นายณัฐพล โตวิจักษณ์ชัยกุล เชียงใหม่

เรียนประธานสภาที่เคารพ ผม ณัฐพล โตวิจักษณ์ชัยกุล สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดเชียงใหม่ พรรคก้าวไกล เขต ๓ อำเภอสันกำแพง อำเภอแม่ออน อำเภอดอยสะเก็ด ก่อนอื่นคือผมต้องบอกว่าดีใจมาก ที่ญัตตินี้เรื่องปัญหาของประปาได้เข้าสู่สภาเสียที เพราะว่าเรื่องประปาก็เป็นเรื่องที่ในเขต ๓ อำเภอสันกำแพง อำเภอแม่ออน อำเภอดอยสะเก็ดเอง ผมได้รับเรื่องร้องเรียนมาเยอะมาก ผมขอยกตัวอย่าง

(เจ้าหน้าที่ดำเนินการเปิด Presentation)

ขอท่าน สส. ช่วยมาดูประปาที่ หมู่ที่ ๑ ตำบลเชิงดอยหน่อยค่ะ ขอท่านมาดูประปาที่หมู่ที่ ๙ ตำบลออนกลาง หมู่ที่ ๑ ตำบลแม่คือ หมู่ที่ ๘ ตำบลออนใต้หมู่ที่ ๖ ตำบลสำราญราษฎร์ หมู่ที่ ๖ ตำบลแม่โป่ง หมู่ที่ ๔ ตำบลป่าเมี่ยง ขอมาดูที่หมู่บ้านกาญจน์กนก หมู่บ้านวรารมย์พรีเมี่ยม หมู่บ้านพรสวรรค์ หมู่บ้านฟ้าใส หมู่บ้านพฤกษ์พนา ที่ตำบลสันปูเลย ขอให้ท่าน สส. ช่วยมา ดูประปาที่อำเภอสันกำแพงหน่อย บ้านอยู่ห่างจากการประปาสาขาสันกำแพงแค่ไม่กี่เมตร แต่ไม่มีประปาใช้ นี่เป็นแค่ส่วนหนึ่งสำหรับเรื่องร้องเรียนที่ผมได้รับมา แล้วก็เชื่อว่าหลังจาก การอภิปรายนี้ไปผมก็น่าจะได้รับเรื่องร้องเรียนเกี่ยวกับประปาเข้ามาเพิ่มอีก ทีนี้ผมคงไม่ต้อง พูดถึงปัญหา เพราะว่าเพื่อนสมาชิกหลายท่านจากหลายพรรคก็พูดไปแล้ว ทั้งในส่วนของ ประปาบาดาล ประปา อปท. ประปาส่วนภูมิภาค ปัญหาขยายเขตไม่ทัน ปัญหาน้ำประปาขุ่น ปัญหาขาดแคลนแหล่งน้ำดิบ ปัญหาแหล่งน้ำดิบอยู่ไกลจากหมู่บ้าน ปัญหาขยายเขตต้องใช้ งบประมาณสูง เพราะว่าผังเมือง การวางแผนการเจริญเติบโตของเมืองไม่ได้ถูกคิดไว้ล่วงหน้า แต่ผมมีข้อมูลที่น่าสนใจอยู่ชุดหนึ่ง มาจาก Page ที่ชื่อว่า ลงทุนแมน ข้อมูลนี้เป็นข้อมูล ในปี ๒๐๑๙ ถ้าให้อธิบายเป็นตัวเลขกลม ๆ ข้อมูลนี้ระบุว่า ๒๕ เปอร์เซ็นต์ ของประปา ในประเทศไทย ๒๕ เปอร์เซ็นต์นั้น ผู้ให้บริการคือการประปาส่วนภูมิภาคและการประปา นครหลวง อีก ๑๕ เปอร์เซ็นต์ เป็นระบบน้ำบาดาล และอีก ๖๐ เปอร์เซ็นต์นั้น ก็เป็นประปา หมู่บ้านที่อยู่ตามองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นต่าง ๆ ถ้าพูดในภาษาธุรกิจ ก็หมายความว่าองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น คณะกรรมการประปา หมู่บ้านคือผู้ให้บริการน้ำประปารายใหญ่ที่สุดในประเทศไทย ทีนี้ในพื้นที่ของ อำเภอสันกำแพง อำเภอแม่ออน อำเภอดอยสะเก็ดเอง อย่างที่เพื่อน สส. อิทธิพล จากจังหวัดขอนแก่น พรรคก้าวไกล ได้พูดไปว่ากระทรวงมหาดไทยเคยมีหนังสือส่งไปยัง อปท. ทั่วประเทศว่าให้สำรวจข้อมูลว่ามีประปาหมู่บ้านอยู่กี่จุด กี่แห่ง ซึ่งตัวผมเองก็ยังไม่ได้ ทราบข้อมูลนั้น แต่จากการคาดคะเนในเขต ๓ จังหวัดเชียงใหม่เอง ๔๐ เปอร์เซ็นต์ เป็นประปาหมู่บ้าน อีก ๖๐ เปอร์เซ็นต์ของพื้นที่นั้นเป็นการประปาส่วนภูมิภาค ทีนี้ปัญหา ประปาที่ได้รับการร้องเรียนมาอย่างต่อเนื่องสำหรับผม ผมก็ใช้เวลาในการหาคำตอบ หาข้อมูลว่าที่ผ่านมาเขาแก้อย่างไร แล้วในอนาคตเราจะแก้ปัญหาประปาได้อย่างไร ที่ผ่านมา เขาแก้อย่างไร ที่ผ่านมารัฐบาลส่วนกลางก็พยายามที่จะมอบอำนาจ มอบหน้าที่ มอบภารกิจ ให้กับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นได้เป็นผู้ให้บริการน้ำประปา แต่ทีนี้สิ่งที่ขาดมาโดยตลอด ก็คืองบประมาณครับ ไม่เคยมีงบประมาณเพียงพอ ทุกวันนี้ไม่มีงบเพียงพอที่จะซ่อม ระบบเดิม ไม่มีงบเพียงพอที่จะสร้างระบบใหม่ มันก็เป็นปัญหาวน Loop อยู่แบบนี้ แต่เพื่อ ความเป็นธรรมนะครับ ในรัฐบาลที่ผ่าน ๆ มา ในแต่ละปีกระทรวงมหาดไทยก็จะมีงบอุดหนุน เฉพาะกิจรายปี ซึ่งก็จะเป็นทางแต่ละท้องถิ่นก็จะขอมาว่าของบเพื่อไปซ่อมระบบประปา หมู่บ้าน แต่ทีนี้งบที่ไปก็ได้แค่ซ่อม ได้แค่สร้างใหม่ สุดท้ายแล้วผู้ที่ให้บริการนั้นคือ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นก็ไม่สามารถบริหารจัดการให้ระบบประปาของตัวเองนั้นมีเงินทุน หมุนเวียนได้ ก็ไม่เหลือเงินไว้เปลี่ยนไส้กรอง ไม่เหลือเงินไว้ซ่อมแซมชิ้นส่วนต่าง ๆ ของระบบ ประปา ที่ผ่านมากระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม กระทรวงสาธารณสุข กรมอนามัย กระทรวงมหาดไทย มีคู่มือแนะนำมาตรฐานวิธีการต่าง ๆ ที่ส่งไปยังผู้ดูแล ประปาในแต่ละระบบว่าควรจะดูแลอย่างไร ควรจะตรวจวัดอย่างไร แต่สุดท้าย สภาพความเป็นจริงอย่างที่หลาย ๆ ท่านอภิปรายมาก็เห็นแล้วครับว่าเพียงแค่คู่มือ คำแนะนำนั้นมันไม่ได้ผล แล้วก็ในส่วนของการประปาส่วนภูมิภาค ผมขอใช้พื้นที่ตรงนี้ เรียนพ่อแม่พี่น้องอำเภอดอยสะเก็ด ปัญหาการประปาส่วนภูมิภาค ผมพยายามที่จะขอ เข้าพบกับผู้จัดการการประปาส่วนภูมิภาคสาขาดอยสะเก็ด จนถึงทุกวันนี้ผมก็ยังไม่ได้รับ ให้นัดเข้าพบ แล้วในอนาคตเราจะแก้อย่างไร ผมมี ๓ ข้อเสนอ

ข้อเสนอแรก ก็ไม่พ้นเรื่องของการจัดสรรงบประมาณ แต่ทีนี้ในการจัดสรร งบประมาณในรอบนี้ก็ไม่ควรเป็นแค่การซ่อมหรือสร้างใหม่ แต่การจัดสรรงบประมาณรอบนี้ มันต้องครอบคลุมไปถึงการวางระบบท่อไหม ไปถึงการติดตั้งตัว Sensor ต่าง ๆ ตั้งแต่ต้นน้ำ ยันปลายก๊อกของผู้ใช้น้ำ ทีนี้ตัวชี้วัด KPI มีแค่ตัวเดียวเลยครับ คือคนไทยต้องมีน้ำสะอาด ที่ใช้ได้และดื่มได้

ข้อเสนอที่ ๒ อย่างที่ผมบอกไปว่าเรามีคู่มือ มีคำแนะนำต่าง ๆ แต่สิ่งที่ เราไม่มีคือเราไม่มีกฎหมายใด ๆ เลยที่ควบคุมคุณภาพน้ำประปา ผมเสนอว่าอยากให้เรามี กฎหมายที่ควบคุมคุณภาพน้ำประปา นั่นหมายความว่าผู้ผลิตและผู้จำหน่ายน้ำประปา มีหน้าที่รับผิดชอบที่ต้องทำน้ำประปาให้ได้ตามมาตรฐาน และผู้ใช้น้ำประปาคือประชาชน ของเราต้องสามารถเรียกร้องค่าชดเชยได้ในกรณีที่น้ำไม่ไหล น้ำสกปรก

ข้อเสนอที่ ๓ นอกจากงบประมาณและกฎหมายแล้ว เราควรที่จะเพิ่ม ขีดความสามารถให้กับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ทั้งจำนวนบุคลากร ทั้งองค์ความรู้ และถ้าหากเพิ่มแล้ว ทำทุกอย่างแล้วยังทำไม่ได้อีก ผมคิดว่ามันถึงเวลาที่เราอาจจะต้อง ปลดล็อกการประปาให้เอกชนได้สามารถเข้ามาทำแทนได้แบบบางประเทศที่เขาทำกัน

สุดท้ายครับท่านประธาน ปัญหาน้ำประปาก็ไม่ใช่เรื่องใหม่ เพื่อน สส. เรา หลายท่านอภิปรายกันในทุกสัปดาห์ ปรึกษาหารือกันในทุกสัปดาห์ จำนวน ๔๐ ท่าน ที่อภิปรายในวันนี้ก็น่าจะสะท้อนแล้วว่าปัญหาประปามีอยู่ทั่วประเทศ ที่น่าเจ็บใจยิ่งกว่า ย้อนไปเมื่อ ๒๐ กว่าปีที่แล้วตอนคุณพ่อผมเป็น สส. ผลงานของท่านเมื่อ ๒๐ ปีที่แล้ว คือการขยายเขตประปาที่จังหวัดเชียงใหม่ ๒๐ กว่าปีผ่านไปจนถึงทุกวันนี้เราก็ยังคงประสบ ปัญหาประปาอยู่ ในสภาแห่งนี้เราอภิปรายถึง Megaproject ถึง Landbridge ถึงการขุด ท่าเรือน้ำลึก รัฐบาลที่แล้วทำรถไฟรางคู่ ทำรถไฟความเร็วสูง แต่ไม่เคยมีใครพูดถึง Megaproject ที่เราจะทำน้ำประปาให้ประชาชนดื่มได้ ใช้ได้อย่างทั่วถึงทุกพื้นที่ทั่วประเทศเลยนะ แต่ผม ก็หวังว่ารัฐบาลชุดปัจจุบันจะให้ความสำคัญตรงนี้ หวังว่าเม็ดเงินที่ท่านต้องการจะนำเข้า ประเทศมันจะแปรเปลี่ยนกลับมาเป็นคุณภาพชีวิตดี ๆ ที่ประชาชนจับต้องได้เสียที และถ้าหากรัฐบาลชุดนี้ยังทำไม่ได้ รอบหน้าให้รัฐบาลพรรคก้าวไกลทำครับ เราจะทำให้ น้ำประปาดื่มได้ทั่วประเทศ ขอบพระคุณครับ