ปิยะรัฐชย์ ติยะไพรัช หารือปัญหาน้ำท่วมและน้ำแล้งที่เกิดซ้ำซากจากภูมิประเทศและการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ พร้อมเสนอแนวทางบริหารจัดการน้ำอย่างยั่งยืนโดยใช้ประโยชน์จากแรงโน้มถ่วงและวางแผนการกักเก็บน้ำอย่างเป็นระบบ มีการตรวจสอบอย่างโปร่งใส เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการใช้น้ำและลดภัยพิบัติจากน้ำท่วม-แล้ง
ท่านประธานสภาที่เคารพ ปิยะรัฐชย์ ติยะไพรัช สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดเชียงราย เขต ๒ อำเภอแม่จัน อำเภอเวียงชัย อำเภอเวียงเชียงรุ้งและอำเภอเมือง ๓ ตำบล พรรคเพื่อไทย ท่านประธานคะ ปัญหาน้ำท่วม น้ำแล้ง จะ ๑๐ ปี ๒๐ ปี ๓๐ ปีที่ผ่านมาเราก็มีการพูดคุยกันค่ะ ไม่ว่าจะเป็น ระดับชั้นท้องถิ่น ชั้นจังหวัดหรือระดับประเทศ แต่ก็ยังเกิดปัญหาขึ้นในทุก ๆ ปี และแนวโน้ม ที่จะรุนแรงขึ้นก็มีมากขึ้นเรื่อย ๆ ค่ะ ปัญหาน้ำท่วมและน้ำแล้งจะเป็นปัญหาที่เกิด คู่กันมาโดยตลอด เนื่องจากสภาพภูมิประเทศของเรานั้นน้ำไหลจากภาคเหนือที่เป็นพื้นที่สูง ไปสู่ที่ต่ำทางภาคกลางและไหลลงแม่น้ำเจ้าพระยา ส่วนทางภาคอีสานแผ่น Plate หรือพื้นแผ่นดินจะไหลไปทางแม่น้ำโขง จึงทำให้ในฤดูน้ำหลากนั้นน้ำล้นค่ะ พอถึงหน้าแล้ง น้ำฝนก็ไหลลงแม่น้ำโขงไปเสียหมด ดังนั้นปัญหาเรื่องน้ำท่วม น้ำแล้งซ้ำซากจึงเกิดขึ้น ในหลายพื้นที่ หลายจังหวัด ท่านประธานคะ สิ่งที่ดิฉันพูดมาสมาชิกบางท่านอาจจะยังมอง ไม่เห็นภาพนะคะ ดิฉันจะขออนุญาตพูดให้เห็นภาพปัญหาได้อย่างชัดเจนมากขึ้นนะคะ ปัญหาน้ำท่วม น้ำแล้ง หากจะพูดให้เห็นภาพได้อย่างง่ายนะคะท่านประธาน ท่านลองสังเกตค่ะ ผู้ชายที่ตัดผมสั้นเกรียนเวลาสระผมน้ำก็จะไหลลงจากหัวของเราลงเท้าของเราได้อย่างรวดเร็ว และถ้าหากเป็นผู้หญิงหากสระผมน้ำก็ค่อย ๆ ชะลอ แล้วก็ค่อย ๆ ไหลลงสู่ปลายเท้า ได้อย่างช้าลง พื้นดิน พื้นป่า แผ่นดิน แผ่นป่า ก็เช่นเดียวกันค่ะ ป่าของเราเหือดหายไปตาม ประชากรและการใช้พื้นที่ที่เพิ่มขึ้น เพราะฉะนั้นการจำแนกการใช้ประโยชน์จากที่ดินในพื้นที่สูง หรือในพื้นที่ราบ เราจะต้องมีการบริหารจัดการอย่างไร เรามีความจำเป็นต้องมาพูดคุย ในเรื่องนี้กันอย่างจริงจังแล้วนะคะท่านประธาน โดยเป้าหมายหลักที่เราจะต้องคำนึงถึงค่ะ คือสภาพความเป็นจริงและบริบทของพื้นที่และสังคมที่มันเปลี่ยนแปลงไป การอนุรักษ์ การรักษา การแก้ไข ทั้งหมดนี้จะต้องทำอย่างสมดุลและเท่าเทียมกัน ท่านประธานคะ การเกิดภาวะ Climate Change หรือสภาพภูมิอากาศที่แปรปรวน เปลี่ยนแปลงไป อย่างที่เรา ไม่เคยคาดคิดเลยนะคะว่าประเทศที่มีทะเลทรายจะมีปัญหาน้ำท่วม ซึ่งเกิดขึ้นแล้ว ที่สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ค่ะ หรือหิมะตกในประเทศที่เป็นทะเลทราย อย่างเช่น ซาอุดีอาระเบียก็เกิดขึ้นแล้วค่ะท่านประธาน ท่านประธานคะ จากประสบการณ์ตั้งแต่เล็กจนโต ของดิฉันที่จังหวัดเชียงรายค่ะ พื้นที่ของดิฉันเป็นพื้นที่สูง เป็นภูเขา วันนี้เราปลูกพืชเชิงเดี่ยว ซึ่งข้างใต้ดินรากมันไม่ได้ถักกัน ดังนั้นเมื่อฝนตกลงมาดินอุ้มน้ำไม่ไหว จึงเกิดดินถล่ม โคลนทลาย ต้นไม้โค่นล้ม เกิดกระแสน้ำพุ่งเชี่ยวกราก ทำให้บ้านริมน้ำหายไปทั้งหลัง สะพานใหญ่ก็ถล่มลงมา และนี่คือผลพวงจากการละเลย หละหลวมในการบริหารจัดการ เรื่องที่ดินและการจัดสรรเรื่องการบริหารจัดการน้ำ ซึ่งปัญหาเหล่านี้ เรา หน่วยงาน รัฐบาล ควรจะต้องทำงานให้จริงจังกันเสียทีนะคะว่า พื้นที่ไหนเป็นพื้นที่ลาดชัน ควรจะปลูกอะไร เพื่อลดทอนความรุนแรงเมื่อเกิดน้ำป่าไหลหลาก หรืออย่างในภาคอีสานค่ะ เราทำเป็นขั้นบันไดแบบแนวขวางแม่น้ำโขง เพื่อลดการถล่มพังทลาย ของดิน หรือพื้นที่ใดที่เป็นเขตที่มีความหลากหลายทางชีวภาพเราจะมีการบริหารจัดการ อย่างไร และสิ่งที่สำคัญที่สุดค่ะท่านประธาน เราไม่เคยใช้ความได้เปรียบเรื่องแรงโน้มถ่วง ของโลก หรือที่เรียกว่า Gravity Competitiveness ที่หลายครั้งดิฉันได้เคยอภิปรายมาก่อน หน้านี้ เราไม่เคยใช้ประโยชน์จากเรื่องนี้เลย น้ำไหลลงห้วย หนอง คลอง บึง พอถึงตลิ่ง ล้นตลิ่งก็ใช้ท่อพญานาคมาสูบน้ำ ก็จะมีการใช้น้ำมันในการสูบอย่างมหาศาล และสิ่งนี้ก็จะเป็นภาระของผู้ประสบภัย ซึ่งซ้ำเติมเขาลงไปอีก ส่วนเรื่องที่จะเป็นการรักษา เรื่องฝาย เรื่องอ่างเก็บน้ำ หากเราทำแผนกันอย่างเป็นระยะ ๆ ไม่ว่าจะเป็นระยะที่ ๑ ระยะที่ ๒ ระยะที่ ๓ อย่างชัดเจนนะคะ และหากเรามีคณะกรรมการระดับชาติ หรือจะเป็น พวก Third Party ค่ะ ที่จะเข้าไปตรวจสอบ ไม่ว่าจะเป็นการก่อสร้างในเรื่องของระบบน้ำ ในทุกระดับ รวมถึงแผนการแบ่งปันจัดสรรน้ำต่าง ๆ ซึ่งมีความจำเป็นจะต้องมี คณะกรรมการต่าง ๆ ขึ้นมากำกับดูแลให้ชัดเจนและเข้มข้นขึ้น ท่านประธานคะ น้ำฝนที่ตกลงมาแต่ละปีเราเอามาใช้ประโยชน์ได้เพียงแค่ ๓๐ เปอร์เซ็นต์ ไม่เกินนี้ค่ะ ท่านประธาน เพราะฉะนั้นวันนี้น้ำที่เหลือนั้นก็เปล่าประโยชน์ เหตุผลจุดนี้ก็เป็นอีก ๑ จุด ยุทธศาสตร์ที่ดิฉันถือว่าดิฉันในฐานะสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจากประชาชน ดิฉันจะใช้โอกาสนี้เพื่อมาพูดคุยในการใช้ประโยชน์จากน้ำที่เหลือเหล่านี้อย่างเต็มที่ รวมถึงการหาแนวทางแก้ไขปัญหาอย่างครบถ้วนและรอบด้าน เพราะตอนนี้ค่ะท่านประธาน หนึ่งในวิธีการแก้ไขปัญหาเบื้องต้นให้กับพ่อแม่พี่น้องของดิฉันคือการขุดลอกค่ะ แต่การขุดลอกส่วนใหญ่จะเป็นการลอกแบบจ้วงน้ำเสร็จเก็บเงิน มันก็เลยเกิดปัญหาค่ะ อย่างที่ท่านผู้อาวุโสทางการเมืองเคยให้ความเห็นไว้ค่ะว่า เขาบอกว่างบประมาณที่เราขุดคลอง อ่างเก็บน้ำ ถ้าเราดำเนินการตั้งแต่ต้น ต้นคือเมื่อก่อนจนมาถึงปัจจุบัน ซึ่งผู้ที่พูดไว้นะคะ คือ ท่านบุญชู โรจนเสถียร ท่านบอกว่าถ้าเรามีการบริหารจัดการน้ำตั้งแต่ต้นจนมาถึงปัจจุบัน ตอนนี้พวกเราคนไทยไปถึงโลกพระจันทร์แล้วนะคะ เพราะฉะนั้นปัญหานี้แสดงให้เห็นว่า ทำไมการดำเนินการงบประมาณเรื่องน้ำต่าง ๆ ถึงยังไม่บรรลุผล ดิฉันก็อยากจะขอฝาก ทางรัฐสภา รัฐบาล ผู้ที่เกี่ยวข้อง หน่วยงานที่เกี่ยวข้องในทุก ๆ หน่วยงาน ช่วยกันศึกษา วางแผนในเรื่องของการบริหารจัดการน้ำอย่างเป็นระบบ ระยะที่ ๑ ๒ ๓ ต้นน้ำ กลางน้ำ ปลายน้ำ เพื่อให้เกิดความยั่งยืนสำหรับพ่อแม่พี่น้องประชาชนค่ะ ท่านประธานคะ ดิฉันจะขอยืนยันว่ายังมีความจำเป็นเป็นอย่างยิ่งที่เราต้องมาถกปัญหานี้อย่างจริงจัง ชัดเจน มิฉะนั้นก็จะเกิดเป็นปัญหาซ้ำซากแบบนี้ในทุก ๆ ปี ในทุก ๆ ไตรมาส ซึ่งจะเป็นภาระค่ะ ไม่ว่าจะเป็นเรื่องของงบประมาณในการแก้ไขเรื่องน้ำท่วม น้ำแล้ง ทั้ง ๒ อย่าง ปัญหาน้ำท่วม ในครั้งนี้เป็นสัญญาณเตือน เป็น Warning ให้กับประชาชนพลเมืองทั้งจังหวัด ทั้งประเทศ หรือทั้งโลก ว่าเรากำลังเผชิญกับสภาพภาวะอากาศแปรปรวนอย่างรุนแรง จึงจำเป็น ต้องมีการรับมืออย่างทันท่วงที โดยอย่าลืมนำเอาเรื่องของ Gravity Competitiveness ที่ดิฉันได้กล่าวมาเบื้องต้นมาเป็นหนึ่งในหัวข้อที่จะนำมาเป็นแนวทางในการแก้ไขปัญหาค่ะ ท่านประธานคะ ดิฉันจะขอย้ำอีกครั้งหนึ่งนะคะว่า ปัญหานี้ควรจะเป็นวาระแห่งชาติได้แล้ว ขอบพระคุณค่ะท่านประธาน