นพดล ชี้มาตรา 287 คุ้มครองสังคม ห่วงยกเลิกกระทบเด็ก-เยาวชน

สภาผู้แทนราษฎร · ครั้งที่ ๑๑ · ๗ สิงหาคม ๒๕๖๗

นพดล ปัทมะ อภิปรายคัดค้านการยกเลิกมาตรา 287 ของประมวลกฎหมายอาญา โดยชี้แจงว่ากฎหมายดังกล่าวเป็นเกราะป้องกันสังคมจากการแพร่กระจายของสื่อลามก ซึ่งส่งผลกระทบเสียต่อทั้งเด็ก เยาวชน และผู้ใหญ่ ทั้งในด้านพฤติกรรม จิตใจ และคุณภาพชีวิต อ้างอิงผลการศึกษาทั้งในและต่างประเทศ พร้อมเตือนว่าการยกเลิกมาตราดังกล่าวอาจทำให้สังคมสูญเสียเครื่องมือในการคุ้มครองศีลธรรม และไม่สอดคล้องกับนโยบายของพรรคที่ไม่ต้องการให้ประเทศไทยกลายเป็นศูนย์กลางอุตสาหกรรมหนังผู้ใหญ่ โดยเฉพาะในยุคดิจิทัลที่การควบคุมเนื้อหาออนไลน์และกลุ่มเป้าหมายยังมีข้อจำกัดสูง

นายนพดล ปัทมะ แบบบัญชีรายชื่อ

ท่านประธานที่เคารพ ผม นพดล ปัทมะ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรพรรคเพื่อไทย วันนี้ขออภิปรายร่าง พ.ร.บ. แก้ไขเพิ่มเติม ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๒๘๗ ท่านประธานที่เคารพครับ ผมไม่ได้เป็นผู้เชี่ยวชาญ เรื่องสิ่งลามกอนาจาร แต่ก็ได้ศึกษากฎหมายมาบ้าง ก็อยากจะนำเสนอข้อมูลเพื่อที่จะให้ สมาชิกได้ประกอบการลงมติ ซึ่งจะเกิดขึ้นในอีกไม่กี่นาทีนี้ ท่านประธานครับ ก่อนที่เรา จะรู้ว่ากฎหมายยกเลิก มาตรา ๒๘๗ เราต้องรู้เนื้อหาของมาตรา ๒๘๗ ใหญ่ ๆ ก่อน มาตรา ๒๘๗ เป็นกำแพงขวางกั้นสิ่งลามกให้กับสังคมไทยมาเป็นเวลานาน มาตรา ๒๘๗ ห้ามที่จะมีไว้จัดทำ เผยแพร่ โฆษณา ค้าสิ่งลามกอนาจาร หรือวัตถุอันเป็นสิ่งลามก เขาเรียกว่า วัตถุลามก นั่นเอง ทีนี้เรามาลองดูครับว่าที่กฎหมายห้ามสิ่งลามกอนาจาร มันมีความหมายเพียงไร วันนี้เราไม่ได้มาเถียงกันว่าสิทธิในร่างกายของคนเรามีอะไรบ้าง เราไม่ได้มาเถียงกันว่าควรจะมีตำราเพศศึกษา หรือสอนเพศศึกษาในโรงเรียนหรือไม่ เรากำลังมาพิจารณาว่าสังคมไทยได้เวลาที่จะยกเลิก มาตรา ๒๘๗ หรือไม่ สิ่งลามกอนาจารนี้ ท่านประธานที่เคารพครับ มันมีนัยทางวิชาการอยู่ ๒ ลักษณะ

ลักษณะแรก คือ ใช้ภาษาอังกฤษคำว่า Pornography หรือบางทีใช้คำสั้น ๆ ว่า Porn ท่านประธานครับ อันนี้ Pornography หมายถึง พฤติกรรมทางเพศที่ยั่วยุกามารมณ์ อันนี้ความหมายทางวิชาการ

อันที่ ๒ ความหมายของสิ่งลามก ก็คือ Obscenity คือสิ่งซึ่งทำให้เกิด ความรู้สึกที่น่ารังเกียจ ทั้ง ๒ อัน ทั้ง Pornography แล้วก็ Obscenity เป็นลักษณะของ สิ่งลามกอนาจาร สิ่งลามก ท่านประธานเคยได้ยินกลุ่มบางที Pornography เขาเรียกสั้น ๆ ว่ากลุ่ม Porn บางทีมันมีกลุ่มหนึ่ง ชื่อเรียกว่า กลุ่มเจริญพร ท่านประธานคงได้ยิน ผมก็ธรรมะธัมโม นึกว่ากลุ่มที่เคร่งศาสนาไม่ใช่นะครับ เป็นกลุ่มที่ Porn ตัวสุดท้ายไม่ใช่ พร ร เรือ เป็น Porn นะครับ มาดูครับว่าศาลตีความสิ่งลามกอนาจารเป็นอย่างไร บางที คนอาจจะมองว่าประเทศไทย สังคมไทยมันไม่เปิดโอกาสให้มีจินตนาการได้เลยหรือ เราจะไม่มีงานศิลปะที่ชวนให้เรามีความสุขในทางเพศหรือไม่ ซึ่งไม่จริง ท่านประธานครับ ลองไปดูคำพิพากษาฎีกาของศาลฎีกา เมื่อปี ๒๔๙๒ คำพิพากษาฎีกา ที่ ๙๗๘ ซึ่งถ้าผมจำไม่ผิด คือ ๙๗๘/๒๔๙๒ ถ้าใครจะไปค้นเพิ่มเติม น่าจะอยู่ในหน้าที่ ๖๗๕ ของปีนั้น อีกคำพิพากษา ฎีกาหนึ่ง คำพิพากษาฎีกาของปี ๒๕๐๘ ๑๒๒๓/๒๕๐๘ ซึ่งหน้าเอกสารก็เข้าใจว่า น่าจะเป็น หน้า ๑๙๓๖ ในปีนั้น ท่านประธานที่เคารพ คำพิพากษาฎีกาทั้ง ๒ ฎีกาได้วางบรรทัดฐานไว้ว่า ร่างสตรีที่เปลือย ไม่มีสิ่งปกปิด ด้านล่างมีการเบลอ หรือมีการทำให้ด้านส่วนล่างราบเรียบ สะท้อนถึงร่างกาย สัดส่วนของผู้หญิงที่สมบูรณ์ ไม่ถือว่าเป็นสิ่งลามกอนาจาร เพราะฉะนั้น จะได้เห็นนะครับว่า ไม่ใช่ทุกเรื่องที่เป็นภาพโป๊จะเป็นสิ่งลามกอนาจาร ท่านประธานที่เคารพ เมื่อเราดูการตีความของกฎหมาย เราลองมาดูว่าถ้ายกเลิก มาตรา ๒๘๗ นี่จะเกิดอะไรขึ้น กับสังคมไทย เราจะสนับสนุนอุตสาหกรรมทางเพศจริงหรือไม่ เราจะสนับสนุนอุตสาหกรรม Sex Toy จริงหรือไม่ ถ้าเรามาลองดู ถ้ายกเลิก มาตรา ๒๘๗ สิ่งแรกที่จะเกิดขึ้น กำแพง ที่เราตั้งไว้ในการปกป้องสังคมไทยเกี่ยวกับสิ่งลามกอนาจารจะพังทลายลงทันที ถ้าท่าน ประธานนึกภาพไม่ออกลองนึกภาพการเกิดน้ำท่วมเมื่อปี ๒๕๕๔ ที่มีกำแพงกั้นนิคม อุตสาหกรรมนั่นละครับ ถ้ากำแพงที่กั้นน้ำนิคมอุตสาหกรรมมันสลายลง หรือมันพังลง การผลิต การจัดทำ การค้า การส่งออก การนำเข้า การโฆษณา สิ่งลามกอนาจารก็จะเกิดขึ้น อย่างเต็มที่ นี่คือสิ่งที่จะเกิดขึ้น ท่านประธานที่เคารพครับ ก่อนที่เราจะมาดูว่าควรจะยกมือให้ หรือยกมือคัดค้านร่างกฎหมายฉบับนี้ ผมมีคำถามอยู่ประมาณ ๔-๕ ประเด็นที่อยากจะชวน เพื่อนสมาชิกผู้ทรงเกียรติได้พิจารณานะครับ

สิ่งที่จะเกิดขึ้นประเด็นแรกก็คืออะไรครับ การเผยแพร่ ถ้าเรายกเลิก มาตรา ๒๘๗ ในวันนี้ แม้จะมีเงื่อนไขว่ายังห้ามสิ่งลามกสำหรับคนที่อายุต่ำกว่า ๒๐ ปี หรือที่มีความรุนแรงก็ตาม สิ่งซึ่งจะเกิดขึ้นทันทีก็คือ มันจะมีการไหลบ่าของสิ่งลามก ในสังคมไทยอย่างไม่มีข้อจำกัด ถ้าไม่อยู่ในเงื่อนไข ๒ เงื่อนไขก็คือ อายุต่ำกว่า ๒๐ ปี และไม่มีความรุนแรง อันนั้นเกิดขึ้นทันที ถ้ายกเลิกมาตรานี้

ประเด็นที่ ๒ พรรคเพื่อไทยมีนโยบายที่จะให้ไทยเป็นศูนย์กลาง หรือ Hub ในหลาย ๆ เรื่อง เรามีนโยบายที่จะให้ไทยเป็น Medical Hub ครับ เป็น Tourism Hub แต่พรรคเพื่อไทยไม่มีนโยบายในการที่จะให้ประเทศไทยเป็น Porn Hub ครับ เป็นศูนย์กลาง อุตสาหกรรมหนังผู้ใหญ่ หรือภาพโป๊ ในลักษณะที่เป็นสิ่งลามก เราไม่เคยมีนโยบายนี้ เรามีนโยบายที่สนับสนุนรถยนต์ EV ครับท่านประธาน แต่ไม่เคยสนับสนุนอุตสาหกรรม สร้างหนัง AV หนังผู้ใหญ่ ยังไม่ใช่นโยบายของพรรคเพื่อไทยนะครับ ประเด็นที่ ๒

ประเด็นที่ ๓ การบังคับใช้กฎหมายก็จะมีปัญหาพอสมควร ที่เพื่อนสมาชิก บอกว่า ถ้าสมมุติว่าสิ่งลามกที่เกิดขึ้นต่ำกว่าอายุ ๒๐ ปี ยังต้องห้ามอยู่ มันจะมีปัญหาใน ทางปฏิบัติเป็นอย่างยิ่งครับท่านประธานว่า คุณจะไปตรวจอายุอย่างไร ในขณะที่สิ่งลามกนั้น มันไหลบ่าในระบบออนไลน์ ทั้งแพลตฟอร์ม ทั้งดิจิทัลต่าง ๆ ซึ่งขณะนี้ก็มีมากอยู่แล้ว แล้วก็ไม่สามารถปิดกั้นได้

ประเด็นต่อไป ผมจะเน้นกราบเรียนท่านประธาน ๒ ประเด็น ผลกระทบต่อ เด็กและเยาวชน และผลกระทบต่อผู้ใหญ่ และผลกระทบต่อภาพลักษณ์ของประเทศ ผลกระทบกับเด็กและเยาวชน มันมีการศึกษาชัดเจนท่านประธานครับ โดยนักศึกษา หรือบุคลากรของมหาวิทยาลัยบูรพาของประเทศไทยว่า สิ่งลามกอนาจารนั้น สิ่งลามกนี้ วัตถุลามกนี้ กระทบต่อเด็กและเยาวชนอย่างมาก เพราะเด็กและเยาวชนเป็นวัยที่อยากรู้ อยากลอง เพราะฉะนั้นเด็กและเยาวชนอยู่ในความเสี่ยงและความไม่รู้เท่าทัน ซึ่งจะกระทบ ต่อการศึกษา วัฒนธรรม สังคมเป็นอย่างยิ่ง เป็นการศึกษาซึ่งพิสูจน์แล้วทางวิชาการของ บุคลากรในมหาวิทยาลัยบูรพา นอกจากนั้นมีคนตั้งคำถามท่านประธาน หลายคนบอกว่า ถ้ามีสื่อลามก หรือหนังผู้ใหญ่ จะทำให้อัตราการข่มขืนลดลง จากการตรวจสอบไม่เป็น อย่างนั้นครับท่านประธาน มีผลตรงกันข้ามครับ การศึกษาของนักศึกษา สาขาอาชญาวิทยา แล้วก็กระบวนการยุติธรรมของมหาวิทยาลัยมหิดล ได้ศึกษาเคสในบริบทของกรุงเทพมหานคร เข้าใจว่าอย่างน้อยประมาณ ๒๒๐ เยาวชน พิสูจน์ชัดเจนครับว่าสื่อลามกอนาจารมีผลต่อ การกระทำความผิดทางเพศ ผมย้ำอีกทีนะครับ สื่อลามกมีผลต่อการกระทำความผิดทางเพศ เพราะเด็กอยากรู้ อยากลอง และนอกจากนั้นในสหรัฐอเมริกาสื่อลามกก็มีการศึกษาว่า นำไปสู่ความรุนแรงทางเพศ อันนี้ไม่ใช่เป็นการศึกษาของผมเองนะครับ เป็นการศึกษาจาก สถาบันชั้นนำทั้งนั้น นี่คือผลกระทบต่อเด็กและเยาวชน แล้วลองคิดสิครับว่าถ้าเรายกเลิก มาตรา ๒๘๗ นั้น จะมีผลต่ออนาคตของเด็กและเยาวชนอย่างไร ทีนี้ผลกระทบต่อผู้ใหญ่ ท่านประธานครับ ผมอภิปรายใกล้ ๆ ท่านรองศาสตราจารย์คุณหมอเชิดชัย ซึ่งท่านน่าจะรู้ดี ยิ่งกว่าผมนะครับ ท่านเป็นหมอหัวใจ ประเด็นคืออย่างนี้ครับ เขามีการศึกษาว่า สื่อลามก หรือหนังโป๊ มันกระทบต่อสมรรถภาพทางเพศของผู้ใหญ่ บังเอิญผมไม่ได้ดู สื่อประเภทนี้นะครับ ก็ไม่ได้รับผลกระทบ ทีนี้ประเด็นคืออย่างนี้ครับ มีการศึกษาชัดเจนว่า สื่อลามกมีผลกระทบต่อสภาวะทางจิตของผู้ที่เสพสื่อนี้เป็นประจำ เสพแล้วก็จะเสพมากขึ้น มีผลกระทบต่อคุณภาพชีวิต อันนี้เป็นการศึกษาในสหรัฐอเมริกาชัดเจนครับ แล้วก็มีผล ต่อการหลั่งฮอร์โมนในสมองของผู้ใหญ่ นี่คือผลของสื่อลามกที่เกิดขึ้นในเชิงประสาท หรือเชิงสมอง ซึ่งเป็นผลข้างเคียง

ท่านประธานที่เคารพครับ ประเด็นสุดท้ายเกี่ยวกับเรื่องของสื่อลามกที่จะมี ผลกระทบต่อภาพลักษณ์ของประเทศ ท่านคงจำได้นะครับ เมื่อไม่กี่ปีมานี้มีผู้นำประเทศ ชั้นนำในยุโรปประเทศหนึ่งได้แสดงความคิดเห็นว่า เขารู้ว่านักท่องเที่ยวในประเทศของเขา มาประเทศไทยปีหนึ่งเป็นล้าน ๆ คน มาเพื่อที่เรื่องอย่างว่า หรือมาเพราะบางเรื่อง ซึ่งนักการเมือง คนนั้นต่อมาได้เป็นนายกรัฐมนตรีของบางประเทศ ผมไม่เอ่ยชื่อประเทศนะครับ ก็ถูก วิพากษ์วิจารณ์ค่อนข้างเยอะ ภาพลักษณ์ของประเทศไทยเพื่อนสมาชิกก็ได้พูดไปว่า มีภาพลักษณ์ที่เรามีข้อดีเยอะนะครับ มี Soft Power มีวัฒนธรรม มีสิ่งงดงามหลายเรื่อง แต่เรื่องหนึ่งที่บางกลุ่ม บางคนยังเข้าใจผิดประเทศไทยก็คือ เรื่องของการค้าประเวณี ซึ่งผมคิดว่าเรามีหน้าที่ร่วมกันที่จะต้องสร้างภาพลักษณ์ แล้วปรับปรุงพัฒนาในเรื่องนี้ ทีนี้ลองสมมุติถ้าเรายกเลิกมาตรา ๒๘๗ แล้วก็รื้อกำแพงที่ปกป้องสังคมไทยและเยาวชนไทย ในเรื่องนี้ไป ผมเกรงว่ามันจะกระทบต่อภาพลักษณ์ของประเทศมากยิ่งขึ้น ซึ่งเรื่องนี้ไม่น่าจะ เป็นผลดีกับสถานะของประเทศในเวทีโลก หรือเกียรติภูมิของประเทศ หลังจากที่กระผม ได้นำเสนอทั้งเรื่องของความหมายของสิ่งลามก เนื้อหาของมาตรา ๒๘๗ ผลตามมาของการ ยกเลิกมาตรา ๒๘๗ แล้วก็ผลกระทบต่อเยาวชน ผลกระทบต่อเด็ก ผลกระทบต่อผู้ใหญ่ ผลกระทบต่อภาพลักษณ์ของประเทศ และการเสนอกฎหมายซึ่งไม่สอดคล้องกับนโยบาย ของพรรคเพื่อไทย ซึ่งเราไม่มีนโยบายในเรื่องนี้ ผมคิดว่าการพิจารณายกเลิก มาตรา ๒๘๗ ตามร่างพระราชบัญญัติแก้ไขประมวลกฎหมายอาญา ที่เราพิจารณาในวันนี้ มันจะมี ผลข้างเคียงค่อนข้างมาก ปกติแล้วเวลาเราทดลองยาชนิดใหม่ ท่านประธานครับ วัตถุประสงค์หลักจะต้องไม่ถูกทำลายโดยวัตถุประสงค์รอง ถ้าเราลองทดลองยาที่จะลดความดัน แต่มันก่อให้เกิดไตวาย มันไม่สามารถผ่าน อย. ได้ อันนี้ผมพูดในเชิงอุปมาอุปไมย ผมคิดว่า สังคมไทยจะเผชิญความเสี่ยงมากจนเกินไป ถ้าเราจะพังทลายสิ่งปกป้องสังคมไทย ตามมาตรา ๒๘๗ ออกไป อุตสาหกรรมหนังผู้ใหญ่ หรือ Sex Toy ที่ท่านพูดนี่หลายเรื่อง มันคนละเรื่องเดียวกันครับ ประเทศไทยยังสามารถที่จะไปศึกษาเพิ่มเติมได้เรื่อง Sex Toy แล้วก็สามารถที่จะมีกฎหมายเฉพาะด้านได้ ไม่ว่าจะเป็นการควบคุมคุณภาพ หรือไม่ว่า จะเป็นการอนุญาตให้ทำได้ แต่การยกเลิกมาตรา ๒๘๗ โดยพังทลาย ไม่มีมาตรการเสริม และไม่มีมาตรการป้องกัน เพียงแค่มี ๒ เงื่อนไขว่าคุ้มครองเรื่องสิ่งลามกของเด็กอายุต่ำกว่า ๒๐ ปี และเรื่องใช้ความรุนแรงเท่านั้น ผมว่าไม่พอเพียง หลังจากได้ฟังสมาชิกหลายท่าน ผมอยากจะกราบเรียนท่านประธานว่า ผมยังไม่สามารถหาเหตุผลที่จะบังคับตัวเอง ให้สนับสนุนร่าง พ.ร.บ. แก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญาในวันนี้ได้ ขอบคุณครับ ท่านประธาน