กราบเรียนท่านประธานสภาที่เคารพ ผม ณกร ชารีพันธ์ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร ตัวแทนพี่น้องชาวนิคมคำสร้อย หนองสูง คำชะอี ดงหลวง จังหวัดมุกดาหาร เขต ๒ พรรคก้าวไกล วันนี้ผมขออภิปรายสนับสนุนญัตติ เรื่อง ขอให้สภาผู้แทนราษฎรตั้งคณะกรรมาธิการพิจารณาศึกษาแนวทางการแก้ไขปัญหา ขยะชุมชน ท่านประธานครับ ปัจจุบันปัญหาขยะล้นเมืองเป็นปัญหาที่นับวันยิ่งทวี ความรุนแรงเพิ่มขึ้นทุกวัน
(เจ้าหน้าที่ดำเนินการเปิด Presentation)
สถานการณ์ขยะในปี ๒๕๖๕ ประเทศไทย มีขยะมูลฝอยเกิดขึ้นอยู่ที่ ๒๕ ล้านตัน หรือประมาณ ๗๐,๐๐๐ ตันต่อวัน กระจายตัวอยู่ตาม ภูมิภาคต่าง ๆ มีอัตราการเกิดขยะมูลฝอยเมื่อเทียบกับประชากรคนไทย ๑ คน เฉลี่ยเราสร้าง ขยะอยู่ที่ ๑ กิโลกรัมต่อคนต่อวัน และมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นในทุก ๆ ปี ท่านประธานครับปัจจุบัน ขยะมูลฝอย ๒๕ ล้านตัน เรากำจัดแบบนี้ครับ ๑. กำจัดกันเองในพื้นที่อยู่ที่ ๑.๗ ล้านตัน หรือคิดเป็น ๗ เปอร์เซ็นต์ คัดแยกนำไปใช้ประโยชน์หรือ Recycle ๔ ล้านตัน คิดเป็นเพียง ๑๕ เปอร์เซ็นต์ แล้วก็ทิ้งรวมไม่คัดแยก อยู่ที่ ๒๐ ล้านตัน คิดเป็น ๗๘ เปอร์เซ็นต์ และ ๒๐ ล้านตันนี้เป็นหน้าที่ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในการจัดการ ไม่ว่าจะเป็น การจัดการแบบใช้เตาเผาขยะฝังกลบหรือเทกอง ล้วนแต่เป็นหน้าที่ขององค์กรปกครอง ส่วนท้องถิ่นที่ต้องให้บริการแก่พี่น้องประชาชน ท่านประธานครับ ในพื้นที่ของผมจังหวัด มุกดาหารประสบปัญหาการจัดการขยะเช่นกันครับ ปัจจุบันจังหวัดมุกดาหารมีขยะอยู่ที่ ๓,๑๘๕ ตันต่อเดือน และมีการเข้าสู่ระบบการจัดการขยะที่ถูกต้องเพียง ๑,๗๔๕ ตันต่อเดือน คิดเป็นร้อยละ ๕๔ เท่านั้น เหลืออีก ๔๖ เปอร์เซ็นต์ ไม่มีการจัดการขยะที่ถูกต้อง จากที่ผม ลงพื้นที่พบผู้บริหารท้องถิ่นในพื้นที่ของผม พบปัญหาอุปสรรคในการจัดการขยะที่ผู้บริหาร ท้องถิ่นสะท้อนมาดังนี้ครับ
๑. องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นไม่สามารถแบกรับต้นทุนในการจัดการขยะ ให้พี่น้องประชาชนได้ ขาดทั้งรถเก็บขยะ ถังขยะ และคนในการเก็บขยะ โดยเฉพาะพื้นที่ ห่างไกล ใช้ทรัพยากรมากในการจัดการให้ทั่วถึง
๒. องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นไม่มีสถานที่นำขยะไปทิ้ง การขอใช้ในพื้นที่ ทำบ่อขยะเป็นเรื่องยาก โดยเฉพาะในจังหวัดมุกดาหารส่วนใหญ่อยู่ในเขตป่าสงวน
๓. องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นยังขาดองค์ความรู้ที่ถูกต้องในการจัดการขยะ แม้ในพื้นที่มีบ่อขยะ แต่ยังขาดมาตรฐานในการจัดการ ทั้งการเทกอง และการกำจัดน้ำเสีย ของบ่อขยะที่ไม่ถูกต้อง ส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมโดยรอบครับท่านประธาน
๔. องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นไม่สามารถสร้างความร่วมมือกับพี่น้อง ประชาชนและเอกชนในการคัดแยกขยะต้นทางได้ ทำให้ส่งผลต่อความยากลำบากในการ จัดการขยะตามมา
ท่านประธานครับ เราต่างรู้ดีว่าปัญหาขยะล้นเมืองเป็นปัญหาที่ทวี ความรุนแรงแล้วก็ส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม ทั้งคน สัตว์ ทางตรงทางอ้อม การที่จะ แก้ปัญหาดังกล่าวได้สำเร็จต้องอาศัยความร่วมมือจากพี่น้องประชาชน รัฐบาล เอกชน ที่เอาจริงเอาจังในการแก้ปัญหา และหาทางออกร่วมกัน ผมในฐานะผู้แทนราษฎร ชาวมุกดาหารจึงอยากขอเสนอแนวทางดังนี้
๑. ให้องค์การบริหารส่วนจังหวัดเป็นแม่งานในการจัดการขยะในแต่ละ จังหวัด เนื่องจากมีอำนาจดูแลในทุกพื้นที่ของจังหวัด
๒. องค์การบริหารส่วนจังหวัดร่วมกำหนดเป้าหมายแผนงานในการจัดการ ขยะกับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นอื่น ๆ เพื่อให้มีข้อตกลงทิศทางในการจัดการขยะเพื่อให้มี ประสิทธิภาพ ถูกต้อง ครบวงจร และทั่วถึงในทุกพื้นที่ของจังหวัด
๓. องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นต้องร่วมกันออกแบบแล้วก็การสร้างระบบ การคัดแยกขยะร่วมกับพี่น้องประชาชนในพื้นที่ให้มีการคัดแยกที่ถูกต้องและเกิดขึ้นจริง มีความยั่งยืนเหมาะสมกับบริบทของแต่ละพื้นที่
๔. องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นต้องมีการจัดเก็บค่าขยะที่เป็นธรรมกับพี่น้อง ประชาชนตามปริมาณขยะที่เกิดขึ้นในแต่ละครัวเรือน
๕. องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ไม่ว่าจะกำจัดขยะด้วยวิธีใด ไม่ว่าจะเป็น เตาเผาขยะ ฝังกลบ เทกอง ต้องมีมาตรฐานและคำนึงถึงผลกระทบต่อสุขภาพพี่น้อง ประชาชนก่อนเสมอ
ท่านประธานครับ ผมขอยกตัวอย่างของเทศบาลหนองแคน อำเภอดงหลวง จังหวัดมุกดาหาร นำโดยนายกบรรจง ชัยเพชร นายกเทศบาลหนองแคน เอ่ยชื่อได้ นะครับ ไม่เสียหาย ได้ร่วมมือกับประชาชนในพื้นที่คัดแยกขยะ รับซื้อขยะจากประชาชนและ จัดทำกองทุนขยะ Recycle ของเทศบาลหนองแคน เมื่อมีผู้เสียชีวิตจะมีเงินช่วยเหลือจาก กองทุนนี้เฉลี่ยศพละ ๓,๐๐๐ บาท ร่วมมือกับคณะก้าวหน้า ซึ่งนำโดย คุณธนาธร จึงรุ่งเรืองกิจ กองทุนนี้ได้รับการช่วยเหลือจากประชาชน ร่วมมือจากประชาชนเป็นอย่างดี เงินในกองทุน มีแนวโน้มเพิ่มขึ้นทุกปี ท่านประธานครับ จากที่เพื่อนสมาชิกลุกขึ้นอภิปรายกว่า ๕๐ คน ทำให้เราได้เห็นว่าปัญหาการจัดการขยะเป็นปัญหาใหญ่ของประเทศเรา ปัญหาขยะหากจะ ได้รับการแก้ไขต้องอาศัยความร่วมมือทุกภาคส่วน ทั้งส่วนกลาง ส่วนภูมิภาค ต้องบูรณาการ แก้ไขปัญหา สนับสนุนทั้งทรัพยากรองค์ความรู้และดำเนินการอย่างต่อเนื่องเพื่อให้เกิด การแก้ปัญหาอย่างจริงจัง ด้วยเหตุนี้ผมจึงขอสนับสนุนญัตติขอให้สภาผู้แทนราษฎรตั้ง คณะกรรมาธิการวิสามัญศึกษาแนวทางการแก้ไขปัญหาขยะชุมชน เพื่อให้พี่น้องประชาชน ชาวจังหวัดมุกดาหารและพี่น้องคนไทยทุกคน ขอบคุณครับท่านประธาน