ธีรัจชัย พันธุมาศ หารือปัญหาการจัดทำผังเมืองของกรุงเทพมหานครที่เบี่ยงเบนจากหลักกฎหมายและขาดการมีส่วนร่วมของประชาชน หลังนายกรัฐมนตรีไม่ตอบกระทู้ จึงขอหารือผ่านรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงมหาดไทยโดยใช้สื่อนำเสนอประกอบ เพื่อเรียกร้องให้มีการแก้ไขอย่างเป็นธรรมและโปร่งใส
ท่านประธานที่เคารพ ผม ธีรัจชัย พันธุมาศ สมาชิกผู้แทนราษฎรกรุงเทพมหานคร เขตหนองจอก เขตมีนบุรี เขตลาดกระบัง พรรคก้าวไกลครับ ขออนุญาตท่านประธานสอบถามกระทู้ไปยัง นายกรัฐมนตรี แต่เนื่องจากท่านนายกรัฐมนตรีนั้นได้ตอบเฉพาะกระทู้สด แต่กระทู้อันนี้ ท่านไม่ได้กรุณามาตอบด้วย แต่ไม่เปึนอะไรนะครับ ผมก็จะเรียนถามผ่านท่านรัฐมนตรี ช่วยว่าการกระทรวงมหาดไทยไปแทน
(เจ้าหน้าที่ดำเนินการเป่ด Presentation)
แนวทางแก้ไขผังเมืองของ ประเทศไทย ก่อนอื่นผมขอพูดถึงเรื่องผังเมืองคืออะไรก่อน ผังเมืองคือกรอบการพัฒนา ทางด้านกายภาพในระดับประเทศนะครับ ภาค จังหวัด เมือง ชนบท พื้นที่ เปึนกรอบ ที่สำคัญครับ และผังเมืองที่ดีเรามีธรรมนูญแล้ว พอเราตาม พ.ร.บ. ผังเมือง ป้ ๒๕๖๒ เขาบอกว่าผังเมืองที่มีการวางผังเมืองต้องคำนึงถึงประโยชน์ของประเทศเปึนหลัก การวาง ผังเมืองต้องคำนึงถึงความเสมอภาคเท่าเทียมในการเข้าถึงสาธารณประโยชน์ การผังเมือง ต้องคำนึงถึงผู้มีส่วนเกี่ยวข้องได้มีส่วนร่วมและแสดงข้อคิดเห็น นี่คือหลัก ๓ ข้อในธรรมนูญ ผังเมืองที่กำหนดไว้ตาม พ.ร.บ. ผังเมือง ป้ ๒๕๖๒ ท่านประธานที่เคารพครับ เราดูผังเมือง ตรงนี้ขณะนี้ผังเมืองในระดับประเทศยังไม่ได้ทำ ผังเมืองระดับภาคยังไม่ได้ทำ แต่มีการทำ ผังเมืองระดับจังหวัดของกรุงเทพมหานครซึ่งดูแล้วค่อนข้างจะแปลก มันต้องทำระดับ ประเทศก่อน ภาคและจังหวัด เรามาดูถึงจังหวัดก็จะทำว่าเขาทำอย่างไรและคลาดเคลื่อน ต่อหลักการที่ผมพูดเมื่อสักครู่หรือไม่ ผังเมืองถ้าดูตอนนี้กรุงเทพมหานครกำลังทำอยู่นะครับ สังเกตรูปแบบผังเมืองจะเปึนสีแดง ๆ นั่นคือที่หนาแน่นสูงพาณิชยกรรม สีน้ำตาล สีเหลือง ก็จาง สีเขียวนั่นคือพื้นที่ชนบท สีเขียวลายนั่นคือเปึนที่เขาเรียกว่า ที่อนุรักษ์ แล้วก็ชนบท เกษตรกรรม ในส่วนนั้นสีเขียวเกษตรกรรมนะครับ เราดูผังเมืองของประเทศไทยใน กรุงเทพมหานครเมืองหลวงของประเทศ นั่นคือกระจุก แล้วกระจายไม่ได้ ขอดูภาพถัดมา ผังเมืองนี้คือเปึนผังเมืองของกรุงอัมสเตอร์ดัม ประเทศเนเธอร์แลนด์ครับ เขาไม่ได้กระจุก แบบประเทศไทย นี่คือผังเมืองที่ดีที่สุดในโลก ๑ ใน ๘ ของประเทศ เขาจะกระจายเปึน บล็อก ๆ เปึน Zone เข้าไป นั่นคือมีการกระจายประโยชน์ของประชาชน และการทำผังเมือง ประเทศเหล่านี้มี ๘ ประเทศนะครับ บาร์เซโลนา สเปน ไทเป ไต้หวัน สิงคโปร์ เมืองเหล่านี้ เปึนเมืองที่ทำผังเมืองมีเปึนบล็อก ๆ หมด ไม่มีแบบไทยนะครับ กลับไปภาพเหมือนเดิม ขออนุญาตนะครับ ของเรากระจุกแบบนี้ ถามว่าแล้วแบบนี้เราทำคือทำตรงข้ามกับประเทศ ที่พัฒนาทางด้านผังเมืองแล้ว ไม่ได้ทำได้ดีขึ้นมาเลย ในส่วนของนายกรัฐมนตรีนั้นเปึน ประธานนโยบายผังเมืองระดับประเทศ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยกำกับ มีปลัด กระทรวงมหาดไทยเปึนประธานผังเมือง คณะกรรมการผังเมือง อธิบดีกรมโยธาธิการเปึน คนที่จะคอยโต้แย้งผังเมืองระดับจังหวัดได้ถ้าเกิดทำไม่ดี นี่ผมต้องให้รัฐมนตรีช่วยตอบด้วยว่า ท่านจะทำอย่างไร การทำผังเมืองเมื่อทำแล้วตามมาตรา ๙ เขาบอกว่า พ.ร.บ. ผังเมือง ต้องมีการประชาสัมพันธ์ให้ทราบด้วยวิธีที่หลากหลายและทั่วถึง โดยมีข้อมูลเพียงพอต่อ การที่ประชาชนเข้าใจถึงผลกระทบต่อประชาชน ชุมชน สิ่งแวดล้อม ความหลากหลายทาง ชีวภาพและแนวทางเยียวยาความเดือดร้อน หรือความเสียหายแก่ประชาชนหรือชุมชน และต้องมีการฟังความคิดเห็นปรึกษาหารือการมีส่วนร่วมของประชาชนด้วย ถามว่าการทำ ผังเมืองซึ่งตอนนี้กำลังทำอยู่ กรุงเทพมหานครซึ่งเปึนท้องถิ่นที่ทำนะครับ เขาได้ทำแบบนี้ หรือไม่ การฟังความคิดเห็นมีการฟังความคิดเห็นหลายครั้งเปึนสิบ ๆ ครั้ง แต่การฟังความคิดเห็นนั้นผมได้ไปฟัง ๔-๕ ครั้ง ได้เห็นชัดเจนว่ากรุงเทพมหานครนั้น ทำโดยให้มีการฟัง ๓ ชั่วโมงแล้ว ๒ ชั่วโมงเปึนการบรรยายโดยเอาภาพนี้ไปให้ถามว่า คนทั่วไปเข้าใจไหมครับ ว่าคืออะไร ไม่มีทางเข้าใจได้เลยครับ เสร็จแล้วเหลือเวลาประมาณ ไม่ถึงชั่วโมงให้พูดคนละ ๓ นาที นี่มันคือการฟังความคิดเห็นแล้วหรือครับ มันไม่ใช่ เมื่อวาน ผมได้เชิญกรุงเทพมหานครตัวแทนผังเมือง ผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานครไม่ได้มาส่ง ผอ. ผังเมือง กรุงเทพมหานครมาที่กรรมาธิการ ป.ป.ช. เขาก็รับว่าเขาทำอย่างนั้นจริง ๆ ก็คือ ให้คนฟัง ๓ นาที ถามว่ามันตรงตามกฎหมายไหม นี่คือคลาดเคลื่อนต่อกฎหมายนะครับ การประชาสัมพันธ์ เขาบอกว่าให้ประชาสัมพันธ์ทั่วถึงและทราบถึงวิธีการที่หลากหลาย และเพียงพอปัญหาความเดือดร้อนเยียวยาต่อผลกระทบด้วย ไม่เคยมีการประชาสัมพันธ์ ถามว่าคนในห้องนี้มีใครรู้ไหมครับว่า กำลังทำผังเมืองกรุงเทพมหานครอยู่ ไม่มีครับ คนที่มาฟัง ผมไปฟังเขาบอกว่าเขาลองมาฟังว่าเปึนอย่างไร พอมาฟังแล้วก็พูดว่า ผังเมืองเขามีข้อดี อย่างโน้นอย่างนี้นะครับ เปึนอย่างนี้แล้วก็ถามว่าความมีส่วนร่วมตามหลักรัฐธรรมนูญ มันไม่ได้เกิดขึ้นในการทำผังเมืองของประเทศ เมื่อวานผมได้ถามว่าจะแก้อย่างไร เขาบอกว่า จะขยายไปอีก ๖ เดือน ให้ฟังความคิดเห็น แต่ภาคประชาชนเขาส่งข้อมูลให้ผมว่า การที่ ขยายหรือจะไปทำในแต่ละชุมชนนั้นก็ไม่ได้ทำ ยกตัวอย่างเช่น วันที่ ๒๙ กุมภาพันธ์ ๒๕๖๗ ที่เขตบึงกุ่ม วันที่ ๑๒ มกราคม ๒๕๖๗ เขตบางบอน วันที่ ๒๒ มกราคม ๒๕๖๗ เขตคลองสามวา วันที่ ๒๕ มกราคม ๒๕๖๗ เขตบางเขน เขาทำแบบนี้นะครับ ไปงานประชุมเขต ซึ่งมีการประชุมเขตอยู่แล้วแล้วไปแทรก บอกว่าอธิบายเรื่องผังเมืองแค่ ๗-๘ นาที ถามว่าเรื่องผังเมืองเรื่องซับซ้อนเรื่องใหญ่แล้วประชาชนจะเข้าใจได้อย่างไร นี่คือการฟัง ความคิดเห็นแล้วหรือครับ เขาบอกว่าจะทำให้ทั้งหมด ๕๐ เขต แต่ก็ไม่ทำ เมื่อประชาชน ไม่เข้าใจ ไม่ได้ฟังความคิดและมีส่วนร่วม แล้วเราจะเปึนผังเมืองที่ดีได้อย่างไร มีข้อสังเกตมา จากภาคประชาชนว่าผลกระทบจากการไม่ฟังความคิดเห็นนี้มันส่อที่จะเอื้อต่อนะครับ มันส่อนะครับ ภาคประชาชนเขามีข้อสงสัยบอกว่าเอื้อต่อการอุ้มเอื้อประโยชน์ของกลุ่มทุน ผมขอยกตัวอย่างสัก ๒-๓ ตัวอย่าง เอาตัวแรกก่อนความไม่เปึนธรรม ในเขตหนองจอก เขต มีนบุรี เขตลาดกระบังเขตของผมเปึนพื้นที่ตะวันออกเปึนที่รับน้ำมาทั้งหมดไม่น้อยกว่า ๓๕ ป้ น้ำท่วม ๒-๕ เดือน ถ้าน้ำเหนือมาบรรจบฝนตกเกิน ๙ มิลลิเมตร และน้ำทะเลหนุนจะ ท่วม ๒-๕ เดือน ถามว่าผังเมืองควรจะวางแผนให้เขาพ้นได้ไหม จะต้องเปึนคนชั้นสอง ที่รับน้ำอยู่ตลอดทุกป้นั้นหรือ ถ้าผังเมืองกระจายแบบบาร์เซโลนาหรืออัมสเตอร์ดัมเขาจะไม่ ทำอย่างนี้ ไม่ปล่อยแบบนี้ นี่เราปล่อยแบบเดิมพื้นที่รับน้ำเหมือนเดิมนะครับ จะเอาออกได้ ไหมครับในส่วนนี้ หรือขนส่งสาธารณะ รถไฟฟัามาถึงแค่เขตมีนบุรี แต่ไม่ถึงเขตหนองจอก ไม่ถึงสุวรรณภูมิไม่เชื่อมโยงต่อกัน ถามว่าคนในเขตตะวันออก เขตหนองจอก เขตมีนบุรี และ เขตคลองสามวาจะต้องเปึนคนชั้นสอง ที่จะต้องไม่ได้รับบริการอย่างนั้นใช่หรือไม่ บริการไป อยู่สาธารณะ ทำไมไม่กระจายทั่วถึงละครับ โรงเรียนดี ๆ โรงพยาบาลดี ๆ ทำไมไม่ให้เขา ด้วยล่ะครับ หรือในส่วนของการค้า โอกาสในการทำเกษตร ถ้าบอกว่าจะให้เปึนเกษตร ทำไมไม่อุดหนุนเขา นี่คือสิ่งที่ความไม่เท่าเทียม ไม่เปึนธรรม แต่ในกรุงเทพมหานครในคน ชั้นใน สีแดงขึ้นมาได้ประโยชน์ได้ราคาที่ดินขึ้น แต่ตรงนั้นเปึนสีเขียวที่ดินตกต่ำขึ้นมา บางทีไปขีดผังเมืองทับเขาครับ อย่างเช่น คุณรัชนี บูรพาธนะ เขามาร้องเรียนกับผมบอกว่า เขาถูกขีดผังเมือง ๒๐ ป้ แล้วขายที่ไม่ได้ทำอะไรไม่ได้นั้น มรดกใช้การไม่ได้ เมื่อวานก็รับปาก ว่าจะแก้ แต่เดี๋ยวลองไปแก้ดูแล้วกันครับ นี่คือตัวอย่างประชาชนที่เดือดร้อน ถัดมา สส. ศุภณัฐ มีนชัยนันท์ ได้พูดแถลงสื่อไว้เสมอนะครับ มีที่จุดแดง ๆ คือสีแดงพาณิชยกรรม กระจายไปทั่ว สส. ศุภณัฐ กำหนดไว้ ๑๐ กว่าแห่ง แต่ กทม. ตอบได้เพียงแค่ ๑-๒ แห่ง แล้วจะแก้ไขและอธิบายไม่ได้ว่าสีแดงคือผังที่เปึนพาณิชยกรรมนั้นให้ใครบ้าง นี่เอื้อต่อกลุ่ม ทุนหรือไม่ ต้องตอบและต้องแก้ไข แล้วดูมาตรการด้วยเปึนอย่างไรบ้าง ถัดมาที่เขาตั้ง ข้อสังเกตว่า เอื้อต่อกลุ่มทุนอย่างไร ขอเป่ดสไลด์อีกทีนะครับ ตรงนี้คือบึงรับน้ำคู้บอน ซึ่งอยู่ในเขตคันนายาวและเขตคลองสามวา มีเนื้อที่ประมาณ ๑๓๐ ไร่ เดิมก่อนหน้านั้น ป้ ๒๕๖๕ มีการทำประชาพิจารณ์นะครับ อดีต สส. อรรถวิชช์ สุวรรณภักดี ได้เอามาเสนอที่ประชุมคณะกรรมการ ป.ป.ช. ก็เห็นว่ามีอยู่ในป้ ๒๕๖๕ แต่พอผังเมือง ฉบับนี้ที่ไม่ได้ฟังความคิดเห็นประชาชนนะครับ ไม่มีสีเหลืองครับ สีขาวนั้นเปึนบึงรับน้ำหนอง บอน เพื่อปัองกันไม่ให้น้ำท่วมนะครับ แต่สีเหลืองไม่มี อีกภาพหนึ่งครับ พอเขาตรวจสอบเขา มาแจ้ง จริง ๆ มีโฉนดด้วยว่าของใคร มีที่ดินที่เปึนโฉนดจัดสรรเรียบร้อยแล้ว ชื่อเจ้าของ โฉนดเปึนเจ้าของอสังหาริมทรัพย์ขนาดใหญ่มีการจัดสรรแบ่งแปลงเรียบร้อยแล้ว ถามว่านี่ เอื้อต่อกลุ่มทุนหรือไม่ ขอบคุณ คุณอรรถวิชช์ สุวรรณภักดี ที่นำเรื่องนี้มาเสนอผมได้พูดใน สภาแห่งนี้ นี่คือการทำผังเมืองที่ไม่ได้ฟังความคิดเห็นประชาชน ไม่ได้ประชาสัมพันธ์ แต่มา หมกเม็ดแบบนี้ นี่คือเอื้อกลุ่มทุนให้ลองช่วยแก้ ท่านจะทำอย่างไรในฐานะท่านเปึนผู้บริหาร แล้วก็ต้องดูแลคณะกรรมการผังเมืองในส่วนตรงนี้ คำถามแรกอยากถามท่านนะครับ ท่าน จะมีวิธีการจัดการกับการทำผังเมืองที่ไม่ชอบด้วยกฎหมายนี้อย่างไร ท่านจะแก้ปัญหาผัง เมืองที่ผมยกตัวอย่าง ๓ ตัวอย่าง แต่จริง ๆ มีเปึนร้อยเปึนพันเปึนหมื่นตัวอย่าง ที่เขตพญาไท เขตห้วยขวาง เขตดินแดง ก็มีการตัดถนนเข้าที่ของเขานะครับ โดยที่เขาไม่รับรู้ ท่านจะแก้ไข อย่างไร ตรงนี้ก่อนครับ