ท่านประธานครับ เมื่อสักครู่ เพื่อนสมาชิกจากพรรคอื่นบอกว่าน้อง ๆ จากพรรคก้าวไกลคนที่ดีใจที่สุดท่านคำพอง ท่านองค์การ ท่านสุรวาท ถึงแม้ว่าท่านจะเกิน ๖๐ ปี ท่านยิ้มใหญ่เลยว่าพวกเราก็ยังหนุ่มอยู่ เรียนท่านประธานสภาที่เคารพครับ กระผม มานพ คีรีภูวดล สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พรรคก้าวไกล สัดส่วนชาติพันธุ์และชนเผ่าพื้นเมืองครับ ท่านประธานครับ ขอมีส่วนร่วม ในการอภิปรายว่าด้วยเรื่องของการแก้ปัญหาเรื่องของหนี้สินครัวเรือน ผมสนับสนุนทุกญัตติ ท่านประธานครับ ผมอยากจะเริ่มอย่างนี้ก็คือว่าหนี้สินครัวเรือนสาเหตุใหญ่คือมาจากปัญหา เรื่องของโครงสร้างอำนาจการรวมศูนย์ อันนี้ประเด็นที่ ๑ ประเด็นที่ ๒ คือหนี้สินครัวเรือน มาจากเรื่องของระบบสวัสดิการแห่งรัฐที่มันไม่มี ระบบบริการสาธารณะที่มันไม่มี ประสิทธิภาพพอ ผมคิดว่า ๒ เรื่องใหญ่เป็นที่มาที่ไป เพื่อน ๆ สมาชิกได้อธิบายว่าเราจะต้อง ทำบัญชีครัวเรือน เราจะต้องแก้ปัญหา ๑ ๒ ๓ ๔ แต่ด้วยระบบโครงสร้างทั้งหมด ท่านประธาน ถ้าเราไม่ดูที่สาเหตุที่มันเป็นโครงสร้าง เราจะแก้ไปแล้วจะปะติดปะต่ออะไร ไม่ได้ท่านประธานครับ ผมอยากให้เห็นตัวอย่างที่ชัดเจน กรณีหนี้ กยศ. ถ้าหากว่า ระบบรัฐสวัสดิการเรื่องการเรียนการสอนฟรีตั้งแต่ประถมศึกษาถึงปริญญาตรีมันจะมี หนี้ไหมครับ วันนี้เราแก้กฎหมายเมื่อรัฐสภาชุดที่แล้วประกาศใช้เมื่อวันที่ ๒๘ มีนาคม ๒๕๖๔ วันนี้ผมได้รับการร้องเรียนว่ายังมีเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้องไม่ได้ยึดกฎหมายที่เราแก้ เราบอกว่าดอกเบี้ย ๑ เปอร์เซ็นต์ เบี้ยปรับ ๐ ไม่มีผู้ค้ำ ไม่มีหลักประกัน แต่ว่าวันนี้การนำใช้ กฎหมายเรื่องนี้ยังคงบังคับใช้กรณีเรื่องลูกหนี้ หนี้ซ้ำหนี้ซ้อนเหล่านี้ ผมคิดว่าอันนี้คือปัญหา ที่ผมพยายามจะยกตัวอย่าง ถ้าหากว่าประเทศนี้มีระบบสวัสดิการที่ดี ระบบการศึกษารัฐ จัดให้ ทุกคนมีสิทธิที่จะเข้าถึงระบบการศึกษาแบบเท่าเทียมนะครับ การพัฒนาคุณภาพชีวิต การพัฒนาศักยภาพตัวเองย่อมเกิดขึ้นได้ครับท่านประธาน อันนี้กรณีเรื่องการศึกษาครับ วันนี้หนี้ กยศ. เราเคยบอกว่าเป็นการยืมเรียนได้ไหม ไม่ต้องกู้ได้ไหม วันนี้ก็ยังกู้อยู่ แต่ว่าดอกเบี้ยจะลดลง ผมคิดว่าอันนี้ประเด็นสำคัญในแง่ของการจัดรัฐสวัสดิการที่มันไม่เคยมี และไม่มีจริงเลยครับท่านประธาน
ประเด็นที่ ๒ เรื่องที่ดินและป่าไม้ ผมคิดว่าที่บ้านท่านประธานก็ไม่ต่างจาก บ้านผมหรอกครับ เราเจอปัญหาเรื่องกรรมสิทธิ์ที่ดิน เราเจอปัญหาเรื่องของสิทธิในที่ดิน ไปตรงไหนก็เป็นที่ของรัฐหมดเลยครับ ไปตรงไหนก็มีเจ้าของหมดเลยครับ ไม่เป็นกรมป่าไม้ ก็เป็นกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช ไม่เป็นกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช ก็เป็นกรมธนารักษ์ ที่ดินมันไม่ชอบด้วยกฎหมายมันไม่ใช่เป็นทรัพย์สิน ที่จะนำไปสู่การแข่งขันได้ พี่น้องทางลุ่มน้ำเจ้าพระยา พี่น้องกรุงเทพฯ พี่น้องหลายที่นะครับ เขาใช้ที่ดินเป็นเครื่องมือในการที่จะต่อยอดในการพัฒนาคุณภาพชีวิต เขาใช้ที่ดินที่จะ ปลูกสร้างในการประกอบธุรกิจ ไปกู้เงินจากสถาบันการเงิน เอาเงินไปส่งลูกเรียน หรือไป พัฒนาคุณภาพชีวิตในมิติต่าง ๆ แต่พี่น้องประเทศไทยไม่ต่ำกว่า ๑๐ ล้านคนที่ดินไม่ชอบ ด้วยกฎหมาย กติกาแบบนี้ผมถามว่ามันสร้างความเป็นธรรมตรงไหนล่ะครับ มันสร้าง เครื่องมือที่จะนำไปสู่เรื่องของเส้นทางการแข่งขันที่มันชอบธรรมได้อย่างไร ทั้งหมดที่ผมว่า กรณีที่ดินเป็นสาเหตุใหญ่มากเลยท่านประธานครับ พื้นที่ท่านประธานที่ภูชี้ฟ้าหลายพื้นที่ พี่น้องประชาชนก็พยายามจะพัฒนาเรื่องของการท่องเที่ยวเชิงวิถีวัฒนธรรม จะทำ Homestay เหมือนกับพื้นที่ที่ม่อนแจ่ม เหมือนกับพื้นที่อื่น ๆ ครับ วันนี้กรมป่าไม้บอกว่า ทำไม่ได้ แล้วก็จะปลูกผัก ปลูกข้าวโพด บอกว่าทำไม่ได้ ทำอะไรก็ไม่ได้ท่านประธานอันนี้คือ ปัญหาใหญ่ที่นำไปสู่การกู้หนี้นอกระบบ การจะต้องใช้ชีวิตไปปูทางอย่างอื่น ถ้าเราแก้ปัญหา เรื่องที่ดินและป่าไม้ที่ประชาชนมีสิทธิเท่าเทียมกัน อย่างน้อยที่สุดคือที่ดินชอบด้วยกฎหมาย การพัฒนา การปรับวิถีชีวิตในทางเศรษฐกิจ ในรูปแบบต่าง ๆ ผมคิดว่าอันนี้คือทางออก ต่างหากท่านประธานครับ ถ้าเราพูดเฉพาะเรื่องปลายเหตุ ผมคิดว่าถ้าพี่น้องในเขตชนบท หรือพื้นที่ที่สูงก็ดี ที่อื่นก็ดี ถ้าทำบัญชีผมคิดว่ามันจะลงทำบันทึกบัญชีอย่างไรครับ กู้หนี้นอกระบบและใช้หนี้ในระบบ กู้หนี้ กยศ. ใช้หนี้กองทุนหมู่บ้าน กู้หนี้กองทุนหมู่บ้าน ใช้หนี้สหกรณ์มันก็จะวนอยู่อย่างนี้ครับ เราจะเห็นระบบการบริหารหนี้ของพี่น้องประชาชน ในพื้นที่ชนบทที่เขาไม่มีโอกาส ไม่มีเครื่องมือในการแข่งขันที่เท่าเทียมกันในระบบ ทุนนิยม อันนี้คือประเด็นที่ ๒ ครับท่านประธาน
ประเด็นที่ ๓ เป็นเรื่องของโครงสร้างพื้นฐานหรือบริการสาธารณะ มาตรา ๕๖ รัฐธรรมนูญบอกว่ามันเป็นหน้าที่ของรัฐ บางหมู่บ้านยังไม่มีไฟฟ้าใช้ครับท่านประธาน โดยเฉพาะพี่น้องชาติพันธุ์ที่จังหวัดตาก จังหวัดแม่ฮ่องสอน และพื้นที่อื่น ๆ ทางภาคใต้ ไม่มีไฟฟ้าใช้ครับ ไม่มี Internet ถ้าจะมี Internet ถ้าจะดูข่าวสาร ถ้าจะรับรู้ จะสื่อสาร กับสังคมก็ต้องไปเช่าของเอกชน ก็ต้องไปลงทุนใหม่ ก็ต้องรวมตัวกันให้เอกชนมาทำ ระบบสื่อสารเพื่อที่จะสื่อสารกับคนภายนอกได้ การรับรู้ข้อมูลต่าง ๆ ที่มาจากฝ่ายรัฐบาล หรือว่าหน่วยงานต่าง ๆ ที่จะสื่อสารกับพี่น้องประชาชน คนเหล่านี้ไม่มีทางที่จะรับรู้ ถ้าเขา จะรับรู้ เขาจะต้องหาเงินมาลงทุนเอง ถ้าเขาจะสื่อสารกับบุคคลภายนอก เขาจะต้องหา งบประมาณมาลงทุนเอง ประเด็นนี้ต่างหากมันคือความเหลื่อมล้ำที่นำไปสู่การก่อหนี้สิน ครัวเรือนที่เป็นปัญหาปลายเหตุ ทั้งหมดนี้ท่านประธานที่ผมพยายามจะบอกว่าปัญหา เรื่องหนี้สินครัวเรือนเป็นปลายทาง เป็นปรากฏการณ์ เป็นอาการของโรคที่เราเรียกว่า โรคที่มีหนี้ ปัญหาทั้งหมดที่ผมได้เล่ามานะครับ
๑. สาเหตุทั้งหมดคือการรวมศูนย์อำนาจในการบริหารจัดการ ทำไมไม่ให้ พื้นที่จัดการ ตัดสินใจแก้ไขปัญหา เขาจะพัฒนาคุณภาพชีวิตอย่างไร เขาจะจัดการทรัพยากร อย่างไร เขาจะตัดสินใจว่าเรื่องนี้จะทำให้เศรษฐกิจในพื้นที่ทั้งมิติทรัพยากร มิติทางสังคม นิเวศวิทยา ปล่อยให้เขามีอำนาจตัดสินใจเถอะครับ ส่วนกลางมีหน้าที่ในการคอยสนับสนุน แล้วก็ประเมินติดตาม
๒. เรื่องของรัฐสวัสดิการและบริการสาธารณะของรัฐ ผมคิดว่ามันไม่มี ความเป็นธรรมเลย ขณะที่กรุงเทพฯ มีตั้งแต่รถไฟฟ้าบนอากาศ ใต้ดิน บนดิน แต่บนดอย ไปดูถนน พี่น้องที่แม่ฮ่องสอน ที่แม่สะเรียง เดี๋ยวผมจะส่งรูปให้ท่านประธานครับ เขาต้องเอา คนป่วยมา ต้องใช้รถของเอกชนมูลนิธิอาสาสมัคร กว่าจะถึงโรงพยาบาล ความเหลื่อมล้ำ ความแตกต่างเรื่องสวัสดิการสังคมและบริการสาธารณะของรัฐเป็นสาเหตุที่แท้จริง ของการให้แต่ละครัวเรือนมีหนี้สินครับ ขอบคุณมากครับท่านประธาน