ศรีโสภา ชูอัพสกิล-รีสกิลแรงงาน ยกระดับทักษะสู้ยุคเทคโนโลยี

สภาผู้แทนราษฎร · ครั้งที่ ๒๔ · ๑๙ ตุลาคม ๒๕๖๖

ศรีโสภา โกฏคำลือ หารือเรื่องค่าแรงขั้นต่ำที่เหมาะสมเพื่อรักษาสมดุลระหว่างความสามารถในการดำรงชีพของลูกจ้างกับภาระของนายจ้าง โดยเน้นการป้องกันการเลิกจ้างและการใช้แรงงานต่างด้าวผิดกฎหมาย พร้อมเสนอให้ส่งเสริมการอัพสกิลและรีสกิลแรงงานเพื่อยกระดับทักษะและขีดความสามารถในการแข่งขันในยุคเทคโนโลยี ยกตัวอย่างความสำเร็จของกลุ่มแม่บ้านดอยเต่าที่ผลิตผ้าทอโอทีโอพี 5 ดาว ซึ่งสะท้อนศักยภาพของภูมิปัญญาท้องถิ่นที่สามารถขยายตลาดผ่านอีคอมเมิร์ซได้ หากได้รับการสนับสนุนอย่างเป็นระบบ

นางสาวศรีโสภา โกฏคำลือ เชียงใหม่

เรียนท่านประธาน สภาผู้แทนราษฎรที่เคารพ ดิฉัน นางสาวศรีโสภา โกฏคำลือ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร จังหวัดเชียงใหม่ เขต ๑๐ อำเภอฮอด อำเภอดอยเต่า อำเภออมก๋อย และอำเภอแม่แจ่ม จังหวัดเชียงใหม่ พรรคเพื่อไทย ท่านประธานคะ ทุกภาคส่วนของสังคมไทยเราถกเถียงกันมา ยาวนานเกี่ยวกับค่าแรงขั้นต่ำว่าประเทศไทยควรกำหนดอัตราค่าแรงขั้นต่ำที่เท่าไร และค่าแรงในระดับใดจึงเหมาะสม โดยช่วยให้ลูกจ้างสามารถดำรงชีวิตอยู่ได้ และเป็นอัตรา ที่นายจ้างแบกรับไหว ไม่สูงเกินจนต้องเลิกจ้างแรงงาน ลดขนาดกิจการ หรือหันไปใช้ แรงงานผิดกฎหมายจากต่างชาติ

(เจ้าหน้าที่ดำเนินการเปิด Presentation)

อย่างไรก็ตามค่ะ ท่านประธาน เชื่อไหมคะว่ามีวิธีหนึ่งที่จะช่วยให้เรื่องแรงงานขั้นต่ำนั้นหมดความหมายไปโดยทันทีนั่น ก็คือการพัฒนาฝีมือแรงงาน โดยเฉพาะการเสริมทักษะเดิม เพิ่มทักษะใหม่ หรือที่เรียกกัน เป็นภาษาอังกฤษเรียกว่า Upskill Reskill ท่านประธานคะ เรื่องของการ Upskill Reskill ถูกพูดถึงอย่างกว้างในระดับโลก ในยุคที่เทคโนโลยีก้าวขึ้นอย่างมีบทบาทเหนือมนุษย์ โดยเฉพาะอย่างยิ่งเรื่องของปัญญาประดิษฐ์หรือว่า AI ที่ว่ากันว่าจะเข้ามาทดแทนมนุษย์ และทำให้คนตกงานเป็นอีกจำนวนมากในอนาคต เนื่องจาก AI สามารถทำงานได้เท่าเทียม กับมนุษย์ และอาจจะได้ดีกว่ามนุษย์ด้วยซ้ำ นั่นทำให้หลายประเทศในทั่วโลกมีวิสัยทัศน์ ที่จะมี Upskill Reskill แรงงานของตนเพื่อให้สอดคล้องกับโลกที่หมุนไปข้างหน้าไวขึ้นทุกที แต่ถึงอย่างนั้นค่ะท่านประธาน เรื่องของการ Upskill Reskill กลับไม่เป็นที่น่าสนใจ ในประเทศที่กำลังพัฒนาหลายประเทศ รวมถึงประเทศไทย เนื่องจากคนจำนวนมาก ยังติดอยู่กับกรอบความคิดที่ว่าแรงงานไทยเป็นแรงงานไร้ฝีมือ ไม่สามารถพัฒนาทักษะขึ้น ในระดับที่สูงได้ มายาคติเช่นนี้ทำให้ประเทศไทยติดกับดักค่าแรงขั้นต่ำมาตลอด นักเศรษฐศาสตร์ อาจารย์ นักวิชาการบางคนคิดแต่ว่าต้องขึ้นค่าแรงขั้นต่ำให้คนงานพวกเขา จึงมีเงินพอไปเลี้ยงปากเลี้ยงท้อง เลี้ยงครอบครัว แต่ดิฉันคนหนึ่งค่ะท่านประธานไม่เชื่อว่าคนไทยจะเป็นได้แค่นั้น ดิฉันเชื่อว่าคนไทยเก่งกว่านั้น และเป็นได้ดีกว่านั้นหากได้รับการเพิ่มทักษะเดิม เสริมทักษะใหม่อย่างทั่วถึง ดิฉันขอยกตัวอย่างระดับโลกมาประกอบเพื่อความเข้าใจค่ะท่านประธาน ถ้าท่านประธาน ใช้โทรศัพท์ iPhone และทุกคนในห้องนี้ก็น่าจะรู้ว่าบริษัทที่ผลิตนั้นคือ Apple เป็นผู้ผลิต Smartphone อย่างก้องโลก ท่านประธานคะ ดิฉันเพิ่งซื้อ Apple Phone 15 Pro Max รุ่นใหม่ล่าสุดขึ้นมา ลองพลิกดูใต้กล่องใกล้ ๆ กับ Barcode จะเห็นข้อความชัดเจนที่เรียกว่า Assembled In China คำถามคือ ทำไมบริษัทเทคโนโลยียักษ์ใหญ่อันดับ ๑ ของโลกนั้น อย่าง Apple จึงเลือกผลิตหรือประกอบสินค้าที่ประเทศจีน เป็นเพราะค่าแรงถูกใช่หรือไม่ คำตอบคือไม่ใช่เลยค่ะท่านประธาน Tim Cook CEO ของบริษัท Apple เคยเฉลยไว้ว่า สาเหตุที่ Apple ยังรักษาฐานผลิตไว้ที่ประเทศจีน ทั้ง ๆ ที่ต้นทุนค่าแรงไม่ได้ถูก เหมือนเมื่อหลายสิบปีก่อนแล้ว แต่เป็นเพราะคนจีนมีทักษะฝีมือที่ดีมากและคนทักษะเหล่านั้น มากระจุกตัวอยู่ที่เดียวกัน จึงสามารถทำให้ผลิตได้อย่างสะดวกและมีประสิทธิภาพ การมีแรงงานทักษะสูงเป็นจำนวนมากเช่นนี้คือสาเหตุที่บริษัทชั้นนำของโลก เช่น Apple และ Tesla ไม่ยอมย้ายโรงงานออกจากประเทศจีนทั้ง ๆ ที่ต้นทุนค่าแรงสูงขึ้น ๆ เยอะกว่าเดิมค่ะ ท่านประธานคะ ที่ดิฉันกล่าวมาทั้งหมดนี้ท่านพอจะเห็นภาพแล้วว่าประเทศไทยยังขาดอะไรไป ใช่แล้วค่ะท่านประธานในภาคธุรกิจและภาคอุตสาหกรรมจะก้าวหน้าขึ้นไปแข่งระดับโลก รวมถึงดึงดูด FDI หรือเงินลงทุนจากต่างชาติเข้ามาในประเทศได้มาก ๆ นั้น เราต้องช่วยกัน Upskill and Reskill ของแรงงานไทยให้มากที่สุด หากทำสำเร็จเรื่องของค่าแรงขั้นต่ำ ก็จะไม่เป็นประเด็นอีกต่อไปเพราะคนไทยได้รับค่าจ้างสูงกว่านั้นหลายเท่า และสามารถ มีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นมิใช่ทำงานเพียงหาเงินประทังชีวิตอย่างที่เป็นตลอดมา นอกจากนี้ค่ะ ยังช่วยเพิ่มความสามารถในการแข่งขันให้กับประเทศเพื่อให้เศรษฐกิจไทยเติบโตในอัตราที่สูง อย่างที่เคยมีมาในอดีตได้อีกครั้ง ท่านประธานคะ เวลาพูดเช่นนี้มักมีคนจะแย้งเสมอว่า มันเป็นไปไม่ได้หรอกแรงงานหญิงของไทยก็มีแต่สาวฉันทนาทอผ้าอยู่ในโรงงาน แรงงานชาย ก็ทำได้แค่แบกหาม ตัดกล้วย ตัดอ้อย เป็น รปภ. จะไปเขียน Code เขียนโปรแกรมได้อย่างไร ดิฉัน ขอตั้งคำถามกลับไปเลยค่ะว่าเราเคยพยายามพัฒนาฝีมือแรงงานจริงจังและเต็มรูปแบบ ในประเทศนี้แล้วหรือยัง ดิฉันขอตอบแทนให้ได้เลยค่ะว่าเรื่องเช่นนั้นมันไม่เคยเกิดขึ้น ยกตัวอย่างในอำเภอดอยเต่าเขตพื้นที่ของดิฉัน นักศึกษาที่ได้จบการศึกษาระดับ ปวช. ปวส. หรือแม้กระทั่งปริญญาตรียังประสบปัญหาว่างงานอยู่เป็นจำนวนมาก คนที่ได้ทำงาน ในท้องถิ่นเช่นการสอบคัดเลือกลูกจ้างหน่วยราชการก็ได้รับเพียงค่าจ้างเดือนละ ๙,๐๐๐ บาท ซึ่งไม่เพียงพอต่อการดำรงชีพ ในขณะที่ชาวบ้านอีกจำนวนหนึ่งซึ่งได้รับการศึกษาน้อยกว่า ก็ยังมีปัญหายากแค้น บางคนรับจ้างหักข้าวโพดเป็นรายวันพอฝนตกต้องหยุดงานไม่มีจะกิน บางคนรับงานรับจ้างทั่วไปพอเศรษฐกิจไม่ดีก็ไม่มีใครจ้างพวกเขาก็ไม่มีเงินใช้ ดังนั้นค่ะ ท่านประธาน หากเราส่งเสริมเปิดกว้างให้แรงงานเข้าถึง เพิ่มทักษะเดิม เสริมทักษะใหม่ อย่างจริงจังทั่วถึงและเต็มรูปแบบย่อมเป็นไปตามแรงงานไทยจะได้มีความสามารถ ตรงความต้องการของตลาด เด็กจบใหม่ในอำเภอดอยเต่าของบ้านดิฉันจะสามารถ เป็นวิศวกรในโรงงานผลิต Ship เพื่อให้ Smartphone ในราคาเครื่องละครึ่งแสน คนงาน ในไร่ข้าวโพดในอำเภอดอยเต่าสามารถพัฒนาฝีมือในการทำงานโรงงานแปรรูปสินค้าการเกษตร ที่ต้องใช้ทักษะสูงเพื่อมีรายได้ทุกวัน ไม่ว่าฝนจะตก แดดจะออก พายุจะเข้าพวกเขา และครอบครัวจะมีกินมีใช้ มีคุณภาพชีวิตที่ดีไม่น้อยหน้ากว่าคนพื้นที่ไหน ๆ ค่ะ

อีกตัวอย่างหนึ่งที่ชัดที่สุดค่ะท่านประธาน กลุ่มสตรีแม่บ้าน อำเภอดอยเต่า ซึ่งประกอบอาชีพผ้าทอที่เรียกว่าผ้าซิ่นตีนจกน้ำท่วม สินค้า OTOP ๕ ดาว ภูมิปัญญา ชาวบ้านในท้องถิ่นของเราเป็นผ้าฝ้าย เป็นผ้าไหมลวดลายโบราณ เอกลักษณ์เฉพาะตัว ของอำเภอฮอดและอำเภอดอยเต่า เสริมสร้างให้ชาวบ้านหรือประชาชนในพื้นที่ตลอดมา หากแม่อุ๊ยหรือลูก ๆ หลาน ๆ ของพวกเขาได้นำเทคโนโลยี ก็สามารถนำผลิตภัณฑ์ของเขา ไปขายบน e-Commerce ขยายฐานลูกค้าจากหลักล้านให้เป็นหลักพันล้านคน โดยมีรัฐบาล ที่มีวิสัยทัศน์คอยสนับสนุนและให้ความช่วยเหลือ ด้วยเหตุผลนี้ดิฉันจึงขอสนับสนุน ให้มีการส่งเสริมการ Upskill Reskill แรงงานไทยอย่างจริงจัง ทั่วถึง และเป็นระบบ เพื่อประโยชน์ของเศรษฐกิจไทยและคนไทยทั้งประเทศ ขอบคุณค่ะ