ท่านประธานสภาที่เคารพครับ ผม คริษฐ์ ปานเนียม สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร เขต ๑ จังหวัดตาก พรรคก้าวไกล จากที่ได้เสนอญัตติ ด่วนไป ผมขออภิปรายเหตุผลดังนี้ครับ ท่านประธานครับต้นตอของปัญหาน้ำท่วมในเขต ภาคเหนือตอนล่างที่เกิดขึ้นในสัปดาห์ที่ผ่านมานั้นจนถึงตอนนี้มีความสำคัญกับปัญหาภัยแล้ง ซ้ำซาก และเกี่ยวพันกับการตัดสินใจของนายกรัฐมนตรี เกี่ยวพันกับคณะรัฐมนตรี ทั้งกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ กระทรวง มหาดไทย และผูกพันไปถึงงบประมาณแผ่นดินที่ต้องจัดสรรให้กับแต่ละกรม แต่ละกระทรวง ต่อไป การบริหารจัดการน้ำ การจัดการพื้นที่ลุ่มน้ำนั้นเป็นเรื่องที่เข้าใจไม่ยากเท่าไรครับ ท่านประธาน การหาที่ให้น้ำอยู่และหาทางให้น้ำไปคำนี้ผมเชื่อว่าทุกท่านในที่นี้เข้าใจไม่ยาก แต่การลงมือทำนั้นยากมาก ซึ่งกระผมและพรรคก้าวไกลทราบดี และต่างตระหนักดีว่า การเสนอญัตติเร่งด่วนในวันนี้ต้องอาศัยความร่วมมือเพื่อช่วยเหลือแก้ไขปัญหาให้กับราษฎร ร่วมกันอย่างยั่งยืน ผมขอเสนอแนะรายละเอียดต่อไปนี้เพื่อรวมกันให้เป็นเรื่องเดียวสำหรับ การแก้ไขปัญหาน้ำท่วมและเพื่อแก้ปัญหาภัยแล้งในอนาคตที่จะมาถึงไปพร้อมกันครับ
ในช่วงสัปดาห์ที่ผ่านมา และจนถึงตอนนี้ในพื้นที่จังหวัดลำปาง อำเภอเกาะคา อำเภอเสริมงาม อำเภอสบปราบ อำเภอเถิน อำเภอแม่พริก และจังหวัดตาก ทั่วทั้ง อำเภอสามเงาและอำเภอบ้านตาก ปริมาณน้ำล้นตลิ่งไหลเข้าท่วมบ้านเรือนราษฎร ถนนหนทางชำรุดขาดพัง บ้านเรือน ไร่นา สวนเกษตรของราษฎรเสียหายอย่างหนัก โดยเฉพาะ พื้นที่ลุ่มแม่น้ำวัง ท่านประธานครับแม่น้ำวังปกติลำน้ำจะมีการรับปริมาณการไหลของน้ำได้ อยู่ที่ ๔๕๐-๖๐๐ ลูกบาศก์เมตรต่อวินาที ท่านประธานทราบไหมว่าเพียงแค่ฝนตกครั้งเดียว ของสัปดาห์ที่ผ่านมาวัดความเร็วการเคลื่อนตัวของน้ำที่สถานีวัดน้ำที่บ้านดอนชัยได้ ๑,๑๓๙ ลูกบาศก์เมตรต่อวินาที ล้นแน่นอน มิหนำซ้ำในพื้นที่ตำบลโป่งแดง ตำบลวังประจบ เดิมทีเป็นพื้นที่แห้งแล้งซ้ำซากมาอย่างยาวนานของจังหวัดตาก กลับต้องเผชิญปัญหาน้ำป่า ไหลหลากเข้าท่วมบ้านเรือนราษฎร ๒ ปีซ้อน มันเกิดอะไรขึ้น เป็นคำถามที่ชวนทุกท่านคิด ถ้าจะมีน้ำมาท่วมขนาดนี้ เราหาที่ให้น้ำอยู่ เก็บกักน้ำไว้ใช้ยามหน้าแล้งดีกว่าหรือไม่ ผมขอ Slide ครับ
(เจ้าหน้าที่ดำเนินการเปิด Presentation)
ผมได้ติดตามสถานการณ์วิเคราะห์มา เพื่อรายงานต่อที่ประชุมแห่งนี้ผ่านท่านประธานสภานะครับ ข้อมูลน้ำจากสถานการณ์ คลังข้อมูลน้ำแห่งชาติ วันที่ ๓ ตุลาคม เมื่อวานนี้เอง สถานการณ์น้ำในเขื่อนขนาดใหญ่ ยังเป็นปกติถึงขั้นน้อยและน้อยมาก หลายแห่งทั่วประเทศยังต้องการมวลน้ำมหาศาล เพื่อเก็บกักไว้ ยกเว้นบางแห่งที่เต็มคาราเบลไปแล้ว โดยเฉพาะ Zone ตะวันออกเฉียงเหนือ ของประเทศไทย ท่านประธานครับ ทำไมน้ำท่วมที่ลำปาง ทำไมน้ำถึงท่วมที่จังหวัดตาก ผมย้อนไปดูข้อมูลจึงหายสงสัยเพราะการระบายน้ำเมื่อเทียบกับปี ๒๕๕๔ ถือว่าการระบาย น้ำในวันนี้ยังเป็นปกติครับท่านประธาน นั่นหมายความว่าพี่น้องทั้งลุ่มน้ำภาคกลางยัง สบายใจได้ แต่ทำไมมันถึงท่วมหนักที่ ๒ จังหวัดนี้ดังที่กล่าวมา ภาพนี้แสดงให้เห็นว่ามีพื้นที่ อ่างเก็บน้ำขนาดเล็กและขนาดกลางมากมายในอำเภอเถิน อำเภอแม่พริก จังหวัดลำปาง รวมปริมาณความจุ ๑๘.๖ ล้านลูกบาศก์เมตร นั่นคือเรามีน้ำอยู่ครับ แต่เราไม่มีทาง ไม่มี ที่ให้น้ำไป เมื่อเอ่อล้นท่วมก็อย่างที่เห็นครับท่านประธาน ทีนี้มาดูปริมาณน้ำในเขื่อน ของภาคเหนือครับ เขื่อนที่เต็มความจุแล้วมีเขื่อนแม่งัดสมบูรณ์ชลที่จังหวัดเชียงใหม่ เขื่อนแม่มอก เขื่อนกิ่วลม จังหวัดลำปาง ส่วนเขื่อนภูมิพลและเขื่อนกิ่วคอหมา จังหวัดลำปาง ยังต้องการปริมาณน้ำสำรองอีกมาก น่าแปลกใจไหมครับเรายังต้องการปริมาณน้ำเติม ในเขื่อน แต่กลับไปท่วมที่บ้านเรือน ใกล้ความจริงแล้วครับ และเมื่อตรวจสอบสถานี น้ำต่าง ๆ เพื่อวัดระดับเทียบกันกับแนวตลิ่งทุกจุดปกติ ยกเว้นที่สถานีแม่น้ำวังเท่านั้น มาถึงตรงนี้สามารถสรุปได้ทันทีครับท่านประธานว่าแม่น้ำวังมีสถานะตื้นเขิน หากไล่ตั้งแต่ ต้นสายจนถึงปลายสายของลำน้ำ จากข้อมูลไม่มีการขุดลอกมา ๒๐ กว่าปีแล้ว ดังนั้น ที่กล่าวมาข้างต้นลำน้ำรับการไหลได้ ๔๐๐-๖๐๐ ลูกบาศก์เมตรต่อวินาที แต่ปริมาณที่ไหลมาคือ ๑,๑๓๖ ลูกบาศก์เมตรต่อวินาที ปริมาณน้ำมีมากแน่นอนนะครับ ประกอบกับการไม่ได้ขุดลอก เป็นเวลานาน ผมเชื่อว่าแม่น้ำวังในวันนี้รับได้แค่ ๓๐๐-๔๐๐ ลูกบาศก์เมตรเท่านั้นครับ แล้วน้ำส่วนเกินจะไปไหนได้นอกจากท่วมบ้านเรือน ไร่นาเกษตรกร สร้างความเสียหายให้กับ พี่น้องประชาชนนั่นเองครับ
Slide สุดท้ายครับ อันนี้คือภาพที่เป็นบริเวณพื้นที่ลุ่มน้ำวัง ยังไม่หมดนะครับ แต่ว่ากรอบมันเล็ก ท่านประธานครับมวลน้ำมหาศาลขนาดนี้จะเอาไปไหนครับ จะเอาไปทิ้ง จะเอาไปสมทบกับแม่น้ำปิงที่ปากวัง แล้วก็ปล่อยให้มาท่วมภาคกลางอย่างนั้นหรือครับ ผมเสนอให้ผันไปช่วยในพื้นที่แห้งแล้งซ้ำซากจะได้ไม่สูญเปล่าครับ คนจังหวัดตากบ้านผม ใน Zone แล้งก็ได้แต่เฝ้ามองน้ำทิ้งไปโดยเปล่าประโยชน์
อีกเหตุผลหนึ่งที่ต้องอภิปรายเรื่องนี้ คือเมื่อฝนเปลี่ยนทิศไม่ตกลงในพื้นที่ เขื่อนหรืออ่างเก็บน้ำอย่างที่ตั้งใจ ย้ายไปตกยังพื้นที่ป่า เขา และอุทยานแห่งชาติ ทั้งในพื้นที่ จังหวัดแพร่ จังหวัดสุโขทัย โดยเฉพาะจังหวัดลำปางที่อุทยานแห่งชาติแม่วะ ส่งผลให้ น้ำป่าไหลหลากเข้าท่วมบ้านเรือน ไร่นา กระจายไปทุกทิศทุกทาง เหตุเพราะไม่มีที่กักเก็บน้ำ ไม่มีทางให้น้ำไป เราไม่มีแนวทางในการพาน้ำในที่แล้ง และยังปล่อยให้ท่วมจนเกิดวิกฤติ ซ้ำซากในทุกปี ที่กล่าวมาราษฎรหลายแสนคนรับเคราะห์กรรมนี้ และหลีกเลี่ยงไม่พ้นกับ ปัญหาความยากจน ปัญหาหนี้สิน ประชาชนทิ้งถิ่นฐานอยู่ไม่ได้ บางท่านแค่คิดจะกลับมา ทำการเกษตรที่บ้านก็เตรียมใจขาดทุนไว้ตั้งแต่จะกลับมาเลย ท่านประธานครับเรามาเปลี่ยน พื้นที่แห้งแล้งซ้ำซากโดยการนำน้ำส่วนเกินไปเติมในที่แล้งเถอะครับ ตัวอย่างอ่างแม่เชียงราย มีพื้นที่คาบเกี่ยวกันระหว่างจังหวัดตากและจังหวัดลำปาง ปัจจุบันน้ำเต็มพิกัด แต่ไม่ได้ใช้ ประโยชน์สักเท่าไร เมื่อฝนมา น้ำป่ามาก็เอ่อท่วมล้นบ้านเรือน เราสามารถเชื่อมโยงผ่องถ่าย น้ำจากแหล่งนี้ไปสู่พื้นที่แห้งแล้งซ้ำซากที่ตำบลโป่งแดงได้ ด้วยระยะทางเพียง ๑๖.๙ กิโลเมตรเท่านั้น แก้ท่วมได้ แก้แล้งได้ในคราวเดียวกันเลยครับ การขุดลอกแม่น้ำวัง ที่ผมพูดถึงเมื่อสักครู่นี้คือช่วยเปลี่ยนที่ตื้นเขินให้จำเป็นอย่างยิ่ง การขุดเพื่อเพิ่ม เพิ่มหาทางให้น้ำไป หาทางให้น้ำไปหาคนที่เขาต้องการ ให้น้ำไปในที่ที่จุดต้องการ การขุด แบบเหวี่ยงทิ้งที่ผ่านมาเอามาแปะไว้ข้างตลิ่ง ไม่เอาแล้วครับ ตรวจสอบยากมันส่อทุจริต ขอแบบขุดแล้วขนออกจะได้ตรวจสอบได้ ด้วยการตรวจสอบด้วยปริมาณดิน แบบนี้โปร่งใสดี ส่วนแนวตลิ่ง ๒ ข้างทางขอเสนอให้ออกแบบทำให้เป็น Riprap ครับ Boxes Gabion จำพวกคันดินทั้งหลาย ขอไม่เอาแล้วเพราะต้านทานกระแสน้ำไม่ไหว ทำทิ้งทำขว้าง สิ้นเปลืองงบประมาณครับท่านประธาน
สุดท้ายผมอยากจะขอเชิญชวนผ่านท่านประธานไปยังท่านนายกรัฐมนตรี คณะรัฐมนตรีและข้าราชการทุกภาคส่วน โดยเฉพาะคณะกรรมการทรัพยากรน้ำแห่งชาติ ร่วมใจตั้งใจแก้ไขปัญหาเรื่องน้ำนี้อย่างเป็นระบบ อย่างมีความหวังให้กับพี่น้องประชาชน ผมเองวันนี้มีโอกาสเข้าสภามาทำหน้าที่อันทรงเกียรตินี้ ไม่ทราบเหมือนกันว่า ๔ ปีข้างหน้า จะได้เข้ามาไหมอาจจะเป็นครั้งเดียวของผมก็ได้ แต่ผมแบกความหวัง แบกความฝันของ พี่น้องประชาชนผมมาเต็มบ้านเลยครับเพื่อมาพูดแทนเขาในวันนี้ ผมอยากเห็นการจัดการน้ำ ที่ร่วมมือกันตั้งใจทำเพื่อแก้ไขปัญหานี้ให้ได้สักทีครับ ผมและพรรคก้าวไกล ยืนยัน ขอสนับสนุนเต็มที่เพื่อแก้ไขปัญหานี้ให้ได้ ขอบคุณครับ