ชูกิจ แจงแผนวิทย์-เทค ย้ำใช้ปัญญาประดิษฐ์ลดเหลื่อมล้ำ

สภาผู้แทนราษฎร · ครั้งที่ ๑๓ · ๓๑ มกราคม ๒๕๖๗

ดอกเตอร์ชูกิจ ลิมปิจำนงค์ หารือถึงความสำคัญของการนำวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และปัญญาประดิษฐ์มาใช้ขับเคลื่อนเศรษฐกิจและลดความเหลื่อมล้ำ โดยเน้นการทำงานร่วมกับท้องถิ่น การสื่อสารผ่านสื่อใหม่ การใช้ประโยชน์จากสิทธิบัตรและนวัตกรรมอย่างคุ้มค่า พร้อมเรียกร้องการสนับสนุนงบประมาณและการปรับโครงสร้างองค์กรเพื่อให้การกำกับดูแลมีประสิทธิภาพ เกิดการลงทุนที่สอดคล้องกับยุทธศาสตร์ประเทศและสร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจอย่างยั่งยืน

ศาสตราจารย์ดอกเตอร์ชูกิจ ลิมปิจำนงค์ ผู้อำนวยการสำนักงานพัฒนา วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ

ขอบพระคุณครับ เรียนท่านประธานและท่าน สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรที่เคารพทุกท่านครับ ผมขออนุญาตขอบคุณก่อนสำหรับ Constructive Comment ที่ทุกท่านมี แล้วก็จะขออนุญาตนำไปถ่ายทอดให้กับพนักงาน สวทช. ในการที่จะเป็นขวัญกำลังใจในการดำเนินการต่อไป

สำหรับท่านประเสริฐพงษ์ที่ได้กรุณาชี้แนะในการที่จะทำงานร่วมกับองค์กร ปกครองส่วนท้องถิ่น อันนี้ตรงใจมาก ๆ เลยครับ ทันทีที่เข้ามารับตำแหน่งก็ได้ใจเดียวกัน ผมคนศรีสะเกษครับ ก็อยากที่จะให้การเอาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีไปถึงประชาชน จริง ๆ ซึ่งการจะไขก๊อกตรงนั้นต้องทำงานร่วมกับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในการที่จะรับ โจทย์จากเขา เพื่อที่จะทำงานร่วมกัน ดังนั้นจะขยับนิดหนึ่งว่าในส่วนของผลกระทบของ สวทช. ที่ท่านจะเห็นปีหน้าอาจจะไม่ทัน ปีถัดไปท่านจะเริ่มเห็นว่าเราจะวัดผลกระทบที่เกิด กับประชาชนไม่ใช่เพียงแค่ตัวเลขทางเศรษฐกิจอย่างเดียว แต่จะเป็นประชาชนได้ประโยชน์ ในหลักล้านคนแต่ละโครงการที่เราเริ่มทำ ในส่วนของการสื่อสาร อันนี้เป็นอะไรที่น้อมรับว่า จะต้องไปทำ เรื่องของการสื่อสารผ่านสื่อใหม่ ผ่าน TikTok ผ่าน Facebook ในรูปแบบที่ เข้าใจได้ง่าย ซึ่ง สวทช. เองก็จะมีหน่วยที่ทำสื่อ Media เหล่านี้อยู่

สำหรับท่านสิทธิพล เช่นเดียวกันครับ อันนี้เรารายงานสำหรับปี ๒๕๖๕ ซึ่ง AI ยังไม่ค่อยคืบคลานเข้ามาเท่าไรเลย แต่ผมถึงนำเรียนว่าจริง ๆ มันเป็น Onset แต่ว่า ณ วันนี้เข้ามาอยู่ในมือถือเรา เห็นรูปไม่รู้ว่าเป็นรูป AI หรือเปล่า คำตอบที่ตอบแล้วดีมาก ๆ นักเรียนใช้ AI ทำหรือเปล่า อาจารย์ใช้ AI ในการเตรียม PowerPoint ในการสอนหรือเปล่า รูปประกอบ PowerPoint Presentation ใช้ AI ทำได้หมด คุยกับเพื่อน ๆ ที่ทำใน Sector ต่าง ๆ แม้แต่เรื่องของการทำ Branding หรือว่าเรื่องของการสร้างกลยุทธ์องค์กร ท่านเชื่อ ไหมครับว่า AI ทำได้ครอบคลุมกว่าเรา แต่ต้องใช้มืออาชีพในการไปปรับแต่งสุดท้าย ดังนั้นเราจะต้องให้ความสำคัญกับ AI มาก ๆ เห็นด้วยกับท่านว่าตอนที่เราสร้าง แผนยุทธศาสตร์ทำไมถึงใส่ตั้งหลายกลุ่มเป้าหมาย เราไม่ได้ทำคนเดียวครับ ก็จะเป็น ธรรมชาติของการที่เวลาทำแผนยุทธศาสตร์ AI ทุกภาคฝ่ายก็จะบอกว่าเรื่องที่ตัวเองกำลัง เกี่ยวข้องอยู่เป็นเรื่องที่สำคัญอย่างยิ่ง ดังนั้นทำได้ดีที่สุดก็คือจัด Priority ของโครงการ ที่จะเกิดก่อน เรื่องของการแพทย์มาแน่ก็จะโฟกัสไว้ก่อน อันนี้จะตอบไปพร้อมกันเลย กับเรื่องของ Regulation หรือว่ากฎหมาย หลายท่านไปเข้าใจว่ากฎหมายจะยับยั้งการพัฒนา จริง ๆ มันกลับกันครับ หลายอย่างไม่มีกฎหมายที่เกี่ยวข้องมันพัฒนาไม่ได้ หลายอย่างไม่มี มาตรฐานที่เกี่ยวข้องมาควบคุมมันขายไม่ได้ เช่น เครื่องมือแพทย์ เป็นต้น เราคงได้ตามข่าว กันว่า AI สามารถที่จะดูภาพเอ็กซเรย์ปอดแล้วบอกโอกาสที่จะเป็นมะเร็งปอดได้แม่นยำ ๙๐ กว่าเปอร์เซ็นต์ก่อนหมอที่เชี่ยวชาญ ๑ ปี ความหมายก็คือภาพเอ็กซเรย์ปอด AI บอกว่า น่าจะมีโอกาสเป็นมะเร็งถึง ๙๐ เปอร์เซ็นต์ หมอผู้เชี่ยวชาญเห็นภาพเอ็กซเรย์ปอด ณ ขณะนั้นยังไม่รู้เลย ต้องรออีกปีหนึ่งถึงจะรู้ว่ามันลุกลามมาถึงขั้นที่หมอจะบอกได้ แต่ถ้า จะเอามาใช้จะต้องมีมาตรฐานการตรวจของ AI ก่อนถึงจะเอาไปใช้ในโรงพยาบาลถึงจะเริ่ม เก็บเงินคนไข้ได้อย่างนี้เป็นต้น ซึ่งจะต้องมีการตั้งมาตรฐาน ตั้งกฎที่เกี่ยวข้อง น้อมรับครับว่า สวทช. จะไปทบทวนเทคโนโลยีกลุ่มเป้าหมายของ AI แล้วก็สอดรับอย่างเหมือนกับท่าน มานั่งอยู่ใน กวทช. ซึ่งดูแล สวทช. Comment หนึ่งก็คือ สวทช. จากกำลังคนที่เรามีอยู่ จากงบประมาณที่เรามีอยู่ เรา Spread to Thin ความหมายก็คือพยายามจะทำหลายเรื่อง เกินไป เราจะต้องลงโฟกัสในเรื่องที่เราทำได้และให้ความสำคัญเป็นเรื่องก่อน

สำหรับการลดความเหลื่อมล้ำเราก็พยายามมองหา เพราะว่าเป็นหนึ่งใน เป้าหมายหลักของเราว่าการเพิ่มมูลค่าเศรษฐกิจของประเทศจะไม่ใช่เพิ่มแต่ตัวเลข แต่จะลด ความเหลื่อมล้ำแล้วก็ไปเพิ่มในกลุ่มฐานก็คือกลุ่มรากหญ้าก่อน ดังนั้น AI จะต้องช่วยให้ตรงนี้ ทั้งในส่วนของการเป็นเครื่องมือให้กลุ่มรากหญ้าได้มีโอกาสหารายได้ที่ดีขึ้น ปรับปรุงกลไก Logistics ปรับปรุงการเข้าถึงข้อมูล ปรับปรุงการใช้ประโยชน์ในเรื่องของการตลาดของ สินค้าผลิตภัณฑ์ที่เขามี Shortcut Chain เขาเข้าสู่ตลาดได้เร็วขึ้น นอกจากนั้นเรื่องของ การให้ความรู้ก็จะทำขนานกันไปครับ

สำหรับท่านเอกราช ต้องขอบพระคุณมากที่ท่าน Recap แล้วก็จริง ๆ อยากที่จะได้ท่านไปช่วยชี้แจงก่อนตอนชี้แจงงบประมาณปีนี้ซึ่งกำลังจะถึงเวทีที่จะต้อง ชี้แจงกับอนุกรรมาธิการงบประมาณ ในส่วนที่ท่านนำเสนอดีกว่าที่ผมนำเสนอไปทั้งหมด ต้องขอบคุณที่ท่านช่วยขยายเวลาและลงลึกในแต่ละเรื่องที่กรุณาสรุปมาให้ เรื่องของ Pain Point ของการลดลงของงบประมาณเป็นเรื่องจริงครับ แต่ผมให้ความเป็นธรรมกับ ทั้งสภา ทั้งสำนักงบประมาณ แล้วก็ทุกภาคส่วนที่เกี่ยวข้องว่าผลงานของทางด้านวิทยาศาสตร์ และเทคโนโลยีอาจจะทำให้เห็นได้ไม่ชัดเจนเพียงพอว่าเป็นตัวที่สำคัญอย่างยิ่งในการ ขับเคลื่อนเศรษฐกิจของประเทศ ดังนั้นเราถึงอยากที่จะทำตรงนี้ให้เป็นรูปธรรมมากขึ้น แล้วก็ อยากที่จะขยับ Trend Line ต้องขอการสนับสนุนจากท่านสมาชิกทุกท่านด้วยว่าถ้าเราให้ ความสำคัญกับวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีเราจะให้ความสำคัญกับ ๒ อย่างครับ อันที่ ๑ ก็คือตัวเนื้อของงบประมาณถูกใช้อย่างมีประสิทธิภาพ ขอให้ไว้ใจพวกผมในการที่จะทำตรงนี้ ให้เต็มที่ อันที่ ๒ ก็คือเรื่องของรายละเอียดของการใช้งบประมาณให้ไปสู่จุดที่เราต้องการ ซึ่งตรงนี้หลายท่านช่วยให้ข้อคิดเห็น ซึ่ง สวทช. จะน้อมนำไปปฏิบัติในการเข้าถึงรากหญ้า ในการเข้าถึงจุดที่ท่านให้ความสำคัญกับประเทศไทย ขณะเดียวกัน OECD การลงทุน R&D ที่ท่านกรุณาสรุปว่าของไทยอยู่ที่ ๑.๓๑ เปอร์เซ็นต์ของ GDP ในขณะที่ประเทศที่พัฒนาแล้ว จะอยู่ที่ประมาณ ๔-๕ เปอร์เซ็นต์ นอกจากนั้นยังมีตัวที่ซ่อนอยู่ในนี้ แม้แต่ ๑.๓ เปอร์เซ็นต์ ของ GDP เป็นเอกชน ๘๐ เปอร์เซ็นต์ ดังนั้นของภาครัฐที่ลงไปเป็นตัวเงินน้อยกว่านั้นอีก ซึ่งไม่ได้บอกว่าถ้าวันนี้เราขยับขึ้นมาเป็น ๔ เปอร์เซ็นต์ได้แล้วประเทศจะพัฒนาทันที มันจะต้องค่อย ๆ เป็น ค่อย ๆ ไป แล้วผมดีใจและขอขอบพระคุณทุกท่านที่ได้ให้ การสนับสนุนวันนี้ จะใช้ตรงนี้ในการที่จะเป็นฐานแล้วก็ทำงานร่วมกันในการทำให้เห็นว่า ทุกบาทที่ขยับขึ้นเราจะทำให้มันดีขึ้นด้วยกันนะครับ

สำหรับท่านฐากรซึ่งท่านเสริมเรื่อง AI แล้วก็ EV กระทรวง อว. เป็นกระทรวง ที่สำคัญต่อการรับเทคโนโลยีด้าน EV แล้วก็มาแน่ครับ ดังนั้นประมาณครึ่งหนึ่งของรถภายใน อีก ๕-๖ ปีข้างหน้าจะถูกเปลี่ยนเป็น EV แล้วก็ภายใน ๑๐ ปีเราจะเห็นยานยนต์ไร้คนขับ ที่ขับไปขับมาอยู่ในท้องถนน ดังนั้นเราต้องมีการเตรียมความพร้อม ต้องมีการสร้าง อุตสาหกรรมด้านนี้ ไม่เช่นนั้นเรา Import อย่างเดียวเลยครับ ดังนั้นตอนนี้ สวทช. เองก็ ร่วมกับสมาคมเอาผู้ประกอบการ EV ในการที่จะเตรียมการเทคโนโลยีที่เรารับได้ ที่เราทำเองได้ แล้วก็ทำให้เกิดการใช้ชิ้นส่วนในประเทศให้เยอะที่สุด และผันอุตสาหกรรมที่กำลัง เกี่ยวข้อง กับสันดาปไปเป็นอุตสาหกรรมใหม่ที่ผลิต EV ได้มากขึ้น

สำหรับท่านจุลพงศ์ ต้องขอเรียนว่าในส่วนของสิทธิบัตร สวทช. มีจำนวน สิทธิบัตรเยอะที่สุด แต่คำถามของท่านคงไม่ใช่แค่ว่าจำนวนสิทธิบัตรจดแล้วไปไหน จดแล้ว ไปเก็บไว้เฉย ๆ หรือไม่ การไปใช้ประโยชน์ เราคำนวณผลกระทบว่าเวลาไปใช้ประโยชน์ ก่อให้เกิดการใช้งานในอุตสาหกรรม ก่อให้เกิดการจ้างงาน ก่อให้เกิดมูลค่าที่ Circulate อันนี้ เป็นหนึ่งในองค์ประกอบที่ผมนำเรียนว่า Project แล้วได้ประมาณ ๓๐,๐๐๐ กว่าล้านในช่วง ปีที่ผ่านมา โดยที่สิทธิบัตรต่าง ๆ ที่เราถูกนำไปใช้ ไม่ใช่ทั้งหมด เป็นส่วนหนึ่งของการคำนวณ ตัวเลขนั้น อย่างไรก็ตามจะต้องมีการเน้น ๒ ด้าน ๑. คือการทำวิจัยที่ตรงกับเรื่องที่จะถูกนำ สิทธิบัตรไปใช้ ไม่ใช่สิทธิบัตรอะไรก็ได้ ซึ่งอันนี้ผมให้ความสำคัญมากกับเรื่องนี้ แล้วก็ขยับ กลุ่มวิจัย การสนับสนุนงานวิจัยภายใน สวทช. ให้ตรงกับความต้องการของตลาดมากขึ้น อันที่ ๒ ตัวผลงานที่มีอยู่จะต้องหาผู้ประกอบการให้เจอในการที่จะเอาสิทธิบัตรที่เก็บไว้อยู่ ไปใช้ให้เร็วที่สุด เวลาก็เป็นทรัพยากรที่สำคัญ เพราะว่าทิ้งไว้อีกปี ๒ ปีก็จะไม่มีคนต้องการ สิทธิบัตรนั้นแล้วเช่นเดียวกัน สำหรับแผนปี ๒๕๖๕-๒๕๗๐ ท่านเข้าใจถูกต้องแล้วครับ ก็คือ อาจจะมีกรรมการ AI แห่งชาติในการทบทวนเป็นระยะ แต่เขียนแผนยาวเอาไว้เพื่อที่จะให้ เห็นภาพรวมของทั้งหมด

ต้องขอบคุณท่านชุติมาสำหรับการชื่นชม Software Park ซึ่งมีมาตั้งแต่ ระยะแรกที่เรื่องของ Software เริ่มมี ตอนนี้ สวทช. จะต้องเริ่มขยับในเรื่องของ AI และ Big Data ให้เหมือนกับตอนที่ สวทช. เริ่มก่อตั้ง Software Park เมื่อ ๑๐ กว่าปีก่อน ดังนั้น ตรงนี้เป็นเรื่องที่สำคัญที่เราจะต้องก้าวให้ทันเทคโนโลยี แล้วก็ตัว Software Park เอง ก็ต้อง Upgrade ตัวเองจากการที่เคยเป็นหน่วยพื้นที่สำหรับให้ผู้ประกอบการมาอยู่ แล้วก็ Develop Software ปัจจุบันเมื่อเคลื่อนเร็วมาอยู่บน Cloud เมื่อมีการอบรมบุคลากร ที่แทรก AI เข้าไป Software Park ก็จะเริ่มเดินขยับตาม สำหรับบัญชีนวัตกรรมกำลัง เปลี่ยนแปลงครับ จัดโครงสร้างใหม่ในองค์กรเพื่อที่จะให้ดูแลเรื่องบัญชีนวัตกรรมได้เป็น รูปธรรมมากขึ้น เหมาะกับการ Urgency ของแต่ละเรื่องมากขึ้น ที่ขนานกันไปคือค่าใช้จ่าย ที่เกิดขึ้นเพื่อป้องกันการ Over Flow ของรายการบัญชีนวัตกรรมที่ไม่จำเป็นที่เข้ามา ดังนั้น บัญชีนวัตกรรมส่วนใหญ่จะมีเป้าหมายชัดเจนอย่างที่ท่านชุติมาว่า จะมีบางบัญชีนวัตกรรม ที่ขอไว้ก่อน แต่ขอไว้ก่อนใช้พลังงานของเราเท่ากัน ดังนั้นการเริ่มมี Barrier เตี้ย ๆ ขึ้นมา ไม่ได้คิดค่าใช้จ่ายแพงเพราะว่า สวทช. ไม่แสวงหาผลกำไรอยู่แล้ว ก็คือคิดค่าใช้จ่ายบางส่วน เพื่อที่จะเป็นกำแพงเตี้ย ๆ ให้คนที่จะต้องใช้จริง ๆ เท่านั้นที่เข้ามา แต่อย่างไรก็ตามในเรื่องของทุจริตมีในทุกองค์กร หมายถึงเวลาที่จะเอาไปใช้ แต่ละองค์กร ที่เป็นภาครัฐอาจจะมีการทุจริตเกิดขึ้น แต่เราต้องแยกเรื่องของการทุจริตในการจัดซื้อจัดจ้าง ออกจากคุณภาพของบัญชีนวัตกรรมไทย เราเองพยายามทำให้บัญชีนวัตกรรมไทยดีที่สุด มีคุณภาพดีที่สุดตามเป้าหมายของการใช้งาน แต่เมื่อขึ้นทะเบียนแล้วทาง สวทช. ก็ไม่ได้ ทอดทิ้ง กำลังทำงานร่วมกับสำนักงบประมาณกรมบัญชีกลางในการดูว่าสิทธิประโยชน์ที่ได้ มากขึ้นของการเป็นบัญชีนวัตกรรมไปเอื้อต่อการทุจริตที่ทำให้เกิดได้ง่ายขึ้นหรือไม่ แล้วจะป้องกันสิ่งเหล่านี้อย่างไร รวมทั้งบางส่วนที่เกี่ยวข้องกับเราโดยตรงก็คือเรื่องของราคา ที่ตอนเริ่มต้นบัญชีนวัตกรรมจะเปิดให้ราคาแข่งขันได้ ก็คือราคาค่อนข้างดีกับผู้ประกอบการ แต่เมื่อเวลาผ่านไปถ้าราคาน้ำมันลดลงตัวบัญชีนวัตกรรมก็ควรที่จะมีการปรับราคา ที่ประกาศตามระยะเวลา ก็น้อมรับข้อคิดความเห็นและขอบพระคุณท่านสมาชิกทุกท่าน อีกครั้งครับ