เรียนท่านประธาน สภาผู้แทนราษฎรที่เคารพ ผม จอจาน เอกราช อุดมอำนวย ผู้แทนคนดอนเมือง พรรคก้าวไกล ท่านประธานครับ ผมขออภิปรายสนับสนุนญัตติ เรื่อง ขอให้สภาผู้แทนราษฎรตั้งกรรมาธิการ วิสามัญศึกษาการจัดทำข้อเสนอในการส่งเสริมให้เยาวชน เป็นพลเมืองที่มีส่วนร่วมในระบอบ ประชาธิปไตย ส่วนจะเป็นกรรมาธิการวิสามัญหรือจะเป็นอนุกรรมาธิการตรงนี้ผมไม่ติดใจ แต่ว่าที่ผมจะต้องลุกขึ้นเพื่ออภิปรายเพราะผมอยากจะทำความเข้าใจ อยากจะสะท้อนให้ เพื่อนสมาชิกได้รับฟังร่วมกัน เรื่องของปัญหาที่อาจจะมีเพื่อนสมาชิกได้พูดถึงเรื่องของการให้ พลเมืองจะต้องมีคุณภาพภายใต้ระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นพระประมุข ก่อนอื่นเรานิยามคำว่า พลเมืองที่มีคุณภาพของประเทศไทยก่อน พลเมืองที่มีคุณภาพ คืออะไรครับ เราจะกำหนดความเป็นคุณภาพด้วยตัวเราเองไม่ได้ แน่นอนครับเราต้องศึกษา แล้วมันมีแบบแผนที่เป็นสากลมาอยู่แล้ว และแน่นอนว่าการปกครองในระบอบประชาธิปไตย นี่คือการที่ได้รับการยอมรับไปทั่วโลก เพราะฉะนั้นการที่เราจะบอกว่าเราจะต้องสร้างคนคนหนึ่ง แบบไหน อย่างไร แน่นอนมันเป็นสิ่งที่ควรจะศึกษา แต่ผู้ที่ศึกษาจะต้องมีใจเป็นกลาง และมี ทัศนคติที่ดีต่อการเปิดพื้นที่ร่วมกันก่อน ท่านประธานครับ ความเป็นอิสระของความคิดและ การแสดงออกในปัจจุบันนี้การศึกษาหรือว่าโครงสร้างในการสร้างพลเมืองตั้งแต่ในรั้วโรงเรียน มันอะไร มันจำกัดความเป็นอิสระในความคิดและการแสดงออกหรือเปล่า เรามีแบบแผน มากมายเลยครับ แม้กระทั่งเวทีในสภาผู้แทนราษฎรแห่งนี้เผลอ ๆ เนื้อที่ที่เหลือในการพูดคุย ในมันเล็กลง เล็กลง เล็กลงเรื่อย ๆ แล้วแบบนี้เราบอกว่าเรามีเสรีภาพ แต่มันถูกจำกัดเล็กลง เล็กลงเรื่อย ๆ เราถึงถามหาเสรีภาพที่แท้จริงว่าอะไรคือเสรีภาพในประเทศนี้ที่รัฐธรรมนูญ รองรับเอาไว้กันแน่ ผมยกตัวอย่างสถานการณ์ในเรื่องของการส่งเสริมให้ค่านิยมบางอย่าง ที่มันอาจจะไม่ถูกใจกับวัฒนธรรมไทย อย่างเช่นเรื่องของความเป็น LGBTQ ท่านประธาน รู้ไหมว่ากว่าสังคมไทยจะยอมรับ LGBTQ หรือผู้มีความหลากหลายทางเพศมาจนถึงปัจจุบันนี้ ถกเถียงกันมาเป็นร้อยปีครับ เมื่อก่อนนักแสดง ดารา ที่เป็น LGBTQ ก็ถูกสร้างมูลค่า Value ในลักษณะของเชิงตลกขบขันบ้าง และไม่แคล้วที่ในสังคมที่เราใกล้ตัวกันก็ยังใช้คำพูดดูถูก และมองคนไม่เท่ากันผ่านสายตาแบบนี้เลย ไอ้นี่ไอ้ตุ๊ด ขออภัย แต่ไม่ได้ตั้งใจที่จะเอ่ยนะครับ แต่ยกตัวอย่างคำพูดให้ฟังว่าคำพูดเหล่านี้ การเหยียดเหล่านี้ยังมีอยู่ นี่คือความไม่เข้าใจ เรื่องง่าย ๆ แม้กระทั่งผู้ใหญ่ที่แบบอาวุโสแล้วเรื่องแบบนี้ยังไม่ทำความเข้าใจกันเลยครับ เพราะฉะนั้น เราจะบอกว่าจะต้องสร้างพลเมืองที่คุณภาพ ผมก็เลยเรียกร้องว่าตัวเราเองที่เราจะไปสร้าง กฎเกณฑ์กับคนอื่นเราต้องสำรวจตัวเราเองก่อน ว่าวันนี้เราเข้าใจค่านิยมและหลักการที่เป็น Core Values ของประชาธิปไตยอย่างแท้จริงแล้วหรือไม่ แต่ถ้าเรามี Core Values ที่เรารู้ แล้วว่าอันนี้คือการเคารพสิทธิความแตกต่างหลากหลาย ไม่ว่าจะเป็นเรื่องเพศที่ผมยกตัวอย่าง ใกล้ตัวที่สุด เราต้องเข้าใจเรื่องพวกนี้แล้วเคารพก่อน เคารพความเป็นคนก่อน กว่าสภาแห่งนี้ จะผ่านวาระหนึ่ง พ.ร.บ. การแก้ไขประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ ท่านประธานก็ทราบดี นะครับ ยากเย็นแสนเข็ญกว่าเราจะเข็นกันไปได้ นี่คือการยกตัวอย่างว่าสังคมไทยมันมีเรื่อง อีกหลายเรื่องที่เราจะต้องเปิดเวทีพูดคุย แม้กระทั่งเรื่องเพศก็เป็นเรื่องเล็ก ๆ เพราะฉะนั้น ผมถึงบอกว่าการพัฒนาพลเมืองในระบอบประชาธิปไตยมันต้องเรียนรู้ตลอดชีวิต มันไม่ใช่แค่ จำเพาะ จำกัด อยู่ในเฉพาะโรงเรียน รั้วสถาบัน แม้กระทั่งท่านประธาน ขออภัยนะครับ บางทีท่านอาจจะต้องไปอบรมเพิ่มในเรื่องของการทำความเข้าใจด้วยซ้ำในมิติเรื่องเพศ หรือว่า ความเข้าใจเรื่องอื่น ๆ ที่ท่านอาจอยากจะแสวงหาข้อมูลว่าเรื่องนี้เราด้อยลงไป ต้องตื่นตัว ในการเรียนรู้จะทำอย่างไร ต้องมีแรงจูงใจ มีหลักสูตรที่อยากให้คนเข้าไปเรียนรู้อยู่สม่ำเสมอ หรือแม้กระทั่ง ขออภัยนะครับ บางทีผู้ที่ใช้อำนาจผ่าน ๓ อำนาจ ไม่ว่าจะเป็นอำนาจนิติบัญญัติ อำนาจบริหาร อำนาจตุลาการ ผู้ที่อยู่ในอำนาจเองท่านก็ต้องพยายามใฝ่หา เรียนรู้ และเข้าใจ ในวิถีประชาธิปไตยและวิถีในการเคารพความแตกต่างหลากหลาย ผมยกตัวอย่างครับ ผมเรียนกฎหมาย ผมเรียนนิติศาสตร์มาเรื่อย ๆ จนผมห่างไกลความเป็นรัฐศาสตร์ จนวันหนึ่งผมไปนั่งดูอธิบายอรรถคดีในคดีที่เป็นเยาวชนและครอบครัว ผมอาจจะหลงลืม บางครั้งแทนที่จะไกล่เกลี่ยด้วยความเข้าใจในคดีครอบครัวอะไรก็ตาม อาจจะไปกดทับคำพูด คำจาอะไรแบบนี้ก็ได้ นี่คือเรื่องเล็กน้อยที่ผมยกตัวอย่างให้ฟังว่าการเรียนรู้ในเรื่องของวิถี ประชาธิปไตย การเรียนรู้การเปิดพื้นที่คือสิ่งสำคัญจำเป็นที่มันอยู่รอบตัวทุกมิติเลยครับ เพราะฉะนั้นผมฝากกรรมาธิการหรือผู้ที่จะเป็นอนุกรรมาธิการใด ๆ ก็ตามที่จะศึกษา อย่าไป สร้างผลรายงานการศึกษาที่เป็นลักษณะของการ Knowledge เลยครับ แต่อยากให้สร้าง เครื่องมือที่เป็นเวทีที่ทำให้ประชาชนมีพื้นที่ มีข้อเสนอแนะที่ทำให้ประเทศไทยมีพื้นที่ใน ทุกโอกาสที่เราจะได้พูดถึงปัญหา ที่เราจะได้แก้ปัญหาไปด้วยกัน ไม่ว่าจะเป็นปัญหาเรื่องเล็ก ที่สุด อย่างเรื่องเพศที่ผมยกตัวอย่างไป หรือปัญหาเรื่องใหญ่แม้กระทั่งถามหาความเป็น ประชาธิปไตยในประเทศไทยต้องพูดได้ เพราะฉะนั้นผมจึงไม่รบกวนเวลาสภาแห่งนี้มาก และผมก็ฝากความหวังเป็นอย่างยิ่งว่าญัตตินี้จะได้ผลลัพธ์ที่เป็นรูปธรรมที่แท้จริง และไม่ต้อง พูดเรื่องนี้กันอีกในเวทีสภาถัด ๆ ไป แต่หวังว่าเรื่องพวกนี้จะเป็นเรื่องที่ทุกคนตระหนักและ ทุกคนใส่ใจร่วมกันครับท่านประธาน ขอบพระคุณครับ