ครูมานิตย์ สังข์พุ่ม ใช้เวทีอภิปรายในวันแห่งความรักเพื่อย้ำถึงความสำคัญของจิตสำนึกความเป็นไทย หน้าที่พลเมือง และการเสริมสร้างคุณธรรมในระบบการศึกษา โดยเรียกร้องให้มีการปลูกฝังความจงรักภักดีต่อชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์ ซึ่งเป็นรากฐานสำคัญของระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข พร้อมวิพากษ์วิจารณ์การเปลี่ยนแปลงในสังคมที่อาจทำให้ค่านิยมเหล่านี้จางหายไป
ท่านประธานที่เคารพครับ ผม ครูมานิตย์ สังข์พุ่ม สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร จากจังหวัดสุรินทร์ พรรคเพื่อไทย จริง ๆ วันนี้ ตั้งแต่เช้ามาถึงขณะนี้มีผู้อภิปรายกันอย่างกว้างขวาง แล้วก็ลงไปในรายละเอียดบ้าง ไม่ละเอียดบ้าง แต่บังเอิญวันนี้มันเป็นวันแห่งความรัก แล้วก็ผมเองนั้นเป็นครูก็จะหมายมิติ ที่สภาแห่งนี้ อาจจะไม่ได้พูดถึง อาจจะไม่ถึงกับนอกประเด็นหรอกครับท่านประธาน
เรื่องแรกที่ผมอยากจะกราบเรียนกับท่านประธานว่า ประเทศนี้เป็นประเทศ ที่ปกครองโดยระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข แล้วก็มี องค์ประกอบของรัฐ ท่านประธานครับ องค์ประกอบของรัฐนี้มีอะไรบ้าง ข้อที่ ๑ เรื่องของ ดินแดน ก็คือประเทศไทย รัฐไทย แผ่นดินไทย ข้อที่ ๒ ก็คือประชากรของความเป็นคนไทย ที่เราไม่เคยเสียราชอาณาจักรให้กับใคร เป็นไทย เป็นอิสระมาตลอด แล้วก็อยู่มาจนทุกวันนี้ จนมีประชากร ๖๐ กว่าล้านคน ข้อที่ ๓ อำนาจประชาธิปไตย ๓ หลักนี้เลยครับ ถามว่า ทำไมผมต้องคุยถึง ๓ หลักนี้ท่านประธานครับ เพราะ ๓ หลักนี้เราได้มาจากเหนือหัวทั้งนั้น เขาสร้างบ้าน สร้างเมือง สร้างประเทศไทยมาอันยาวนาน มาถึงรุ่นเรานี้ไม่รู้ว่ารุ่น Double เหลนที่เท่าไรแล้วครับ ผมนี่สำนึกตลอด อันที่ ๒ ถ้าพระมหากษัตริย์ สถาบันพระมหากษัตริย์ ตั้งแต่พ่อหลวงรัชกาลที่ ๗ คือ สมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว ถ้าท่านไม่สละอำนาจในระบอบ ประชาธิปไตยมาให้กับปวงชาวไทย เมื่อปี พ.ศ. ๒๔๗๕ หรือปี ๒๕๗๔ ในวันนั้น วันนี้เรายัง ไม่รู้ว่าเรายังอยู่ในระบอบการปกครองแบบประชาธิปไตยแบบทุกวันนี้หรือเปล่า หลายคนพูดถึงว่าการเปิดพื้นที่ การเปิดโอกาสให้ทุกคนแสดงความคิดเห็น ผมว่าบ้านนี้เมืองนี้ แสดงความคิดเห็นกันได้เต็มที่ แสดงความคิดเห็นกันเต็มโอกาส แต่มันเลยครับ สมัยก่อน ผมมาเป็นผู้แทนราษฎรแล้วก็เป็นทุกวันนี้ ผมมองว่านักเคลื่อนไหวในระบอบหรือ นักเคลื่อนไหวในประเทศไทยนี้จะเคลื่อนไหวกัน ต่อสู้กับผู้นำประเทศ นั่นก็คือคณะผู้บริหาร หรือรัฐบาล เหมือนที่เราเล่นการเมืองกันมานี้ ท่านประธานกับผมก็เล่นการเมืองกันมา ก็ไม่ห่างสมัยกันมากครับ เราต่อสู้กับนายกรัฐมนตรี เราสู้กับกระบวนการการปฏิวัติ รัฐประหาร แต่วันนี้มันเลยเถิดแล้ว มันเลยตรงนี้ไปแล้ว มันก็เลยเป็นที่มาทำให้ผมตั้ง ข้อสังเกตแล้วลุกขึ้นมาในวันนี้ในฐานะคนที่เป็นครู แล้วก็จงรักภักดีต่อสถาบันชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์ มาโดยตลอด แล้วก็สอนลูกสอนหลานตลอดเวลา ท่านประธานครับ ตอนผมเป็นเด็กนักเรียนพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว พ่อหลวง ร. ๙ เสด็จไปภาคใต้ ผมเป็น คนใต้นะครับ ผมมารอที่สถานีรถไฟตั้งแต่เช้ามืด กว่ารถไฟจะถึงใช้เวลา ๔-๕ ชั่วโมง แค่ผม ได้เห็นรถไฟที่พระองค์ท่านนั่งไปนี้ผมก็มีความสุขแล้วครับ แต่วันนี้เหตุการณ์เหล่านี้ มันเกิดขึ้นแล้วเกิดขึ้นเล่าหลาย คนในสภาแห่งนี้ไปโทษท่านเศรษฐา ทวีสิน นายกรัฐมนตรี ต้องมาปรับปรุงแก้ไข ปรับปรุงไม่ได้หรอกครับ ท่านแก้ไม่ได้หรอกครับ ถ้าคนไทย ขาดจิตสำนึก ถ้าทุกคนอีกหลาย ๆ คนยังคิดเรื่องเหล่านี้อยู่ในสมอง ท่านประธานเคยได้เห็น มาตราหนึ่งไหมครับ นิดหน่อยก็เวียนมา นิดหน่อยก็เข้ามาใกล้ ไม่รู้มันเป็นอะไรกันนักกันหนา ผมก็สงสัย ในเขตเลือกตั้งผมไม่มีหรอกครับ ชาวบ้านเขตเลือกตั้งผมถามทำอย่างไร ให้เศรษฐกิจมันดี ทำอย่างไรให้ท้องอิ่มอยู่ได้ ตลาดจับจ่ายใช้สอยกัน เขาก็ไม่เห็นเดือดร้อน อะไร ผมก็พยายามตั้งข้อสังเกต พยายามตั้งข้อคิดว่ามันเกิดอะไรขึ้นกับประเทศไทยในวันนี้ มันรวดเร็วมาก แล้วพื้นฐานไปจากตัวนี้ล่ะครับ ไปจากโทรศัพท์ระบบ Digital ซึ่งขยายไปไกล วันนี้ที่ผมอยากจะฝากมากที่สุดก็คือกระทรวงศึกษาธิการ วันนี้กระทรวงศึกษาธิการ ก็สร้างผลงานหลายเรื่อง เช่น ครูไม่ต้องอยู่เวร มอบครูให้ครบจำนวนชั้น แล้วก็จะมอบ ภารโรงไปให้ แต่สิ่งที่สำคัญวันนี้อยากฝากไปจริง ๆ คือต้องปรับปรุงหลักสูตรใหม่ ต้องมา บูรณาการ แล้วก็ปฏิรูปสังคายนาอะไรก็แล้วแต่คิด ให้คนเกิดจิตสำนึกความเป็นไทย สมัยก่อน เราเรียนหนังสือ ท่านประธานจำได้นะครับ เรามีบทอาขยาน เรามีการเรียน เด็กชายใหม่ รักหมู่ เป็นเด็กดี ตื่นนอนแต่เช้า ๆ บัญญัติ ๑๐ ประการต้องทำอะไรบ้าง ตอนเย็นสวดมนต์ อันความกรุณาปราณีจะมีใครบังคับก็หาไม่ หลั่งมาเองเหมือนฝน คนมันจิตใจมันอ่อนช้อย บังเอิญผมเป็นนักเรียนไทยครับท่านประธาน ผมไม่มีโอกาสอย่าว่าแต่ไปเรียนเลยครับ ไปต่างประเทศก็น้อยมาก ผมก็เลยกลายเป็นคนไทย แล้วก็เป็นไทยแท้ ผมก็อยากเห็นเรื่องนี้ เรื่องหน้าที่พลเมืองเอากลับมา หน้าที่พลเมืองคนไทยนี้ต้องทำอะไรบ้าง สิทธิขั้นพื้นฐานต้อง ทำอย่างไรบ้าง ไม่ใช่วันนี้เลยสิทธิ เลยจริง ๆ เกินจริง ๆ บางครั้งผมสงสารเจ้าหน้าที่ของรัฐ โดยเฉพาะพี่น้องตำรวจ บางทีเขาไม่รู้หรอกครับ เหมือนเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นมาเร็ว ๆ นี้ เขาจะรู้ได้อย่างไรครับอยู่ ๆ มีรถขึ้นไปบีบแตรแซงซ้ายแซงขวา แซงหน้าแซงหลัง เขาไม่รู้ นะครับ เขานึกไม่ถึงเพราะว่าเขาก็ไม่อยากให้เกิดปัญหาจราจรมันคับคั่ง ก็พยายามจัด Zone จัดโอกาสแล้ว แต่มันยังเกิดเหตุการณ์ ฉะนั้นผมฝากจริง ๆ เรื่องสร้างจิตสำนึก เรื่องหน้าที่ พลเมืองต้องกลับมา เรื่องประวัติศาสตร์ชาติไทยต้องกลับมา เรื่องคุณธรรม เรื่องจริยธรรม ส่วนเรื่องภราดรภาพ เรื่องความเสมอภาค เรื่องความเหลื่อมล้ำ เรื่องกระบวนการ ประชาธิปไตยนี้ผมคิดว่าทุกคนรู้ครับ แต่ผมตั้งข้อสังเกตว่าทำไมวันนี้ธงมันไปไกลครับ ผมไม่เข้าใจจริง ๆ ไม่รู้ที่มาจากอะไร และสาเหตุจากอะไร แต่ผมก็พยายามค้นหาความจริงเรื่องนี้อยู่นะครับ ท้ายที่สุด ท่านประธานที่เคารพครับ ผมวิงวอนเถอะครับ วิงวอนท่านผู้หลักผู้ใหญ่ วิงวอนพี่น้อง ประชาชนคนไทยทุกคน ขอให้อยู่ได้เกม ขอแสดงความคิดเห็นอยู่แค่รัฐบาล ไม่พอใจในเรื่อง การจัดสรรที่ดิน ไม่พอใจในเรื่องการบริหารประเทศชาติ ไม่พอใจเรื่องต่าง ๆ เหล่านี้ก็ต่อสู้กัน ทางด้านความคิด แต่สถาบันนี้ถือว่าเป็นที่อยู่เบื้องสูง ที่ชนชาติไทย และโดยเฉพาะตัวผมและ ครอบครัวผมให้การเคารพนับถือ แล้วเอาชีวิตแลกก็ต้องแลก ก็ต้องปกป้องครับ ขอบพระคุณ ครับท่านประธาน