อนุสรณ์ ตั้งคำถามบทบาทสภาองค์กรผู้บริโภค-เรียกร้องทบทวนประสิทธิผล

สภาผู้แทนราษฎร · ครั้งที่ ๗ · ๑๖ สิงหาคม ๒๕๖๖

อนุสรณ์ เอี่ยมสะอาด วิพากษ์บทบาทของสภาองค์กรผู้บริโภคจากการรายงานประจำปี ตั้งข้อสังเกตถึงความไม่สมดุลในการดำเนินงานและประสิทธิผลที่อาจทำให้องค์กรกลายเป็นเพียงเสือกระดาษ พร้อมเรียกร้องให้ทบทวนบทบาทให้สอดคล้องกับยุทธศาสตร์ชาติ โดยเน้นการรับมือกับอาชญากรรมดิจิทัล ปัญหาค่าพลังงานที่แพงไม่เป็นธรรม การควบรวมกิจการโทรคมนาคมที่ส่งผลต่อการแข่งขันและสิทธิผู้บริโภค รวมถึงการคุ้มครองจากแพลตฟอร์มออนไลน์ที่ไม่เสียภาษี และเสนอให้มีการบูรณาการหน่วยงานคุ้มครองผู้บริโภคอย่างมีประสิทธิภาพเพื่อรองรับการเปลี่ยนแปลงของเทคโนโลยีและสิ่งแวดล้อมในอนาคต

นายอนุสรณ์ เอี่ยมสะอาด แบบบัญชีรายชื่อ

ท่านประธานที่เคารพ กระผม อนุสรณ์ เอี่ยมสะอาด สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบบัญชีรายชื่อ พรรคเพื่อไทย ต่อรายงานประจำปี ๒๕๖๕ ของสภาองค์กรของผู้บริโภค ก่อนอื่นผมต้องขอชื่นชมกับวาระ และพันธกิจตลอด ๒๓ ปี ของสภาองค์กรของผู้บริโภค ที่ถือเป็นจุดเริ่มต้นในการดูแล ผู้บริโภคในประเทศไทย ท่านประธานครับ ผมใช้เวลาอ่านรายงานฉบับนี้ ๒ สัปดาห์ ความจริงตั้งแต่เอามาวางไว้ก็เริ่มอ่าน ก็เห็นว่ารายงานก็เป็นปัจจุบันเรียบร้อยดีครับ ท่านประธาน แต่พออ่านไปอ่านมาแล้วแม้จะเป็นปัจจุบัน แต่มองเห็นปัญหาว่ายังขาด มาตรการ หรืออาจจะยังไม่ครอบคลุมในส่วนของการเตรียมการที่จะรองรับปัญหาที่จะ เกิดขึ้นในอนาคต ท่านประธานครับ ในรายงานบอกว่าสภาองค์กรของผู้บริโภคนั้นทำงาน ใน ๒ มิติ ทั้งในเชิงรุก แล้วก็เชิงรับ แต่ถ้าเราประเมินผลการปฏิบัติการ เราจะเห็นแต่เชิงรับ มากกว่าเชิงรุก ในรายงานท่านบอกด้วยครับว่าจะเป็นตัวแทนในการคุ้มครองดูแลผู้บริโภค ๘ ด้าน ผมก็อ่านรายงานรู้ ดูรายงานเป็นครับ ผมก็ตั้งข้อสังเกตเช่นกันว่ามีข้อห่วงใย ๘ ประการสั้น ๆ ดังต่อไปนี้ครับท่านประธาน

ประการที่ ๑ มีการตั้งคำถามจากภาคประชาสังคมว่าเอาจริง ๆ แล้ว สภาองค์กรของผู้บริโภคนั้นเป็นเสือกระดาษจริงหรือไม่ ข้อสังเกต ข้อท้วงติง คำแนะนำ ข้อเสนอแนะ ที่ท่านส่งไปยังหน่วยงานภาครัฐและองค์กรภาคเอกชนอื่น ๆ นั้นเขารับไป ปฏิบัติมากน้อยแค่ไหน อย่างไร และเราจะช่วยกันทำอย่างไรเพื่อให้สภาองค์กรของผู้บริโภคนั้น จะไม่ได้ทำหน้าที่แค่เป็นเสือกระดาษอีกต่อไป

ประการที่ ๒ สภาองค์กรของผู้บริโภคนั้นต้องไม่กระทำตน หรือปฏิบัติตน เป็นเหยื่อเสียเองครับ หมายความว่าท่านต้องไม่เป็น ๑ ในผู้ที่ร่วมชะตากรรมว่าไปร้อง อะไรแล้วไม่มีความคืบหน้า ร้องอะไรแล้วไม่มีผลสัมฤทธิ์ในการร้องเรียน ซึ่งก็ไม่น่าจะ ต่างจากผู้บริโภคทั่วไปที่ได้รับผลกระทบเช่นเดียวกัน ดังนั้นท่านต้องเป็นหัวหอกครับ ท่านต้องไม่เป็นเหยื่อ หรือตกเป็นผู้ได้รับผลกระทบเฉกเช่นเดียวกับผู้บริโภคทั่วไป ในประเทศไทย

ผมตั้งคำถามในประการที่ ๓ ถึงมาตรฐานการดำเนินการของสภาองค์กร ผู้บริโภคว่ามีมาตรฐานที่เป็นสากล หรือเป็นมาตรฐานเฉพาะในประเทศ ความจริงรัฐบาล ชุดรักษาการเขากล้าหาญชาญชัยถึงขั้นเขียนยุทธศาสตร์ชาติ ๒๐ ปี แต่เราตั้งคำถามนะครับว่า สภาองค์กรผู้บริโภคนั้นได้เตรียมการรองรับสอดรับกับแผนยุทธศาสตร์ชาติ ๒๐ ปี มากน้อย แค่ไหน อย่างไร

ประการที่ ๔ เทคโนโลยีก้าวไกล สภาองค์กรผู้บริโภคไทย ต้องก้าวทัน วันนี้มี ผู้ตกเป็นเหยื่อหรือได้รับผลกระทบจากการกระทำผิดหรืออาชญากรรมทางเทคโนโลยี ได้รับ ผลกระทบจากการลงทุนในสกุลเงิน Digital แก๊ง Call Center เมื่อวานนี้มีการแถลงข่าว ที่จังหวัดเชียงราย มีการทลายแก๊ง Call Center มีการใช้เทคโนโลยี AI ในการจะปฏิบัติการ ระบบ LINE แล้วสามารถใช้ AI เปิดภาพให้เห็นเป็นตำรวจแล้วอยู่ในโรงพัก มูลค่า ความเสียหายใกล้ ๆ ๑,๐๐๐ ล้านบาท ทุกครั้งที่มีข่าวจับได้แบบนี้ ผู้ที่ตกเป็นเหยื่อหรือได้รับ ผลกระทบก็ภาวนาว่าขอให้แก๊งที่ถูกจับนี้เป็นแก๊งที่เอาเงินเราไป วันนี้ผู้ได้รับผลกระทบ อายุน้อยลงไปทุกขณะ ทางสภาองค์กรของผู้บริโภคได้มีมาตรการในการดูแลเรื่องนี้อย่างไร เรื่องของการขาย Online และเรื่องของการเสียสิทธิ จากการใช้ Platform ทาง Digital มีการตั้งคำถามจากทั่วโลกนะครับว่ายักษ์ใหญ่ที่เป็น 4 Kings ของ Platform Digital ไปประกอบธุรกิจในหลายประเทศได้อย่างไรโดยไม่เสียภาษี และหากมีการล่วงละเมิดหรือใช้ ความรุนแรงผ่าน Platform Social Media นั้น สภาองค์กรของผู้บริโภคจะมีมาตรการ และดูแลเรื่องนี้อย่างไร

ประการที่ ๕ ปัญหาเรื่องของค่าพลังงานแพง ค่าแรงถูก วันนี้ค่าไฟขึ้นราคา ค่าก๊าซขึ้นราคา เพื่อนสมาชิกจากพรรคเพื่อไทยพูดหลายท่านว่าโครงสร้างราคาพลังงาน ของประเทศวันนี้ไม่โปร่งใส ไม่สามารถตรวจสอบได้ เราจะไปดูเรื่องนี้ได้อย่างไร เพราะการตรวจสอบของประชาชนในฐานะผู้บริโภคนั้นเป็นไปด้วยความยากลำบาก

ประการที่ ๖ ปัญหาการควบรวมกิจการโทรคมนาคม การแข่งขันมันลดลง เมื่อบริษัทยักษ์ใหญ่ ๒ บริษัทมาควบรวมกัน เรื่องของชั่วโมง Internet เรื่องของระบบ Internet ล่ม การชดเชยเยียวยาเป็นอย่างไร แจ้งยกเลิกแล้วไม่ยกเลิก ระบบคิดค่าใช้จ่าย ยังเดินหน้าต่อไป มีการครอบคลุมดูแลเรื่องนี้อย่างไร

ประการที่ ๗ ทางสภาองค์กรของผู้บริโภคได้มีมาตรการรณรงค์ หรือการส่งเสริมเพื่อให้คนไทยนั้นมีสวัสดิภาพชีวิตที่ดีขึ้นได้อย่างไร เช่น พ.ร.บ. อากาศ สะอาดที่พรรคเพื่อไทยได้เสนอเมื่อคราวที่แล้ว คนไทยต้องมีสิทธิที่จะได้รับอากาศบริสุทธิ์ การแก้ไขปัญหาภาวะโลกร้อน Carbon Credit คนไทยต้องเข้าถึงสิทธิอากาศสะอาด ได้เตรียมการในโลกอนาคตไว้อย่างไร วันนี้เราตื่นเต้นที่เรามีรถไฟฟ้า มีรถ EV แต่ว่า ประเทศจีนไปไกลถึงขั้นรถพลังงานสะอาดเป็นรถไฮโดรเจน ในอนาคตเราเตรียมการไว้ อย่างไรว่าถ้าซื้อรถ EV มาใช้แล้วเกิดอุบัติเหตุมันเกินทุนประกันจะรับผิดชอบอย่างไร หรือเป็นรถไฮโดรเจนที่ได้รับผลกระทบต่อสิทธิ เสรีภาพ ทรัพย์สิน ชีวิต ของพี่น้องประชาชน จะดูแลอย่างไร

ประการที่ ๘ สภาองค์กรของผู้บริโภคนั้นได้ไปดูแลสัญญาที่ไม่เป็นธรรม ในทุกมิติ ทุกบริบทอย่างไร เช่น ดอกเบี้ยเงินกู้โหดทั้งแบงก์ ทั้ง Non แบงก์ มีมาตรการ ในการควบคุมได้อย่างไร วันนี้ผู้บริโภคก็แสวงหาดิ้นรนทางรอดกันเองว่าถ้าเป็นหนี้ บัตรไม่ต้องตกใจ มีแผนปฏิบัติการอย่างไร

ท้ายที่สุดครับ ผมตั้งข้อสังเกตอย่างนี้ว่าหน่วยงานในการคุ้มครองผู้บริโภค ในประเทศของเรานั้นมีมากมายหลายหน่วยงาน เปรียบไปแล้วก็เหมือนคนนอนเตียงเดียวกัน แต่ฝันคนละเรื่องต่างคนต่างทำ ทำอย่างไรที่เราจะบูรณาการและเชื่อมโยงโดยยึดเอา ประโยชน์ของผู้บริโภคเป็นสำคัญ กราบขอบพระคุณครับ