จักรวาล ชี้แผนน้ำ 20 ปี ล่าช้า เก็บน้ำได้แค่ 800 ล้านลบ.ม.

สภาผู้แทนราษฎร · ครั้งที่ ๘ · ๑๗ สิงหาคม ๒๕๖๖

จักรวาล ชัยวิรัตน์นุกูล หารือปัญหาการบริหารจัดการน้ำภายใต้แผนแม่บท 20 ปี ที่ดำเนินการล่าช้า ขาดการบูรณาการระหว่างหน่วยงาน และเรียกร้องให้เร่งพัฒนาแหล่งน้ำในพื้นที่นอกชลประทาน รวมถึงปรับระบบการใช้งบประมาณของท้องถิ่นและเร่งรัดการก่อสร้างโครงสร้างพื้นฐานควบคุมน้ำในลุ่มน้ำยม

นายจักรวาล ชัยวิรัตน์นุกูล สุโขทัย

ท่านประธานที่เคารพ กระผม นายจักรวาล ชัยวิรัตน์กูล สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดสุโขทัย เขต ๔ พรรคเพื่อไทย ท่านประธานครับวันนี้ยุทธศาสตร์ชาตินั้นเป็นยุทธศาสตร์ที่สำคัญ แล้วก็ที่ผ่านมา หลาย ๆ ท่านก็ได้พูดถึงปัญหาของการนำยุทธศาสตร์ชาติมาใช้ ส่วนหนึ่งผมเห็นว่า การกำหนดเวลา ๒๐ ปีนั้นมันมากเกินไป ทำให้โครงการบางโครงการนั้นไม่ให้ความสำคัญ และเกิดความล่าช้า โดยเฉพาะประเทศไทยเรานั้นเป็นประเทศของเกษตรกรรม ประชากร ส่วนใหญ่เป็นเกษตรกร สิ่งสำคัญอย่างยิ่งคือการใช้น้ำ ผมจึงขออนุญาตท่านประธานพูดคุย กับเจ้าหน้าที่ที่มาว่ายุทธศาสตร์น้ำแห่งชาตินั้น หรือแผนแม่บทของการบริหารจัดการ ทรัพยากรน้ำ ๒๐ ปี ตั้งแต่พุทธศักราช ๒๕๖๑-๒๕๘๐ วันนี้มาแล้ว ๖ ปี แต่ดำเนินการนั้น ยังไม่ได้ก้าวหน้าเท่าไร คือไม่สามารถจะนำน้ำต้นทุนเก็บไว้ในพื้นที่เพื่อการเกษตร แล้วก็เพื่อพักน้ำ เพื่อป้องกันน้ำท่วมได้ ท่านประธานครับ น้ำต้นทุน ก็คือน้ำที่เราสามารถ กักเก็บไว้ในพื้นที่ ประเทศไทยนั้นเราอาศัยน้ำฝน แล้วก็พื้นที่ที่สำคัญของเกษตรกร ก็คือพื้นที่ นอกการเกษตร ๗๐ เปอร์เซ็นต์ วันนี้หน่วยงานที่ดูแลโดยตรง ก็คือกรมทรัพยากรน้ำ แล้วก็องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น โดยเฉพาะองค์การบริหารส่วนจังหวัดหลาย ๆ ที่ที่นำร่อง เรื่องการทำพื้นที่นอกชลประทานเพื่อกักเก็บน้ำไว้ ซึ่งแผนแม่บทไว้ว่า ๒๐ ปี ต้องทำ ให้มีพื้นที่นอกชลประทานนั้นเก็บน้ำบนผิวน้ำ หรืออาจจะไปเก็บไว้ที่สระ คู คลอง หนอง บึง นั้นให้ได้ถึง ๒๐,๐๐๐ ล้านลูกบาศก์เมตรกว่า แต่วันนี้แผนแม่บทเกิดขึ้น ๖ ปีแล้ว เก็บน้ำได้ พื้นที่นอกชลประทานเพียงแค่ ๘๐๐ ล้านลูกบาศก์เมตร ท่านประธานยกตัวอย่างครับ วันนี้เราใช้งบประมาณในการใช้แผนแม่บทพัฒนาบริหารจัดการน้ำกับกรมทรัพยากรน้ำ ก่อนมีแผนแม่บทนั้นกรมทรัพยากรน้ำได้งบประมาณปีหนึ่งประมาณ ๑๐,๐๐๐ ล้านบาท ทำให้ควบคุมการเก็บกักน้ำได้ปีหนึ่ง ๔,๐๐๐-๕,๐๐๐ ล้านลูกบาศก์เมตร แต่เมื่อแผนพัฒนา บริหารจัดการน้ำนั้น ๒๐ ปีเกิดขึ้น กรมทรัพยากรน้ำกลับได้ผันเงินงบประมาณได้เพียงแค่ ๓,๐๐๐-๔,๐๐๐ ล้านบาท ให้ความสำคัญน้อยลง ซึ่งขณะเดียวกันพื้นที่นอกชลประทานนั้น เป็นพื้นที่สำคัญที่เกษตรกรนั้นใช้มากที่สุดถึง ๗๐ เปอร์เซ็นต์ โดยอาศัยน้ำฝน ท่านประธานครับ วันนี้เป้าหมายของแผนพัฒนาบริหารจัดการน้ำ ๒๐ ปี ผมให้ ๔๐ ปีก็ไม่ถึง ๒๐,๐๐๐ ล้านลูกบาศก์เมตร ต้องกลับมาทบทวนใหม่ก็คงจะใช้พูดคำเดิม ๆ ว่ามา ร่วมบูรณาการใหม่พูดแล้วพูดอีกคำว่า บูรณาการใช้เปลืองมากในประเทศไทย กรม กองต่าง ๆ ซึ่งต่างคนต่างทำ โดยเฉพาะกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ แล้วก็กรมทรัพยากรน้ำ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ไม่มีการประสานงาน แม้กระทั่ง องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นก็ถูกทอดทิ้ง การใช้เงินของท้องถิ่น เงินสะสมมีอยู่ แต่การใช้เพื่อมาป้องกันภัยแล้งต้องให้มีการประกาศภัยพิบัติก่อนถึงจะนำมาใช้ได้ มิฉะนั้น ข้าราชการโดยเฉพาะท่านปลัดไม่กล้านำมาใช้ เหตุการณ์อะไรก็ให้เกิดความเสียหาย ให้เกิดความเดือดร้อนก่อนถึงจะเอามาใช้ได้ จึงกราบเรียนไปว่าระบบของราชการตรงนี้ ต้องไปแก้ โครงการต่าง ๆ ที่ป้องกันภัยแล้งหรือภัยพิบัติที่จะเกิดขึ้นในอนาคตเราสามารถ นำเงินสะสมมาใช้ได้เลย ไม่ต้องรอ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นเขาก็อยากจะทำแหล่งน้ำต่าง ๆ เพื่อกักไว้ ยกตัวอย่างเช่น ที่อำเภอเชียงม่วน ที่ทางสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรหลายท่านไปดู การทำฝายแกนดินคอนกรีต เขาทำในราคาถูก ถ้าเป็นของรัฐหน่วยงานมาทำ ๑๐ กว่าล้านบาท แต่ถ้าเขาทำเองหลักหมื่นหลักแสนเท่านั้นเอง แล้วก็เป็นสิ่งที่ป้องกันและมีคุณภาพอย่างมาก ท่านประธานครับ วันนี้ต้องกราบเรียนอีก ๑ อย่างก็คือกรมป่าไม้ ซึ่งเป็นต้นน้ำ การทำอ่างเก็บน้ำ หรือการกักเก็บน้ำเป็นต้นน้ำในป่านั้นเป็นสิ่งสำคัญ ทำให้เก็บน้ำไว้ให้ป่านั้นชุ่มชื้น สัตว์ป่า ต่าง ๆ ใช้ได้ แล้วก็พร่องน้ำลงมาทางด้านใต้ได้ ใช้ได้ตลอดเวลา เส้นน้ำเส้นหนึ่งที่มีปัญหา ระดับชาติคือแม่น้ำยม ไม่มีธนาคารน้ำ ไม่มีเขื่อน แต่ได้รับความเมตตาจากจังหวัดพะเยา จังหวัด แพร่ ช่วยกันทำทำนบแกนดิน หรือแกนดินซีเมนต์ที่เราไปดูมา เก็บน้ำไว้ตามห้วย คู คลอง หนอง บึง เพื่อการชะลอน้ำเข้าสุโขทัยซึ่งเป็นที่ลุ่มรับน้ำจากที่ราบสูงเป็นจังหวัดแรก สุโขทัยเป็นลำน้ำที่รับแม่น้ำยมระทมมาตลอด มีเพียงประตูน้ำประตูเดียว ตอนนี้กำลัง ก่อสร้างอีก ๒ ประตู เพื่อจะเป็นการกักเก็บน้ำจาก ๑๐ ล้าน มาเป็น ๓๐ ล้าน กำลังออกแบบอยู่ ฝากท่านประธานถึงหน่วยงานไปด้วยว่ารีบเร่งออกแบบ แล้วคณะกรรมการ คชก. หรือคณะกรรมการเชี่ยวชาญการศึกษาผลกระทบสิ่งแวดล้อม ช่วยกรุณาหน่อยครับ ในการศึกษาให้เรียบร้อยเพื่อจะนำข้อมูลแล้วก็แบบไปเสนองบประมาณในปีหน้า ผมกลัว จะมีผลกระทบที่ทำไม่เสร็จแล้วก็จะมีผลกระทบต่อพื้นที่ ไม่ว่าจะเป็นจากแพร่ สุโขทัย พิจิตร พิษณุโลก จนถึงกรุงเทพมหานคร ที่ดอนเมืองเคยท่วมหนัก ท่านประธานครับ วันนี้เรายังไม่มี รัฐบาล อีกไม่เกินอาทิตย์เราจะมีรัฐบาลซึ่งนำโดยพรรคเพื่อไทย ผู้นำของพรรคเพื่อไทยนั้น บอกว่าเราต้องทำน้ำเรื่องแรก ผมมีความชื่นใจ ผมฝากไปที่แผนแม่บทของการบริหารจัดการน้ำ ทรัพยากรธรรมชาติน้ำนั้น ท่านต้องไปร่นระยะเวลาให้มันน้อยลง เอาสัก ๑๐ ปี มันถึงจะมี ความกระตือรือร้น จัดสรรงบประมาณลงไป หน่วยงานที่รับผิดชอบ พื้นที่นอกพื้นที่ ชลประทานก็คือคู คลอง หนอง บึง กรมทรัพยากรน้ำ กรมทรัพยากรน้ำบาดาล วันนี้ นอกจากจะเอาน้ำใต้บาดาลมาใช้แล้ว เราต้องเจาะสะดือน้ำ ปล่อยน้ำลงไปเป็นธนาคารน้ำ ที่จังหวัดสุโขทัย ท่าน สส. หลายท่านเดินทางไปดู โดยได้รับความกรุณาจากกรมทรัพยากร น้ำบาดาล สิ่งเหล่านี้ถึงกราบเรียนว่าเราทำงานให้เป็นระบบ ทุกวันนี้ระบบของประเทศไทย เจ้ากระทรวงนั่งตรงไหนมักจะทิ้งงานที่เป็นโครงการหลัก แล้วก็ปัญหาต้นน้ำที่น้ำหลาก แต่ปล่อยทิ้งไป กลับไปทำในพื้นที่ที่เจ้ากระทรวงเป็นเจ้ากระทรวงอยู่ สิ่งเหล่านี้คือระบบ ราชการไทยนี้ไม่มีการทำต่อเนื่องและไม่มีการบูรณาการ ฝากทางผู้เกี่ยวข้อง แล้วก็ท่านประธานไปว่าคิดใหม่ครับ วันนี้เราต้องทำการบริหารจัดการน้ำจากด้านบน ลงมาล่าง เพราะเหมือนเราเปิดน้ำก๊อก ก๊อกมันไหลบนสายยาง เราจะมารอปลายทางไม่ได้ เราต้องไปแก้ปัญหาที่ก๊อกก็คือต้นน้ำ ก็ฝากท่านประธานและผู้เกี่ยวข้องไว้ตรงนี้ การบริหาร จัดการน้ำ ๒๐ ปีนั้นจะเข้าเป้าหมาย แล้วก็จัดสรรงบประมาณไปหน่วยงานที่ผมบอก เขาจะ ขุดคูคลองต่าง ๆ ในพื้นที่ได้อย่างดี กราบขอบคุณครับ