่าย ๆ อันที่ ๒ ก็คือในเรื่องของอาชีวะนะครับ ซึ่งช่วงนี้ Fix It Center เข้าไปดูแล เขาก็ไปดูแลในเรื่องของรถจักรยานยนต์ หรือรถ หรือเครื่องใช้ไฟฟ้า ที่จมน้ำนี้ไปซ่อม แล้วก็ยังฝากให้ภาครัฐดูแลพวกอุปกรณ์ เช่น พวกน้ำมันเครื่อง เจ้าหน้าที่เขาบอก เด็ก ๆ เขาบอก หรือว่าอาชีวะต่างจังหวัดอื่นที่เขามีความพร้อมก็ส่งไปช่วยในภาคเหนือ ที่เขามีปัญหา อันนี้ก็ฝากไว้ อันที่ ๓ ในส่วนของกระทรวงสาธารณสุขนะครับ ในเรื่องของโรค ที่มากับน้ำก็คือโรคฉี่หนู ทางเจ้าหน้าที่เขาก็เอายาไปแจก แต่ก็มีคนเสียชีวิตแทบทุกครั้ง เพราะว่าชะล่าใจ มีแผลแล้วก็ลงไปลุยน้ำ โดยเฉพาะคนที่เข้าไปช่วยเหลือ ก็อยากจะส่งยา ให้ทั่วถึง แล้วก็ประชาสัมพันธ์ว่า ถ้าใครตาแดง มีไข้ เจ็บน่อง ก็ให้รีบทานยาเลย นอกจากนี้ ก็ขอบคุณทหาร แล้วก็ถุงยังชีพต่าง ๆ แต่แผนระยะสั้นที่รัฐบาลยังไม่ได้ทำนะครับ ผมอยากจะฝากไว้อันแรกก็คือ พอน้ำมันมาเป็นน้ำป่า เมื่อวานผมหารือไปแล้ว เวลาน้ำลด มันจะเป็นขี้โคลน และส่วนใหญ่เวลาน้ำมา เขาจะตัดน้ำ ตัดไฟ ถ้าน้ำลงนี้เราฉีดน้ำไล่ลง มันก็จะไม่เป็นขี้โคลน แต่ทีนี้พอไม่มีน้ำ ไม่มีไฟ ขี้โคลนก็เยอะ เพราะฉะนั้นเดือนนี้ค่าน้ำ ค่าไฟของชาวบ้านที่ประสบภัยจะค่อนข้างสูง ก็ฝากรัฐบาลช่วย อาจจะมีนโยบายลดค่าน้ำ ค่าไฟ หรือยกเว้นได้ก็ได้นะครับสำหรับเดือนนี้

ต่อไปในส่วนขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ในองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น เขาฝากผมมาว่า เนื่องจากองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นเขามีเงินสะสมไม่มาก เพราะฉะนั้น เวลาเขาไปดูแลหลังจากประกาศภัยพิบัติและเข้าช่วยเหลือ เขาต้องดูแลทั้งซ่อมแซม ดูแลบ้าน ในเรื่องของพืช เรื่องสัตว์ ก็ไม่รู้จะไปดูแลหมวดไหนนะครับ เพราะฉะนั้นก็ฝากว่า ถ้ารัฐเข้ามาช่วยเหลือได้ก็จะดี เอางบกลางเข้าไปช่วย เพราะฉะนั้นท้องถิ่นแต่ละท้องถิ่นนี้ เขามีงบไม่เท่ากัน หรือบางครั้งบางครานี้เขาก็แนะนำว่ามันมีกองทุนผู้ประสบภัยที่รัฐสามารถ นำเงินมาใช้ได้ เหมือนสมัยท่านอดีตนายกรัฐมนตรีทักษิณ ผมจำได้ตอนน้ำท่วมปี ๒๕๔๙ ที่จังหวัดน่าน ท่านนำเงินมาให้ผู้ประกอบการรายย่อย หรือ SMEs รายละ ๒๐,๐๐๐ บาท ที่ประสบปัญหา หรือสมัยท่านนายกรัฐมนตรียิ่งลักษณ์ ก็ให้ครัวเรือนละ ๕,๐๐๐ บาท หรือตอนพายุโพดุลเขาบอกว่าบ้านเรือนที่เสียหายเกิน ๕๐๐,๐๐๐ บาท เอาไปเลย ๒๐๐,๐๐๐ บาท คราวนี้ก็ฝากเอาไว้นะครับ ให้รัฐพยายามหาทางเอาจากงบกลาง หรือตรงไหนก็ได้มาแก้ไข คราวนี้ในการแก้ไขปัญหาระยะกลาง เนื่องจากน้ำมาครั้งนี้ มันมาแรง ก็อยากจะให้ซ่อมแซม ตลิ่งหลายที่ก็พัง อย่างที่จังหวัดน่านผมก็พังไปหลายที่ ขนาดตลิ่งคอนกรีตเสริมเหล็กก็ยังพัง นอกจากนี้ก็อยากจะฝาก ลำน้ำน่านเพื่อนสมาชิกก็พูด ไปแล้วว่ามันมีลำน้ำสาขาย่อย ๆ เข้ามา มันไม่มีเขื่อน เขื่อนย่อย ๆ ที่จะมาเก็บกักน้ำ ปีที่แล้ว มีการพยายามจะเสนอทำฝายแกนซีเมนต์ เพราะว่าฝายคอนกรีตมันแพง คือฝายแกนซีเมนต์ ที่เขาว่าเสื้อโหล มันคือฝายเล็ก ๆ ที่จะลงลำน้ำสาขา ความยาวไม่เกิน ๕ เมตร ๘ เมตร ๑๐ เมตร ๑๕ เมตร มันจะช่วยหน่วง ดัก กัก ชะลอ ถึงแม้ว่าฝายหนึ่งจะรับน้ำได้สักหลักหมื่น หลักแสน แต่หลาย ๆ ฝายก็สามารถรองรับได้หลักแสน หลักล้านนะครับ อันนี้ก็ฝากให้รัฐ กลับมารื้อฟื้นนะครับ

อันที่ ๓ อันนี้คือฝายแกนซีเมนต์ คือระยะมันสั้นแค่นี้ ๕ เมตร ๘ เมตร รัฐปีที่แล้วไม่ได้ให้นะครับ

ต่อไปก็อีกอันหนึ่ง โครงการคือมีหลายอ่างที่เขาอยู่ติดกับลำน้ำน่าน ท่านเชื่อไหมว่าช่วงหน้าฝนตกเยอะ ๆ มีแต่น้ำฝน แต่น้ำน่านไม่สามารถที่จะเข้าไปได้ ก็อยากจะฝากให้รัฐวางแผนเอาน้ำเข้าไปยังอ่างใกล้ ๆ หรือทำแก้มลิงนะครับ

นอกจากนี้ อีกอย่างหนึ่งที่อยากจะให้บูรณาการก็คือจังหวัดที่มีน้ำท่วมบ่อย ๆ ควรจะมีพวกรถดูดโคลน รถสูบน้ำระยะไกล อย่างคราวที่แล้วเราต้องไปยืมจากเชียงราย มันจะสูบน้ำ แล้วก็มีท่อไป ๔ เมตร และต่อไปได้อีก ๔ เมตร เป็น ๘ เมตร อันนี้ก็เป็นสิ่งที่จำเป็น อันนี้คือแผนระยะกลางและอยากจะฝากไว้

ส่วนแผนระยะยาวที่อยากจะฝากไว้ก็คือเพื่อนสมาชิกพูดแล้ว ภาพขึ้นเลย คือสมัยท่านนายกรัฐมนตรียิ่งลักษณ์ ท่านไปช่วยน้ำท่วมน่านเมื่อปี ๒๕๕๔ หลังจากนั้น ท่านรับตำแหน่งก็พยายามที่วางแผนในการที่จะบริหารจัดการน้ำทั้งระบบ ผมว่าเราควร จะรื้อฟื้นตรงนี้ขึ้นมาในการวางแผนน้ำทั่วประเทศ

แต่ปัญหาใหญ่ก็คือระยะยาวอันที่ ๒ ก็คือควรจะต้องมีกฎหมายพิเศษ เอาภาพลงก่อนก็ได้ครับ คือกฎหมายพิเศษมาดูแลตรงนี้ เพราะเนื่องจากพื้นที่ส่วนใหญ่ ที่เป็นพื้นที่ภาคเหนือตอนบน มันมีปัญหาคือเป็นลุ่มน้ำชั้น ๑ ชั้น ๒ ชั้น ๓ ชั้น ๔ ชั้น ๕ ซึ่งการจะทำเขื่อนหรืออ่างเก็บน้ำค่อนข้างยากมาก เรามี สทนช. ก็ดี มี กนช. ก็ดี แต่ส่วนใหญ่ พวกนี้จะพิจารณาโครงการในช่วงที่มันแล้วเสร็จ แต่โครงการก่อนที่พิจารณาก่อน ค่อนข้าง จะใช้เวลา กว่าผมจะทำอ่างเก็บน้ำได้อ่างหนึ่งใช้เวลา ๒๐-๓๐ ปี มันต้องมีกฎหมายเฉพาะ เพราะทำ EIA ก็ ๕๐๐ วัน แล้วก็กว่าจะกันพื้นที่ป่ากันอะไร เพราะฉะนั้นถ้าเรามีกฎหมายพิเศษ ที่จะบูรณาการสามารถทำอ่างเก็บน้ำให้รวบรัดภายใน ๕ ปี ๑๐ ปี ได้ทั้งป่า ได้ทั้งน้ำ ก็จะเป็นไปได้ดียิ่งขึ้น อันนี้ก็ฝากรัฐบาลนะครับ

สุดท้ายนะครับ ภาพสุดท้ายแล้วครับ ก็ขอขอบคุณทุกหน่วยงานที่เข้าไปช่วย ทุกจังหวัด ไม่ว่าจะเป็นทางพระสงฆ์องค์เจ้าก็มาช่วย ทางหมู่บ้าน ตำบล อำเภอ ต่างจังหวัด นักร้อง ศิลปินทุกคนไปช่วยกันหมด ฝากขอบคุณ แต่ฝากนิดเดียวครับ ติงพวก Social ก็อย่าไปจับผิดหรือจ้องให้มันเป็นประเด็น ผมยกตัวอย่างนิดหนึ่งที่วัดสวนตาล ที่จังหวัดน่าน ภาคศูนย์มูลนิธิกับชาวบ้านจิตอาสาไปช่วยกันทำ แค่พูดผิดหูแค่นั้นละ เรื่องหลักเกณฑ์ เขาเอาไปเขียนใน Social ทั้ง ๆ ที่ทำข้าวกล่องแจกพื้นที่ชาวบ้านของจังหวัดน่านวันหนึ่ง เป็นพันกล่อง หาเงินมาเป็นแสนบาท เป็นล้านบาท เพราะฉะนั้นก็ฝาก Social การช่วยคน อยากให้ช่วงนี้งด Drama นะครับ ขอบคุณครับ