ทรงยศ รามสูต สนับสนุนร่าง พ.ร.บ. คุ้มครองและส่งเสริมวิถีชีวิตกลุ่มชาติพันธุ์ทั้งจากฝั่งรัฐบาลและพรรคเพื่อไทย พร้อมเสนอให้ตั้งสมัชชาชาติพันธุ์เพื่อส่งเสริมการอนุรักษ์วัฒนธรรม ประเพณี และการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน โดยเน้นการเสริมสร้างอัตลักษณ์ความเป็นไทยและพัฒนาเป็น soft power ของประเทศ
กราบเรียนท่านประธานสภาที่เคารพ เพื่อนสมาชิกผู้ทรงเกียรติ ผม ทรงยศ รามสูต สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดน่าน พรรคเพื่อไทย ขออภิปรายสนับสนุนพระราชบัญญัติคุ้มครองและส่งเสริมวิถีชีวิต กลุ่มชาติพันธุ์ ทั้งร่างของภาครัฐบาลเสนอ แล้วก็ร่างของพรรคเพื่อไทยที่นำเสนอ จากเมื่อ ครั้งที่แล้วที่ร่างฉบับภาคประชาชนได้นำเสนอ ผมได้มีโอกาสอภิปรายสนับสนุน ตอนนั้น ก็บอกแล้วว่า เห็นด้วยกับการที่เราจะมีกฎหมายมาดูแลพี่น้องชาติพันธุ์ แต่ว่าร่างอาจจะมี บางข้อที่ไม่สมบูรณ์ ซึ่งผมเองก็พยายามไปร่างข้อกฎหมาย ร่าง พ.ร.บ. เสนอต่อพรรค แต่เนื่องจากเพื่อความรอบคอบ ร่างของพรรคที่สมบูรณ์ แล้วก็ร่างของรัฐบาลที่สมบูรณ์ก็ได้ นำสิ่งต่าง ๆ เอามาแก้ไข ก็ยินดีที่ส่วนของผมบางอย่างตรงกับรัฐบาล และบางเรื่องที่ผม ร่างไว้ก็อยู่ในร่างชุดนี้ ฉะนั้นผมคงต้องใช้เวลาอภิปรายเฉพาะในส่วนที่รัฐบาลเห็นด้วย แล้วก็อธิบายส่วนที่ผมนำเสนอนะครับ
ในข้อแรก ในเรื่องของกลุ่มชาติพันธุ์ กลุ่มชาติพันธุ์ตามมาตรา ๓ เขาหมายถึง กลุ่มคนที่อาศัยอยู่เป็นกลุ่มเดียวกันหรือหลายกลุ่ม ซึ่งมีถิ่นฐานในประเทศไทย มีวิถีชีวิต มีวัฒนธรรมตามที่กฎหมายกำหนด เพราะว่าชาติพันธุ์อยู่ในประเทศไทยเรามาก ซึ่งเรามีทั้งที่ อพยพมา พี่น้องม้ง พี่น้องอิ้วเมี่ยน พี่น้องไทลื้อ พี่น้องอาข่า พี่น้องที่อพยพมาจากจีน จากสิบสองปันนา ไทลื้อ จากเชียงขวาง ไทพวน อพยพมาจากทางประเทศพม่า ไม่ว่าจะเป็น ไทใหญ่ ไม่ว่าจะเป็นมอญ จากหลายต่อหลายที่ แต่ผมไม่อยากจะจำกัด อย่างที่บอกว่า ตอนนั้นบอกว่ามีอยู่ ๖๐ ชาติพันธุ์ แต่ว่าจริง ๆ มันอาจจะมีมากกว่านั้น เพราะในหลาย ๆ พื้นที่เขาก็มีวัฒนธรรม ประเพณี ผมขอยกตัวอย่างว่า จังหวัดน่านบ้านผมก็เคยเป็น อาณาจักร ๆ หนึ่งมาประมาณ ๗๐๐-๘๐๐ ปีแล้วพร้อมกับสุโขทัย มีเจ้าผู้ครองนครน่านมา ๖๔ พระองค์ มีวัฒนธรรมประเพณี นอกจากนี้จังหวัดเชียงใหม่เองก็ เป็นอาณาจักรสุโขทัย อยุธยา ผมว่าต่าง ๆ เหล่านี้เขาก็ถือว่าเป็นชาติพันธุ์ ถ้าเขารักษาเอาไว้ได้ นอกจากนี้เราจะต้องมองถึงในกลุ่มต่าง ๆ ชาติพันธุ์บางคนที่เขาอพยพหรือมาลงทุน บ้านเรา อย่างพี่น้องชาติพันธุ์เชื้อสายจีน ไม่ว่าจะเป็นไหหลำ แต้จิ๋ว เขาก็มาอยู่ในเมืองไทยมาก หลายตระกูลเขาก็รักษาวัฒนธรรมของเขาไว้ หรืออย่างในภาพยนตร์ออเจ้า พี่น้อง Portuguese ที่อยู่ในอยุธยา พี่น้องฝรั่งเศสที่อยู่ในจังหวัดลพบุรี ต่าง ๆ เหล่านี้ถ้าเขามีชุมชน ที่เขารักษาวัฒนธรรมประเพณีเขาได้ ผมว่าถ้าเราเอามารวบรวมไว้ก็จะเป็นสิ่งที่ดี ถ้าสามารถ มาจดทะเบียนตามมาตรา ๓ ตามรายละเอียดที่คณะกรรมการกำหนด ตอนนั้นผมคิดว่าใน เรื่องของกฎหมายชาติพันธุ์นี้จะให้ใครดูแลดี ระหว่างกระทรวงพัฒนาสังคมและความมั่นคง ของมนุษย์ ซึ่งดูแลกลุ่มชาติพันธุ์ในพื้นที่สูง หรือกระทรวงวัฒนธรรมซึ่งดูแลในพื้นที่ราบ ผมดีใจที่ร่างของรัฐบาลและร่างของพรรคเพื่อไทย ท่านนายกรัฐมนตรีลงมาเป็นประธานเอง แล้วก็มีรองประธานคือรัฐมนตรีทั้ง ๒ ท่าน แต่ที่อยากจะฝากไว้นิดหนึ่งนะครับ ถ้าได้ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬาเข้าไปอีกคนเป็นรองก็จะดีด้วย เพราะ อนาคตในเรื่องของชาติพันธุ์ นอกจากเราจะยกฐานะสิทธิเขาแล้ว ผมว่าจะสามารถยกระดับ ในเรื่องการท่องเที่ยวได้นะครับ นอกจากนี้ในส่วนหนึ่งที่ผมได้นำเสนอและรัฐบาลได้นำไปไว้ ก็คือคำว่า สมัชชานะครับ คำว่า สมัชชาชาติพันธุ์ ผมคิดว่าชาติพันธุ์เรามีหลากหลาย เพราะฉะนั้นแต่ละกลุ่มชาติพันธุ์ไปจดทะเบียน โดยมีหน่วยงานรัฐคอยดูแลกำหนด จารีตประเพณี แต่อย่างน้อยเขาจะต้องมีตัวแทนเข้ามาสู่สมัชชาเป็นชาติพันธุ์นะครับ ซึ่งในตัวบทกฎหมายนี้เขาก็บอกว่า มีไม่เกิน ๕ คน สาเหตุที่กำหนดไว้เช่นนี้ก็เพราะว่า บางชาติพันธุ์ก็อาจจะมีไม่มาก อย่างบ้านผมเผ่ามลาบรี หรือที่เราเรียกว่าผีตองเหลือง ก็มีไม่มาก หรือบางพื้นที่ไม่เยอะ อย่างนี้สัดส่วนอาจจะได้คนเดียว แต่บางชาติพันธุ์ที่เขามีกัน มาก ๆ อย่างพี่น้องม้งของผมมีมาก สัดส่วนก็อาจจะ ๓-๕ คน อันนี้ขึ้นอยู่กับหลักเกณฑ์ที่ กระทรวงจะไปกำหนด เพื่อให้เขาเป็นสมัชชาและมาควบคุมกำกับดูแลในส่วนชาติพันธุ์ ของเขา ส่วนชาติพันธุ์ของเขาดูแลในส่วนของประกาศของกระทรวง ในส่วนของเขาระบบ ระเบียบ วัฒนธรรมกลางนี้ก็มีสมัชชามาดูแล อย่างนี้ถ้าเราเอามารวบรวมตั้งเป็นปฏิทินดูแล เพราะแต่ละชาติพันธุ์เขาก็มีขนบธรรมเนียมประเพณีที่แตกต่างกันนะครับ โดยเฉพาะวันชาติ ของเขา การนับถือปีใหม่ของเขาก็แตกต่างกัน ถ้าเราเอามาส่งเสริมการท่องเที่ยว ทำมาเป็น ตารางการท่องเที่ยวของแต่ละชาติพันธุ์ วันชาติของเขา ให้นักท่องเที่ยวจากทั่วโลกและ ของประเทศไทยได้ไปเยี่ยมไปเยียน ผมมีโอกาสไปของอาข่าที่จังหวัดเชียงราย คนเขา เยอะมากนะครับ แต่ว่าก็มีแต่คนภาคเหนือ ที่อื่นก็ยังไม่มีโอกาส หรือที่จังหวัดน่านก็จัด หลายครั้ง อย่างพี่น้องม้งเขาก็จะจัดช่วงเดือนธันวาคม เดือนมกราคม วันปีใหม่ พี่น้อง อิ้วเมี่ยน จะจัดช่วงวันตรุษจีน เดือนกุมภาพันธ์ แล้วพี่น้องไทลื้อก็ขึ้นอยู่กับว่ามาจาก เมืองไหน ถ้าเจ้าหลวงเมืองล้าจะจัดช่วงเดือนธันวาคม เดือนมกราคม ถ้าจากเมืองอื่น ก็อย่างของบ้านแฮะของผมก็ประมาณวันที่ ๘ ที่จะถึงนี้ นอกจากนี้พี่น้องไทพวนอีก ที่อพยพ มาจากเชียงขวาง ก็กระจัดกระจายกันอยู่ที่จังหวัดน่าน โชคดีบ้านฝายมูลจะจัดงานไทพวนโลก วันเสาร์นี้ ถ้าใครอยากไปเที่ยวก็เชิญชวนกันไปได้นะครับ
นอกจากนี้ยังมีอีกหลายต่อหลายพื้นที่ ถ้าเรารวบรวมชาติพันธุ์ต่าง ๆ เข้ามา จัดไว้ เขามีตาราง บางครั้งบางคราวผมเห็นเขาเคยจัดอิ้วเมี่ยนโลก จัดตรงนั้นตรงนี้โลก มีชาติพันธุ์ที่กระจัดกระจายอยู่ทั่วโลก เขาพร้อมที่จะให้การสนับสนุน เขาเดินทางมา เมืองไทย เพราะฉะนั้นผมว่าถ้าเราวางแผนดี ๆ มันจะส่งเสริมการท่องเที่ยว แล้วดึง Promote เม็ดเงินเข้าสู่ประเทศไทยได้ นำเป็นตารางการท่องเที่ยวนะครับ อีกอย่างในส่วนนี้ ถ้าเราสามารถจัดงานชาติพันธุ์โลกได้ มันอาจจะเป็น Soft Power อย่างหนึ่ง แล้วก็ดึง การท่องเที่ยวได้ เพราะแต่ละชาติพันธุ์เขาก็มีเอกลักษณ์ โดยเฉพาะอย่างยิ่งกฎหมายฉบับนี้ นอกจากจะให้กลุ่มชาติพันธุ์เขาจะรักษาฮีตฮอย รักษาวัฒนธรรมประเพณีแล้ว ในส่วนของ นิยามมาตรา ๓ เขาก็บอกไว้ว่า พื้นที่คุ้มครองวิถีกลุ่มชาติพันธุ์ คือพื้นที่ที่คุ้มครองให้กลุ่ม ชาติพันธุ์ดำรงชีวิตอยู่บนมาตรฐานของปัญญาและวัฒนธรรมการจัดการ คือมีการให้การ รองรับว่า พื้นที่ถิ่นกำเนิดที่เขาอยู่อาศัยนี้เขาอยู่กินกันมา เพราะฉะนั้นสิทธิต่าง ๆ ก็จะ เกิดขึ้นก็จะติดตามมา โดยเฉพาะอย่างพี่น้องม้งของบ้านผม เมื่อปี ๒๕๔๘ เขาขอบใจมาก สมัยท่านนายกรัฐมนตรีทักษิณ ชินวัตร ท่านก็มอบบัตรประชาชนให้กับพี่น้องม้งนะครับ อันนี้ให้เห็นว่ารัฐบาลก็พยายามที่จะใส่ใจให้การดูแลพี่น้องชาติพันธุ์ต่าง ๆ เพราะฉะนั้นการที่ เสนอร่างพระราชบัญญัติชาติพันธุ์ฉบับนี้ ผมเห็นด้วย แล้วโดยเฉพาะสิทธิต่าง ๆ ก็อาจจะ ตามมา อย่างน้อยอันดับแรกให้เขามีความภูมิใจว่า อันดับแรกเขาเป็นคนไทยเหมือนกัน เมื่ออยู่ในประเทศไทย อันดับที่ ๒ ให้เขารำลึกถึง บรรพบุรุษของเขา ชาติพันธุ์ของเขา ได้ไปสืบสานว่ามีชาติพันธุ์มาอย่างไร เราจะได้ดึงรักษา วัฒนธรรมประเพณีของเด็ก ๆ ของชาติพันธุ์รุ่นใหญ่ ๆ ให้เด็ก ๆ เขาได้ซึมซับ ได้พูด ได้นำมาใช้ เพราะจะส่งเสริมให้เขาได้รักษาวัฒนธรรม แล้วก็จะส่งผลต่อการรักษา ขนบธรรมเนียม แล้วก็ดูแลประเทศต่อไป เพราะฉะนั้นผมจึงขอสนับสนุนในส่วนของ พ.ร.บ. ชาติพันธุ์ที่ทั้งรัฐบาลเสนอและพรรคเพื่อไทยเสนอ ขอขอบคุณครับ