รภัสสรณ์ นิยะโมสถ หารือเรื่องการแก้ไขปัญหาฝุ่น PM2.5 โดยเห็นด้วยกับร่าง พ.ร.บ. อากาศสะอาดทุกร่าง และเสนอแนะให้ให้อำนาจแก่ท้องถิ่นในการจัดการกับควันพิษ นอกจากนี้ยังหารือเรื่องการควบคุมไฟป่า โดยเรียกร้องให้ท้องถิ่นและภาครัฐทำงานร่วมกันเพื่อแก้ปัญหาควันพิษ และเสนอแนวทางแก้ไขที่ครอบคลุม เช่น การสร้างความร่วมมือระหว่างท้องถิ่น ภาคประชาชน ภาคธุรกิจ และองค์กรชุมชนอื่น ๆ เพื่อแก้ปัญหาควันพิษร่วมกัน นอกจากนี้ยังหารือเรื่องการนำพลังงานสะอาดที่มีต้นทุนต่ำและผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมต่ำ เช่น เชื้อเพลิงชีวมวลที่ได้จากเศษซากการทำเกษตร เพื่อสร้างรายได้และลดปัญหาสิ่งแวดล้อม
เรียนประธานสภาที่เคารพ ดิฉัน รภัสสรณ์ นิยะโมสถ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจากจังหวัดลำปางค่ะ การแก้ไขปัญหาฝุ่น PM2.5 จำเป็นที่จะต้องแก้ไขทั้งในเชิงโครงสร้าง ระบบการบริหารจัดการ การกำหนดอำนาจ หน้าที่ที่ชัดเจนและไม่ทับซ้อนกันระหว่างหน่วยงานต่าง ๆ ทั้งจากส่วนกลาง ส่วนภูมิภาคและ ท้องถิ่น ดังนั้นเพื่อให้เกิดการแก้ไขปัญหาร่วมกันในหลักการ ดิฉันเห็นด้วยกับร่าง พ.ร.บ. อากาศสะอาดทุกร่างที่เข้าในวันนี้ค่ะ และประเด็นข้อแตกต่าง ที่ดิฉันจะอภิปรายสนับสนุนในวันนี้คือการให้อำนาจแก่ท้องถิ่นในร่าง พ.ร.บ. ฝุ่นพิษและ การก่อมลพิษข้ามพรมแดนของพรรคก้าวไกล ด้วยปัจจุบันให้อำนาจแก่ผู้ว่าราชการจังหวัดใน การออกประกาศห้ามเผา แต่อย่างที่ทราบกันดีค่ะ ปัญหาฝุ่นพิษก็ยังคงเกิดขึ้นซ้ำแล้วซ้ำเล่า และในขณะที่ผู้ว่าราชการจังหวัดมีการโอนย้าย เปลี่ยนกันไปแทบจะทุกปี แต่ท้องถิ่นนั้นยึด โยงกับประชาชน มีวาระการทำงานกว่าคราวละ ๔ ปี และเป็นคนในพื้นที่ ทราบดีถึงปัญหา ของพี่น้องประชาชน ดิฉันจึงเห็นด้วยกับร่างของพรรคก้าวไกลที่ให้ประธานคณะกรรมการ ระดับจังหวัด คือองค์การบริหารส่วนจังหวัด และการให้อำนาจของคณะกรรมการจังหวัด ในการพิจารณาให้อำนาจและงบประมาณกับท้องถิ่น เพราะเรารู้ดีว่าหน่วยงานที่ใกล้ชิดกับ ประชาชน และมีทรัพยากรในการบริหารจัดการกับการเผา ไม่ว่าจะเป็นไฟจากการเกษตร จากไฟป่า ก็คือหน่วยงานท้องถิ่นอย่าง อบต. หรือเทศบาล ขั้นตอนที่องค์กรปกครอง ส่วนท้องถิ่นระดับเทศบาลและ อบต. จะต้องทำคือการจัดทำแผนปฏิบัติการในเขตความ รับผิดชอบของตนเองให้สอดคล้อง และไม่ขัดต่อแผนของระดับจังหวัด และนำเสนอแผนนี้ ให้กับคณะกรรมการของจังหวัดได้ให้ความเห็นชอบ การให้อำนาจในการจัดการกับควันพิษ แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นนั้นมีผลดีกับประชาชนในพื้นที่อย่างไร ดิฉันขอยกตัวอย่าง ขึ้นมา ๔ ประเด็นค่ะ
ประเด็นที่ ๑ คือทำให้มีการตอบสนองที่รวดเร็วและทันเหตุการณ์ท้องถิ่น สามารถจัดเตรียมกำลังพล อุปกรณ์ในการดับไฟป่า ซึ่งภารกิจในการควบคุมไฟป่าเป็นภารกิจ ที่กรมป่าไม้ได้ถ่ายโอนให้กับท้องถิ่นตามพระราชบัญญัติการกำหนดแผนและขั้นตอน การกระจายอำนาจในปี ๒๕๔๒ และการปฏิบัติการการควบคุมไฟป่าระหว่างกรมป่าไม้ และท้องถิ่นไม่ได้มีการถ่ายโอนทรัพย์สินหรืออุปกรณ์เครื่องไม้เครื่องมือแต่อย่างใด แต่เป็น การทำงานแบบแชร์ฟังก์ชันที่กรมป่าไม้จะสนับสนุนข้อมูลพื้นฐานและข้อมูลวิชาการ ท้องถิ่น จึงจำเป็นที่จะต้องจัดการฝึกอบรมอาสาจัดชุดเฝ้าระวังและลาดตระเวนเพื่อคอยระวังไฟ
อีกมาตรการหนึ่ง คือการจัดเตรียมห้องปลอดฝุ่นสำหรับกลุ่มผู้เปราะบาง อย่างเด็กเล็กและผู้สูงอายุ ซึ่งโครงการนี้กระทรวงสาธารณสุขก็ได้มีการให้ความรู้ในการ จัดทำห้องปลอดฝุ่น แต่เป็นการให้ความรู้อย่างเดียวค่ะท่านประธาน งบประมาณไม่มีให้ นี่จึงเป็นภาระที่ท้องถิ่นจะต้องแบกรับ
ประเด็นที่ ๒ การปรับเปลี่ยนเงื่อนไขตามพื้นที่ ท้องถิ่นจะมีความแตกต่างกัน ในเรื่องของวัฒนธรรม ภูมิอากาศ ภูมิประเทศ การให้อำนาจแก่ท้องถิ่นนั้น ก็จะทำให้ ออกแบบนโยบาย สามารถปรับเปลี่ยนแผน หาวิธีการจัดการที่เหมาะสมกับพื้นที่นั้น ๆ ได้อย่างดีที่สุด
ประเด็นที่ ๓ คือการสร้างความร่วมมือให้ท้องถิ่นกับภาคประชาชน ภาคธุรกิจ และองค์กรชุมชนอื่น ๆ ได้มีการสร้างแรงจูงใจในการแก้ปัญหาควันพิษร่วมกัน
ประเด็นสุดท้าย ท้องถิ่นจะเป็นหนึ่งหน่วยงานที่จะร่วมในการสนับสนุนให้ใช้ พลังงานสะอาดที่มีต้นทุนต่ำ และมีผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมต่ำ อย่างเช่น การทำ MOU กับภาคเอกชนที่รับซื้อเศษซากจากการทำเกษตรนำไปเป็นเชื้อเพลิงอัดแท่ง หรือเรียกว่า เชื้อเพลิงชีวมวลที่ได้ใช้กับอุปกรณ์เครื่องจักรของโรงงานอุตสาหกรรมหลายประเภท เช่น เป็นเชื้อเพลิงในหม้อไอน้ำ หรือเตาเผาของโรงงานผลิตกระแสไฟ ชุมชนในเขตพื้นที่ ภาคเหนือ มีการปลูกข้าวโพดในปริมาณมาก หากสามารถนำซังข้าวโพดมาสร้างประโยชน์ นำมาเป็นเชื้อเพลิงอัดแท่ง สร้างรายได้ไปในตัวและลดปัญหาสิ่งแวดล้อมลงด้วย นี่จะเป็น การสร้างชุมชนสร้างธุรกิจสีเขียวอย่างยั่งยืน สุดท้ายค่ะท่านประธาน การให้อำนาจการ จัดการควันพิษแก่ท้องถิ่น ไม่เพียงแต่จะสร้างสภาพแวดล้อมที่สะอาดและสุขภาพที่ดี แก่พี่น้องประชาชน แต่ยังส่งผลให้มีการพัฒนาทางเศรษฐกิจและสังคมท้องถิ่นอย่างยั่งยืน และระยะยาว ขอบคุณท่านประธานค่ะ