ฐิติมา ฉายแสง หารือปัญหาน้ำท่วมและภัยแล้งที่เกิดซ้ำจากภาวะเอลนีโญ ชี้ปัญหาการกักเก็บน้ำที่ไม่มีประสิทธิภาพ และเสนอแนวทางแก้ไขด้วยการสร้างธนาคารน้ำใต้ดินทั้งระบบปิดและเปิด โดยยกตัวอย่างความสำเร็จในตำบลวังหามแห จังหวัดกำแพงเพชร ที่สามารถบริหารจัดการน้ำได้อย่างยั่งยืน จึงเรียกร้องให้รัฐบาลส่งเสริมแนวทางนี้อย่างกว้างขวางเพื่อแก้ปัญหาน้ำทั้งน้ำท่วมและน้ำแล้งในภาคเกษตรทั่วประเทศ
กราบเรียนท่านประธานสภาที่เคารพ ดิฉัน ฐิติมา ฉายแสง สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดฉะเชิงเทรา เขต ๑ พรรคเพื่อไทย ท่านประธานที่เคารพ วันนี้ขออนุญาตที่จะอภิปรายถึงเรื่องของภัยพิบัติน้ำท่วม ท่านประธาน วันที่ ๒๑ กันยายน ๒๕๖๖ เราได้อภิปรายในญัตติเรื่องของภัยแล้ง El Nino ไป เราก็ พยายามที่จะช่วยเหลือพี่น้องประชาชนให้ข้อเสนอแนะกันต่าง ๆ นานา ๒ สัปดาห์ ผ่านมา วันนี้ ๔ ตุลาคม ๒๕๖๖ เราต้องมาพูดกันถึงเรื่องน้ำท่วม ซึ่งกำลังเผชิญกันอยู่เยอะ มากเลย
(เจ้าหน้าที่ดำเนินการเปิด Clip ภาพ)
เพราะฉะนั้นประเทศไทยเราแล้งซ้ำซาก แล้วเราก็ท่วมซ้ำซาก เรากำลังเผชิญอยู่แบบนี้ เพราะฉะนั้นวัฏจักรน้ำในประเทศไทย ปริมาณฝนตกต่อปีมันประมาณ ๗๔๐,๐๐๐ ล้านลูกบาศก์เมตร ฝนตกลงมา เรากักเก็บน้ำได้แค่เพียง ๙๐,๐๐๗ ล้านลูกบาศก์เมตรเท่านั้นเอง ที่เหลือไปไหน ๕๐๐,๐๐๐-๖๐๐,๐๐๐ ลูกบาศก์เมตรไหลลงทะเลบ้าง ระเหยไปสู่ชั้นบรรยากาศบ้าง เติมไป ในชั้นบาดาลบ้าง พื้นที่การเกษตรของประเทศไทยประมาณ ๑๔๙ ล้านไร่ และพื้นที่ ชลประทานที่ดูแลได้ ๓๔ ล้านไร่เท่านั้นเอง เพราะฉะนั้นชลประทานซึ่งมีอายุมาถึง ๑๒๐ ปี ก็ทำกันได้แค่นี้ ดังนั้นเราอาจจะต้องหาหนทางกันแล้วว่าเราจะทำอย่างไรเพื่อจะแก้ปัญหา ไม่ว่าจะแล้งหรือจะท่วม ดิฉันขอเสนออย่างนี้ว่าดิฉันสนใจแล้วก็อยากจะนำเสนอถึงเรื่องของ ธนาคารน้ำใต้ดิน ธนาคารน้ำใต้ดินสามารถช่วยทั้งท่วมและแล้ง ถ้าแล้งเราสามารถเก็บน้ำ ใต้ดินและเอาน้ำนั้นมาใช้ในยามที่ขาดแคลน น้ำบาดาลขุดเพียงตื้น ๆ ก็เจอน้ำเสียแล้ว เพราะมันไปอยู่ในใต้ดิน น้ำท่วมก็ยังสามารถทำให้มันซึมผ่านลงไปยังใต้ดินได้ เวลาน้ำหลาก ก็ยังสามารถลดความรุนแรงของกระแสน้ำได้ ทีนี้มาดูรายละเอียดกันจากสิ่งที่ดิฉันเสนอ ธนาคารน้ำใต้ดิน ลักษณะของชั้นดินตามธรรมชาติจะมีชั้นดินอ่อน ชั้นแรกชั้นดินอ่อนคือ ผิวดิน ชั้นที่ ๒ ก็คือชั้นดินเหนียวซึ่งแตกต่างกันไปตามพื้นที่ อย่างฉะเชิงเทราเองอาจจะ ชั้นดินเหนียวเยอะมากเลย ลึกมากเลย แต่บางที่ภาคอีสานหรือภาคเหนือก็อาจจะตื้น ๆ เท่านั้นเอง ชั้นที่ ๓ เป็นชั้นหินอุ้มน้ำ ชั้นที่ ๔ คือกรวด ทราย ถ้าชั้นที่สามารถเก็บน้ำไว้ได้ มันก็คือชั้นหินอุ้มน้ำและถ้าต้องการเก็บน้ำก็ต้องไปให้ถึงชั้นหินอุ้มน้ำให้ได้นั่นเอง นี่คือ การทำธนาคารน้ำใต้ดินซึ่งมีทั้งระบบปิดแล้วก็ระบบเปิด ระบบปิดก็ทำไม่ได้ยากอะไรเลย สมมุติว่าเรากำลังพูดถึงพื้นที่ที่ธรณีวิทยานั้นไม่ได้ขุดลงไปลึกมากมายใส่ท่อระบายอากาศไว้ เอาหินก้อนใหญ่ ๆ ใส่ไว้เต็ม แล้วเราก็ใช้มุ้งสีฟ้า ๆ มาปิดแล้วจึงกลบด้วยหินก้อนเล็ก ๆ เพื่อไม่ให้ผงต่าง ๆ มันลงไปได้ง่าย ความกว้างอาจจะแค่เพียง ๑ เมตร คูณ ๑ เมตร ลึก ๑ เมตรก็ได้ หรือว่าลึกกว่านั้นหน่อยก็ได้ บางที่ทำแค่นี้เองก็สามารถที่จะเป็นธนาคาร น้ำใต้ดินแบบปิดได้ ไม่ได้ใช้พื้นที่ใหญ่โตอะไรเลย แล้วก็ถ้าเป็นแบบปิดอยู่ข้างบ้านแค่เล็ก ๆ แบบนี้สามารถเก็บน้ำลงไปใต้ดิน เพราะฉะนั้นทำแบบนี้สามารถอยู่ตรงบริเวณซักล้างก็ได้ ทุกบ้านทำได้หมด
อันนี้เป็นธนาคารน้ำใต้ดินแบบเปิดอาจจะครึ่งไร่ ๑ ไร่ ทำไปจนกระทั่ง มันผ่านฝนไป ๑ ฝน น้ำใต้ดินมันขึ้นมาได้ด้วย ก็สามารถจะเอาน้ำนี้ไปทำนา ไปทำสวน ไปอะไรก็แล้วแต่ เดี๋ยวอีกไม่กี่ชั่วโมงหรือวันรุ่งขึ้นมันก็ขึ้นมาอีกท่านประธาน ท่านประธานคะอยากจะชวนดูภาพนี้ เป็นภาพของตำบลวังหามแห อำเภอขาณุวรลักษบุรี จังหวัดกำแพงเพชร น่าสนใจมากดิฉันไปเยี่ยมดูธนาคารน้ำใต้ดิน จุดขาว ๆ ที่เห็นอยู่นี้ จำนวน ๓,๐๐๐ จุดก็คือธนาคารน้ำใต้ดินแบบปิด ซึ่ง ๑๒ หมู่บ้านของเขาทุกหลังคาเรือน ทำตามหมดเลย ขุดแบบเล็ก ๆ ๓,๐๐๐ แห่ง ทุกคนทำหมด เพราะฉะนั้นเขาไม่เจอกับปัญหา น้ำท่วม น้ำแล้ง จุดสีเหลือง ๆ คืออะไร สีเหลือง ๆ คือธนาคารน้ำใต้ดินแบบเปิด จะครึ่งไร่ ๑ ไร่ก็แล้วแต่เขาก็มีด้วย เพราะฉะนั้นเขามีทั้งปิดและเปิด ท่านดูว่าจากมะละกอที่เขา ตอนแล้ง ๆ เขาปลูกได้แค่เพียง ๑๐๐ กว่าไร่ แล้วก็ทรมานมากไม่มีน้ำ ต่อมาพอทำ ธนาคารน้ำใต้ดินทั้งแบบปิดและเปิดเขาสามารถมีน้ำที่จะทำแปลงปลูกมะละกอได้เป็น ๕,๐๐๐ ไร่เลย นี่คือตัวอย่างที่ดี ถามว่าเขาทำแบบนี้ได้อย่างไรเป็นเพราะเขามีผู้นำที่ดี เขามีท่านอดีตนายก อบต. วังหามแห ซึ่งท่านเสียชีวิตไปแล้ว คุณไฉน อำไพริน เป็นผู้นำเป็น ที่น่าเชื่อถือดังนั้นผู้คนจึงทำตามเขา และเรามาดูว่าถ้าท่านนายกรัฐมนตรีเศรษฐา ทวีสิน ที่ท่านสนอกสนใจเหลือเกินเรื่องพวกนี้ ท่านเป็นผู้นำที่ดีและท่านบอกให้ทุกคนทำตามกัน ทั่วประเทศเลย อะไรจะเกิดขึ้น สามารถแก้ปัญหาน้ำท่วม น้ำแล้งได้เป็นอย่างดี วัฏจักร ในฤดูแล้งเราไม่มีน้ำปลูกพืช พอไม่มีน้ำชลประทานก็ช่วย พอชลประทานช่วย ช่วยได้ ไม่เพียงพอ เพราะชลประทานช่วยได้แค่เพียง ๓๐ กว่าเปอร์เซ็นต์เท่านั้นเอง พืชตาย พอพืชตายเสียหาย เกษตรกรขาดรายได้ วัฏจักรฤดูแล้งเป็นแบบนี้ วัฏจักรฤดูฝนเป็นอย่างไร ลงทุนปลูกพืชกัน ใส่ปุ๋ยกัน เก็บเกี่ยวตอนฝนตก และแล้วน้ำก็ท่วมอีก พื้นที่เกษตรกร ต่าง ๆ นานาเสียหาย เสียหายขาดรายได้ เราอยู่กับวัฏจักรของแล้ง วัฏจักรของน้ำท่วม อยู่ตลอดเวลามันถึงเวลาแล้วค่ะท่านประธาน ถึงเวลาที่จะต้องหาหนทางแก้ไขปัญหา ดิฉัน จึงเสนอว่าธนาคารน้ำใต้ดินเป็น Idea ที่ดี ซึ่งดิฉันคิดว่าคณะเกษตรของพรรคเพื่อไทยก็ดี ของรัฐบาลชุดนี้น่าจะต้องนำความคิดของคณะเกษตรของพรรคเพื่อไทยที่บอกว่ามีธนาคาร น้ำใต้ดินไปช่วยแก้ปัญหาได้อีกทางหนึ่ง ขอบพระคุณค่ะท่านประธาน