พนิดา มงคลสวัสดิ์ หารือการควบคุมบุหรี่ไฟฟ้าอย่างเป็นระบบภายใต้กฎหมายที่ชัดเจน เพื่อป้องกันการเรียกรับผลประโยชน์โดยมิชอบ ส่งเสริมการจัดเก็บรายได้ให้รัฐ และควบคุมทุกขั้นตอนตั้งแต่การผลิต การนำเข้า การจำหน่าย การใช้งาน ไปจนถึงการโฆษณาอย่างมีประสิทธิภาพตามสถานการณ์จริง พร้อมเสนอให้ตั้งคณะกรรมาธิการเพื่อศึกษาการออกกฎหมายรองรับ ทั้งเพื่อคุ้มครองผู้สูบและผู้ไม่สูบ ป้องกันไม่ให้เกิดนักสูบหน้าใหม่ และนำรายได้จากการควบคุมเข้าสู่รัฐอย่างถูกต้องตามกฎหมาย
เรียนท่านประธานที่เคารพ ดิฉัน พนิดา มงคลสวัสดิ์ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดสมุทรปราการ เขต ๑ พรรคก้าวไกล ผู้แทนของพ่อแม่พี่น้องชาวปากน้ำ ท้ายบ้าน บางเมือง บางโรง บางด้วน วันนี้ดิฉันขอมีส่วนร่วมในการอภิปรายญัตติขอให้สภาผู้แทนราษฎรตั้งคณะกรรมาธิการ วิสามัญพิจารณาผลประโยชน์ของการมีกฎหมายควบคุมบุหรี่ไฟฟ้า เพื่อให้เหมาะสมกับ บริบทความเป็นจริงในประเทศไทย ดิฉันคิดว่าสิ่งที่สภาผู้แทนราษฎรแห่งนี้ รวมถึงองค์กร ภาครัฐทุกองค์กรจะต้องมีความเห็นให้ตรงกันก่อน คือเราต้องยอมรับความเป็นจริงว่า มีคนไทยจำนวนมากที่ใช้งานบุหรี่ไฟฟ้า ทั้งในลักษณะที่เป็นบุหรี่ไฟฟ้าตามคำจำกัดความ ของกฎหมายและอุปกรณ์ที่มีลักษณะคล้ายคลึงกัน และไม่ใช่แค่การใช้งานเท่านั้น ยังมีการนำเข้าและจำหน่ายโดยคนไทย ซึ่งสิ่งที่ดิฉันกล่าวมานี้ มีหลักฐานเชิงประจักษ์อย่างชัดเจน ดูได้จากข่าวการดำเนินคดีที่เกี่ยวข้องกับบุหรี่ไฟฟ้า จะเห็นได้ว่าจากข้อมูลของทางกรมศุลกากรเท่าที่มีรายงาน เท่าที่ดิฉันจะสามารถค้นเจอได้ เฉพาะในเดือนมกราคมที่ผ่านมามีการจับกุมผู้นำเข้าบุหรี่ไฟฟ้าถึง ๔๕ คดี มีของกลางมูลค่า สูงถึง ๔ ล้านบาท เอาแค่นี้ก็ชัดแล้วว่ามีการนำเข้า มีการจำหน่าย และมีการใช้งานอยู่จริง ๆ ทีนี้เมื่อเรายอมรับความจริงกันแล้ว เราเล็งเห็นตรงกันแล้ว หนึ่งสิ่งที่สภาผู้แทนราษฎร อย่างเราต้องทำ คือการทำให้กฎหมายรองรับและควบคุมได้อย่างมีประสิทธิภาพ เราต้องมี กฎหมายควบคุมให้ชัดเจนว่าหากจะนำเข้าได้เราจะมีเงื่อนไขอย่างไร หากอนุญาตให้ผลิต จะมีกระบวนการอย่างไร หากจะต้องชำระภาษีต้องเสียภาษีเท่าไร จะจำหน่ายต้อง จดทะเบียนร้านค้าในลักษณะแบบไหน และหากจะครอบครองหรือใช้งานต้องมีกฎหมาย ควบคุมลักษณะการใช้งานอย่างไร ผู้สูบอายุเท่าไร สูบได้ที่ไหน การโฆษณา และมาตรการ ป้องกันผู้สูบหน้าใหม่จะทำอย่างไร เมื่อมีการกระทำที่ขัดต่อกฎหมายดังกล่าวทั้งหมดที่ว่ามานี้ เราจะมีบทลงโทษอย่างไร ทั้งหมดนี้ที่ดิฉันกล่าวมาว่ากันอย่างตรงไปตรงมา ก็คือนำสิ่งที่อยู่ ใต้ดินขึ้นมาอยู่บนดิน เพราะอีกหนึ่งปัญหาของบุหรี่ไฟฟ้าคือเมื่อไม่มีกฎหมายควบคุมที่ ชัดเจนและ Practical ก็จะเป็นช่องโหว่ในทางกฎหมายเปิดช่องให้เจ้าหน้าที่รัฐใช้อำนาจ เรียกรับประโยชน์จากประชาชนโดยไม่มีกฎหมายรองรับ ยกตัวอย่างที่เห็นได้ชัด กฎหมายของประเทศเรายังไม่มีบทบัญญัติจำกัดถึงสิ่งที่เราเรียกกันว่า Port ดังนั้นสถานะ ของสิ่งนี้จึงเป็นเพียงของหนีภาษีเท่านั้น ของหนีการชำระภาษี ไม่ได้นับว่าเป็นบุหรี่ไฟฟ้า แต่อย่างใด แต่กลับมีเจ้าหน้าที่ทางปกครองตั้งด่านสกัดตรวจค้นสิ่งนี้แล้วเรียกรับประโยชน์ จากประชาชนคนใกล้ ๆ ตัวดิฉันก็เคยโดนมาแล้ว ๒๐,๐๐๐ บาท ทั้ง ๕๐๐ บาท ๑,๐๐๐ บาท ๕,๐๐๐ บาท ซึ่งราคาเหล่านี้ถูกตั้งโดยเจ้าหน้าที่หน้างานใช้ดุลยพินิจเป็นหลัก แม้ในตอนนี้ เราจะมีบทบัญญัติที่เกี่ยวข้องกับบุหรี่ไฟฟ้า แต่อย่างที่ดิฉันกล่าวไปบทนิยามของคำว่า บุหรี่ไฟฟ้ายังมีช่องโหว่อยู่มาก ดังนั้นเพื่อให้การดำเนินคดีทางกฎหมายมีมาตรฐานเดียวกัน เราต้องเร่งผลักดันให้มีกฎหมายควบคุมที่มีบทนิยามควบคุม และชัดเจนเป็นไปตามยุคสมัย และบริบทความเป็นจริงในประเทศไทยและสากล นอกจากป้องกันการเรียกรับผลประโยชน์ ต่าง ๆ แล้วการนำสิ่งนี้ขึ้นมาบนดินจะเป็นอีกหนึ่งช่องทางในการจัดเก็บรายได้ของภาครัฐ ซึ่งนั่นก็คือการจัดเก็บภาษี จัดเก็บค่าธรรมเนียม การออกใบอนุญาต ลองนึกดูเล่น ๆ ที่ดิฉัน กล่าวมาข้างต้นเพียงเดือนมกราคมเดือนเดียวดำเนินการได้ถึง ๔๕ คดี มูลค่าของกลาง ๔ ล้านบาท ยังไม่ได้นับกรณีที่ยังไม่ได้มีการดำเนินคดีและไม่มีรายงานอีกตั้งเท่าไร มูลค่าเท่าไร เราลองไปเดินที่ถนนห้วยขวางดูเล่น ๆ ก็ได้ เราจะเห็นมูลค่าทางเศรษฐกิจ มหาศาล ดังนั้นนอกจากการออกกฎหมายควบคุมแล้วก็จำเป็นจะต้องออกแบบระบบ การจัดเก็บภาษีสำหรับบุหรี่ไฟฟ้าให้เหมาะสมอีกด้วย
สุดท้ายนี้ดิฉันคิดว่าถึงเวลาแล้วที่เราต้องยอมรับว่าในสังคมไทยเรา มันมีบุหรี่ไฟฟ้าอยู่จริง ๆ มันคือเทคโนโลยีที่เกิดขึ้นมาใหม่ แล้วรัฐเองก็ไม่สามารถขจัดมัน ออกไปจากสังคมไทยได้ พยายามจะใช้กฎหมายห้ามนักสูบก็ห้ามไม่ได้ มันมีความต้องการสูง มันมี Supply Demand สูง สิ่งที่รัฐจำเป็นจะต้องทำคือเป็น Regulator ที่ดีเป็นผู้กำกับ ควบคุมการใช้กฎหมายอย่างมีประสิทธิภาพเพื่อ
๑. ความปลอดภัยของผู้สูบ ทุกวันนี้ผู้บริโภคว่าสูบอะไรเข้าไปในร่างกาย เพราะว่าไม่มีกฎหมายรองรับ ไม่รู้เลยว่ามันคือสารอะไรบ้าง
๒. ความปลอดภัยของผู้ที่ไม่ได้สูบ ขนาดคนสูบยังไม่รู้เลยว่าสูบอะไรเข้าไป คนที่อยู่รอบ ๆ ตัวได้รับกลิ่น ควัน ก็ไม่รู้ว่าอะไรเข้าไปสู่ในร่างกายตัวเองแล้วมันอันตรายแค่ไหน
๓. รัฐจะได้ประโยชน์จากมันอย่างไร เพราะทุกวันนี้บุหรี่ไฟฟ้าอย่างที่ดิฉัน ได้กล่าวถึง เป็นอีกหนึ่งช่องทางในการหารายได้โดยมิชอบของรัฐ ทีนี้เอาขึ้นมาบนดินให้เงิน เหล่านั้นเข้ามาสู่ส่วนกลางของภาครัฐเพื่อนำมาพัฒนาประเทศชาติของเราจะดีกว่า
๔. เพื่อป้องกันนักสูบหน้าใหม่ ข้อนี้สำคัญที่สุด ไม่ให้เข้าถึงบุหรี่ไฟฟ้าได้โดยง่าย
อย่างในปัจจุบันนี้ที่ดิฉันไถ Feed TikTok เห็นจากสื่อต่าง ๆ นักสูบหน้าใหม่ อายุลดลงเรื่อย ๆ น่าตกใจมาก ๆ เราจำเป็นแล้ว วันนี้ถึงเวลาแล้วที่ไม่ให้เกิดความเสียหาย กับพี่น้องประชาชนคนไทยไปมากกว่านี้ ดิฉันขอสนับสนุนให้มีการตั้งคณะกรรมาธิการวิสามัญเพื่อ พิจารณาศึกษาประโยชน์ของการมีกฎหมายเพื่อควบคุมบุหรี่ไฟฟ้าให้เหมาะกับบริบท ความเป็นจริงในประเทศไทยในปัจจุบัน ขอบคุณค่ะ