ศิริโรจน์ หารือปัญหาไรเดอร์ไร้คุ้มครอง หนุนแก้ พ.ร.บ. แรงงาน

นายศิริโรจน์ ธนิกกุล สมุทรสาคร

เรียนท่านประธานสภาที่เคารพ กระผม ศิริโรจน์ ธนิกกุล สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดสมุทรสาคร เขต ๒ จากพรรคก้าวไกล ท่านประธานครับ วันนี้ผมขอมีส่วนร่วมในการอภิปรายร่างแก้ไข พ.ร.บ. คุ้มครองแรงงาน (ฉบับที่ ..) พ.ศ. .... หรือร่าง พ.ร.บ. คุ้มครองแรงงานฉบับก้าวไกลที่เสนอโดย สส. เซีย จำปาทอง สส. วรรณวิภา ไม้สน สส. บัญชีรายชื่อจากพรรคก้าวไกล สัดส่วนผู้ใช้แรงงานครับ ถ้าท่านประธานจำผมได้ในการอภิปรายในสมัยที่ท่านนายกรัฐมนตรีเศรษฐา ทวีสิน เข้ามา แถลงนโยบายต่อรัฐสภาแห่งนี้ และยังมีท่านพิพัฒน์ รัชกิจปราการ รัฐมนตรีว่าการกระทรวง แรงงาน ก็นั่งฟังอยู่ด้วย วันนั้นผมคือคนที่สวมใส่เสื้อ Rider อภิปรายในประเด็นแรงงาน อิสระ

(เจ้าหน้าที่ดำเนินการเปิด Presentation)

ท่านประธานครับ ในวันนั้นผมพูดถึง นโยบายของท่านนายกรัฐมนตรีว่าด้านแรงงานที่พวกท่านมาแถลงกันเนื้อหายังไม่มี ความชัดเจนแล้วก็ครอบคลุมไปถึงปัญหาแรงงานในทุก ๆ กลุ่ม โดยเฉพาะของแรงงาน นอกระบบ แรงงาน Platform หรือ Rider ในวันนั้นท่านรัฐมนตรีก็รับปากเองว่าจะออก มาตรการมาช่วยเหลือแล้วก็แก้ไขปัญหาให้กับพี่น้อง Rider แต่ผมและพี่น้อง Rider ก็รอ ร้อ รอ รอนานมาก นี่ผ่านไปแล้วจะ ๖ เดือนแล้ว หรือจะครึ่งปีแล้วก็ยังไม่ได้มีมาตรการอะไรออกมา เพื่อช่วยเหลือปัญหาให้กับพี่น้อง Rider เลย ท่านประธานครับเมื่อปัญหามันไม่ถูกแก้ไข ปัญหามันก็มีแต่จะเพิ่มขึ้นและหนักขึ้นเรื่อย ๆ วันนี้ผมจะมาเล่าให้ท่านประธานฟังครับ ก่อนอื่นผมขออนุญาตใช้อุปกรณ์เสริมในการอภิปรายเพื่อทำให้เห็นภาพชัดเจนมากยิ่งขึ้น ท่านประธานครับ ที่ท่านประธานเห็นนี้คือกล่องใส่ของ ไม่ว่าจะเป็นอาหารหรือพัสดุ ที่หลาย ๆ คนจะคุ้นชินตากันตามท้องถนน ซึ่งจะอยู่ท้ายรถมอเตอร์ไซค์คู่ใจของ Rider แต่ท่านประธานทราบไหมครับว่านอกจากจะต้องแบกรับอาหาร แบกรับพัสดุที่จะต้องเอา ไปส่งลูกค้าแล้ว ในกล่องใบนี้ยังต้องแบกรับปัญหาอีกหลากหลายตัวมากมาย ผมจะเล่าให้ฟังว่า ในนี้ต้องแบกรับอะไรบ้าง

๑. ปัญหาเรื่องของสภาพการจ้างงานครับท่านประธาน ปัญหานี้เป็นปัญหาหลัก ที่ทำให้ Rider นั้นไม่ได้เป็นลูกจ้างตามกฎหมาย บริษัท Platform มอง Rider เป็นแค่ Partner เท่านั้น กฎหมายคุ้มครองแรงงานในปัจจุบันก็ตามไม่ทันรูปแบบการจ้างงานผ่าน Platform ที่ถูกเปลี่ยนไปอยู่ในรูปของ Application Rider จึงไม่ได้รับความคุ้มครองตาม กฎหมาย เมื่อ Rider รู้สึกถูกเอารัดเอาเปรียบก็เรียกร้องได้เพื่อสิทธิของตัวเอง ทำได้ นะครับ แต่ก็ไม่ได้มีสภาพบังคับบริษัท Platform อยู่ดี ทำให้เหมือนกับว่าบริษัทได้ ผลประโยชน์อยู่เพียงฝ่ายเดียว เวลา Rider เดือดร้อนก็ไม่ได้สนใจใยดีอะไรเลย เหลี่ยมทุกดอก แต่บอกว่าเป็น Partner กัน

๒. ปัญหาเรื่องค่ารอบ ท่านประธานครับ ปัญหาเรื่องค่ารอบเป็นปัญหาที่ ค่ารอบถูกลดลงอย่างต่อเนื่องและ Rider ไม่มีสิทธิเรียกร้องใด ๆ จะเห็นได้จากสไลด์ ๕ ปี ย้อนหลังที่ผ่านมาตั้งแต่ปี ๒๕๖๒ ถึงปี ๒๕๖๖ ค่ารอบของ Rider ลดลงและลดลง อย่างต่อเนื่อง จะเห็นได้จากลูกศรสีแดง มากกว่า ๙๐ เปอร์เซ็นต์มีการปรับลดลงและต่ำสุด ตอนนี้อยู่ที่รอบละแค่ ๑๕ บาทเท่านั้นในพื้นที่ต่างจังหวัด นั่นอาจหมายความว่าการที่ลูกจ้าง ออกไปเรียกร้องเกี่ยวกับการถูกลดค่ารอบไม่ได้มีการตอบสนองใด ๆ เลย บางทีก็จะมีแค่ ค่า Incentive ที่มาปลอบใจให้กับ Rider ซึ่ง Rider ก็จะต้องแลกกับความเสี่ยงบนท้องถนน ที่เพิ่มขึ้นแล้วก็รอบวิ่งงานที่เพิ่มขึ้นครับ

ปัญหาต่อไป ปัญหาในการทำงาน ท่านประธานครับ เป็นอีกหนึ่งปัญหาที่ เมื่อไม่ถูกแก้ไขปัญหาเหล่านี้ก็จะหนักขึ้นเรื่อย ๆ แต่ก่อนนี้ Rider รับ ๑ งานต่อ ๑ รอบ แต่ปัจจุบันเพิ่มเป็น ๒ งาน ๓ งานหรือ ๔ งานต่อรอบเลยด้วยซ้ำ นั่นก็ทำให้เกิดปัญหาที่ต้อง เสียเวลาในการรับงานเพิ่ม เกิดความล่าช้าในการไปส่งลูกค้า บางรายนี่หนักเลยครับ พอไปถึง ลูกค้า โดนขว้าง ขว้างอาหาร ขว้างน้ำใส่ ความหิวไม่ปรานีใครนะครับท่านประธาน

อีกอันหนึ่งก็คือเรื่องของการประสานงานเจ้าหน้าที่ของบริษัท Platform หรือว่า CS Customer Service ที่ค่อนข้างล่าช้า บางทีเมื่อเกิดปัญหาหน้างาน Rider ไม่สามารถตัดสินใจเฉพาะหน้าเองได้ จะต้องรอ CS ตัดสินใจ ซึ่ง CS ทำงานล่าช้ามาก Rider จะต้องทำงานแข่งกับเวลา

ต่อมาปัญหาเรื่องค่าใช้จ่ายหรือต้นทุน ปัญหานี้เป็นอีกปัญหาหนึ่งที่ทำให้ รายได้ของพี่น้อง Rider จะต้องมาใช้จ่ายกับสิ่งเหล่านี้ ไม่ว่าจะเป็นกล่องใบนี้ที่มูลค่าหลักพัน กว่าบาท หรือเสื้อ Jacket มูลค่าหลักหลายร้อยบาท ค่าน้ำมัน ค่าเสื่อมรถ ค่ามอเตอร์ไซค์ ค่าอินเทอร์เน็ต ค่าโทรศัพท์หรืออุปกรณ์เสริมต่าง ๆ สิ่งเหล่านี้ล้วนเป็นค่าใช้จ่ายทั้งหมด ที่ Rider จะต้องแบกรับไว้เองโดยที่บริษัท Platform ไม่ได้มีส่วนร่วมแม้แต่บาทเดียว เงินที่ ได้จากการวิ่งงานก็จะต้องมาเสียกับพวกนี้ครับ

ต่อมาปัญหาในการรวมตัวครับท่านประธาน สถิติ ๕ ปีย้อนหลังบอกไว้ว่า พี่น้อง Rider มีการรวมตัวกันเพื่อเรียกร้องถึง ๑๑๓ ครั้ง แต่สำเร็จเพียงแค่ ๗ ครั้งเท่านั้น นั่นหมายความว่าการรวมตัวเพื่อเรียกร้องถึงสิทธิหรือความรู้สึกถูกเอารัดเอาเปรียบของ พี่น้อง Rider นั้นไม่ได้มีผลอะไรเลย เพราะ Rider ไม่ใช่ลูกจ้างที่ถูกต้องตามกฎหมายจึงไม่ได้ มีสภาพบังคับบริษัท Platform นั่นเอง

สุดท้ายปัญหาที่ถูกแบกรับไว้ในกล่องไปนี้ก็คือเรื่องของความตายครับ ท่านประธาน สิ่งที่แลกมากับค่าจ้าง รวมไปถึงการทำงานที่หลากหลายชั่วโมงอย่างหนักหน่วง บวกกับสภาพอากาศทุกรูปแบบ ความเสี่ยงบนท้องถนนที่ Rider ต้องเจอ การที่จะได้มา ซึ่งสวัสดิการด้านสุขภาพหรือประกันอุบัติเหตุช่างยากเหลือเกินครับท่านประธาน ต้องแลก กับจำนวนรอบวิ่งที่เพิ่มมากขึ้น ความเสี่ยงที่เพิ่มมากขึ้น บางคนเกิดอุบัติเหตุจากการทำงาน เจ็บป่วยจากการทำงาน หรือบางคนแย่ที่สุดถึงขั้นเสียชีวิต ตายจากโลกนี้ไปแล้ว ดีหน่อย ก็อาจจะได้รับพวงหรีดจากบริษัท Platform หรือแย่เลยบริษัทก็ไม่รับรู้อะไรเลย ไม่ได้อะไร ทดแทนเลย จริง ๆ มีปัญหายิบย่อยอีกหลายอย่างมาก ๆ ของพี่น้อง Rider รวมไปถึงพ่อค้า แม่ค้าที่อยู่ในระบบของบริษัท Platform ที่ต้องแบกรับการจ่ายค่า GP หรือว่า Gross Profit ที่สูงขึ้นเรื่อย ๆ รวมไปถึงส่งผลกระทบต่อพี่น้องประชาชนที่ใช้บริการที่ต้องเจอกับราคาของ สินค้าที่เพิ่มสูงขึ้น ก่อนเข้ามาทำหน้าที่ สส. ครับท่านประธานผมก็เคยเป็น Rider มาก่อน ซึ่งผมเจอกับปัญหาที่ได้กล่าวไว้ข้างต้นมาหมดแล้วครับ วันนี้จึงเป็นเวลาที่เหมาะสมแล้วที่เรา จะต้องใส่ใจถึงปัญหานี้และป้องกันปัญหาที่จะเกิดขึ้นในอนาคตด้วย ร่างแก้ไข พ.ร.บ. ฉบับนี้ จะเป็นส่วนหนึ่งที่ทำให้ทุกคนที่เป็นแรงงานเป็นแรงงานได้อย่างเท่าเทียมกันโดยไม่ถูกเอารัด เอาเปรียบจากผู้จ้างงาน แก้ปัญหาทั้งหมดที่กล่าวมาข้างต้นไม่ว่าจะเป็นปัญหาเรื่องของ สภาพการจ้างงาน ปัญหาการถูกลดราคารอบ ปัญหาในการทำงาน ปัญหาเรื่องสวัสดิการ ด้านสุขภาพ ประกันอุบัติเหตุ ปัญหาในการรวมตัวต่าง ๆ รวมไปถึงต้นทุนในการทำงาน เราจะแก้นิยามจากคำว่า ลูกจ้าง ให้เป็นคนทำงานเพื่อให้ครอบคลุมและคุ้มครองคนทำงาน ทุกประเภท ไม่ว่าจะเป็น Rider Freelance หรือลูกจ้างอิสระ หรือแรงงานในรูปแบบใหม่ ๆ ที่จะเกิดขึ้นในอนาคต และป้องกันไม่ให้เกิดปัญหาสภาพการจ้างงานที่ไม่เป็นไปตามกฎหมาย และแก้ไขปัญหาสภาวะที่กฎหมายตามไม่ทัน สภาพสังคมที่เปลี่ยนแปลงไปอีกด้วย ท่านประธานครับ ผมจะภูมิใจมากกว่านี้ในการทำหน้าที่ สส. หรือสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร หรือผู้แทนของประชาชน ถ้าปัญหาที่ถูกเอามาพูด เอามาบอก เอามาอภิปรายในสภาแห่งนี้ ถูกแก้ไขอย่างจริงจังและจริงใจให้กับพี่น้องประชาชนโดยใช้กลไกต่าง ๆ ในรัฐสภาแห่งนี้ ผมจะเสียดายมาก ๆ ครับถ้าวันนี้เพื่อน สส. จะคว่ำร่าง พ.ร.บ. คุ้มครองแรงงานที่เสนอโดย พรรคก้าวไกล ผมเสียดายครับ ตอนเราเลือกตั้งเราไปขอเสียงพี่น้องผู้ใช้แรงงานกันมา มากมาย ใช้ทุกกลยุทธ์วิธีในการได้มาซึ่งคะแนนเสียง วันนี้พี่น้องประชาชน พี่น้องผู้ใช้ แรงงานในทุกกลุ่มอาชีพรอเราอยู่ครับ ครั้งที่แล้วผมใส่เสื้อ Rider ครั้งนี้ผมเอากล่อง Delivery เข้ามา ครั้งหน้าอย่าให้ผมต้องขี่มอเตอร์ไซค์เข้ามาเลยครับท่านประธาน ดังนั้น วันนี้ผมจึงขอสนับสนุนร่าง พ.ร.บ. คุ้มครองแรงงานฉบับก้าวไกลฉบับนี้ที่เสนอโดย สส. เซีย จำปาทอง และ สส. วรรณวิภา ไม้สน และขอเชิญชวนเพื่อน สส. ทุกพรรค ทุกฝ่ายร่วมกัน สนับสนุนร่าง พ.ร.บ. คุ้มครองแรงงานทุกฉบับในวันนี้เพื่อให้พี่น้องประชาชน เพื่อให้พี่น้อง ผู้ใช้แรงงานได้มีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น ทำงาน พักผ่อน ใช้ชีวิต หยุดเอาเปรียบ Rider ขอบคุณครับ ท่านประธาน