วรวัจน์ เอื้ออภิญญกุล เสนอแนวทางแก้ไขปัญหาน้ำท่วมภาคเหนือโดยเน้นการสร้างอ่างเก็บน้ำขนาดเล็กกระจายตัวบนร่องเขาแทนเขื่อนขนาดใหญ่ เพื่อลดอุทกภัยและบริหารจัดการน้ำตลอดปี
กราบเรียนท่านประธานสภาที่เคารพ ผม วรวัจน์ เอื้ออภิญญกุล สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดแพร่ พรรคเพื่อไทย ท่านประธานครับ วันนี้เราคุยกันเรื่องประเด็นปัญหาของ El Nino ซึ่งเป็นการคาดการณ์ว่า ในช่วงประมาณ ๔-๕ ปีข้างหน้าเราจะประสบปัญหาภัยแล้งอย่างรุนแรง วันนี้เป็น โอกาสดีที่สภาเราได้มีโอกาสเสนอญัตติเพื่อนำไปสู่แนวทางในการตั้งคณะกรรมาธิการแล้วก็แก้ไข ปัญหา ผมจะขอพูดถึงสถานการณ์ในภาคเหนือ ซึ่งใน ปิง วัง ยม น่าน แม่น้ำยมเป็นแม่น้ำ สายเดียวที่ยังไม่มีเขื่อนกั้นลำน้ำ เราเคยพูดถึงเขื่อนแก่งเสือเต้นแต่ก็ไม่เกิด จนกระทั่ง ผ่านไปหรือหลายสิบปีที่ผ่านมา แม่น้ำยมก็ไม่เคยมีเขื่อนกั้นลำน้ำได้เลย ท่านประธานครับ โดยสถานการณ์ผมอยากเรียนท่านประธานว่าแม่น้ำยมอยู่ในพื้นที่ของจังหวัดแพร่ และจากแพร่ต่อไปถึงสุโขทัยเป็นพื้นที่ลาดชันมากจากเทือกเขาสูงแล้วก็ลงต่ำ ทุกปีจะได้ยินเสียง บอกว่าน้ำท่วมก็มาจากแพร่นั่นเอง แพร่ก็ไปท่วมสุโขทัยเกิดอุทกภัยหนัก จากสุโขทัย ก็ไปพิษณุโลก ไปพิจิตร นครสวรรค์ หรือแม้แต่ที่มาท่วมกรุงเทพฯ ที่เราเรียกว่าน้ำเหนือ ทุกปีเป็นอย่างนี้มาตลอด หลายสิบปีมาเราจะเจอปัญหานี้มาตลอด วันนี้ผมขออนุญาตพูดถึง แนวทางที่ควรต้องปฏิบัติแล้วก็สามารถทำได้จริงเพื่อแก้ไขปัญหานี้ ผมอยากขออนุญาต เรียนท่านประธานว่าจริง ๆ จังหวัดแพร่และพะเยาถือเป็นต้นน้ำของลำน้ำยม ปี ๆ หนึ่งมีน้ำ ไหลผ่านแพร่เข้าประมาณปีละ ๒,๔๘๕ ล้านลูกบาศก์เมตร แล้วอย่างไรครับ น้ำมวลนี้ ไหลผ่านแพร่ในช่วงหน้าฝน เป็นอุทกภัยใหญ่ครับ ใหญ่ทั้งแพร่ ทั้งสุโขทัย ทั้งพิษณุโลก เป็นอุทกภัยใหญ่ต้องแก้ปัญหาทุกปี ทางสุโขทัยก็ไปทำเขื่อนกั้นลำน้ำ เขื่อนป้องกันตลิ่งพัง ทำแบบนี้ตลอดทั้งเส้น ยาวมาตั้งแต่เหนือจรดภาคกลางจนไปถึงกรุงเทพฯ มีเขื่อนป้องกัน ตลิ่งพังหมด สูญเสียงบประมาณมหาศาล ต้องเรียนท่านประธานว่าแพร่มีแม่น้ำสาขาหลัก ๑๖ สาขา และเป็นสาขาย่อยอีก ๔๘ สาขา มวลน้ำทั้งหมดเวลาตกในหน้าฝนไหลลงโครมเดียวลงแม่น้ำยมกลายเป็นมวลน้ำขนาดใหญ่ ท่วมเต็มไปหมด ผมอยากขออนุญาตเรียนท่านประธานอย่างนี้ว่าจริง ๆ แล้ว ถ้าหากว่า เรามีการวางแผนที่ดี ถ้าเราไปดูภาคเหนือเราจะเห็นว่าภูมิประเทศของภาคเหนือ เป็นภูเขาน้อยใหญ่กระจายเต็มภาคเหนือเลย ภูเขาเหล่านี้บางพื้นที่เราก็มีการทำอ่างเก็บน้ำ ขนาดเล็กอยู่บ้างกักเก็บน้ำเอาไว้ใช้ แต่ปริมาณน้ำน้อยมาก ทั้งจังหวัดอาจจะอยู่ประมาณสัก ๑๘๕ ล้านลูกบาศก์เมตรเท่านั้นเอง เป็นปริมาณน้ำที่ไม่ได้ซับมวลน้ำขนาดใหญ่เอาไว้เลย สิ่งที่ควรดำเนินการ ผมขออนุญาตเรียนท่านประธานผ่านไปถึงคณะกรรมาธิการ ที่จะตั้งขึ้นไปถึงกรมชลประทาน กรมทรัพยากรน้ำ หรือสำนักงานทรัพยากรน้ำ แห่งชาติ วันนี้ถ้าเราจะบริหารน้ำหรือแผนบริหารจัดการน้ำของรัฐบาลในช่วงต่อไป เราควรจะต้องมองว่าใช้ภูเขาที่มีอยู่ตรงนั้นให้เป็นประโยชน์ เรากั้นร่องเขา ปิดร่องเขาเล็ก ๆ ทำกระจายไปหมด กักเก็บน้ำทั้งแพร่ ทั้งพะเยา หรือภาคเหนือกักเก็บน้ำไว้บนร่องเขา หรือที่เราเรียกว่าเราทำอ่างบนดอย เราก็สามารถทำให้อ่างเหล่านั้นกักเก็บน้ำเอาไว้ใช้ หน้าฝนไม่ต้องมีมวลน้ำขนาดใหญ่เป็นอุทกภัย หน้าแล้งมีน้ำจะค่อย ๆ ทยอยกระจายใช้ ตลอดทั้งปี ก็จะได้ประโยชน์ตั้งแต่พะเยา แพร่ สุโขทัย พิษณุโลก จะได้ประโยชน์อย่างยิ่ง นี่คือสิ่งที่อยากเห็น ไม่ใช่ว่าไปแก้ปัญหานี่หน้าฝนก็อุทกภัย หน้าแล้งก็แล้งซ้ำซาก สิ่งนี้คือ สิ่งที่อยากจะเห็นเกิดขึ้น วันนี้เวลาเราจัดการงบประมาณในเรื่องของน้ำแล้วจะกระจายไป ในทุก ๆ จังหวัด กระจายไปทั่วกัน แต่ในความเป็นจริงมันไม่ได้แก้ปัญหา แต่ถ้าเรากักเก็บน้ำ ไว้ด้านบนของภาคเหนือไม่ปล่อยลงมาเป็นมวลน้ำขนาดใหญ่ปัญหาอุทกภัยจะไม่เกิดขึ้น จริง ๆ พวกเขื่อนต่าง ๆ ก็เหมือนกันก็คือการกั้นร่องเขาเท่านั้นเองแต่เป็นการกั้นร่องเขา ขนาดใหญ่กักเก็บน้ำจำนวนมาก แต่ว่าถ้าหากเราทำเขื่อนแก่งเสือเต้นไม่ได้ เราทำเขื่อน กั้นลำน้ำยมไม่ได้ สิ่งที่ควรทำคือทำอ่างเก็บน้ำขนาดเล็กกระจายตัวให้ทั่วทั้งจังหวัด แล้วก็ทำ คลองส่งน้ำส่งน้ำไปใช้ทางการเกษตร แบบนี้ได้ประโยชน์ทั้งการป้องกันอุทกภัย แล้วก็ช่วยเหลือพี่น้องเกษตรกรให้มีน้ำใช้ได้ตลอดทั้งปี สิ่งนี้คือสิ่งที่ควรทำ อยากเรียน ท่านประธานว่าเรื่องนี้เป็นการตัดสินใจที่รัฐบาลต้องตัดสินใจ เป็นการตัดสินใจที่หน่วยงาน ที่รับผิดชอบเรื่องน้ำต้องตัดสินใจ ลองเอาภาพรวมทั้งหมดมาดูดี ๆ เราก็จะสามารถแก้ไข ปัญหาอุทกภัยในลำน้ำยมได้ ไม่ใช่แก้ปัญหาเหมือนอย่างที่ผ่านมาในอดีตมันไม่มีทางแก้ได้ หรอกครับ แล้วเราก็จะเจอปัญหาสุโขทัย พิษณุโลกบอกน้ำแพร่มาแล้ว น้ำเหนือมาแล้ว แล้วก็ท่วมทุกปี แล้วก็มาถึงกรุงเทพมหานคร สิ่งนี้อยากให้หน่วยงานที่รับผิดชอบได้ทบทวน แล้วก็แก้ไขดำเนินการ จริง ๆ ถ้าจะรอบอกว่าเดี๋ยวให้ออกแบบขอ EIA ขออนุญาตกรมป่าไม้ ขออนุญาตอุทยานแล้วค่อยทำเขื่อนหรือทำอ่างเก็บน้ำ ๕ ปีก็ไม่เสร็จ ๑๐ ปีก็ไม่เสร็จ หลายสิบปีก็ไม่เคยทำได้ จริง ๆ ผมอยากเห็นว่าจัดเครื่องจักร กรมชลประทานหรือหน่วยงาน หรือจังหวัดจัดงบประมาณซื้อรถ Backhoe เข้าไปเลย แล้วก็ให้ภารกิจขออนุญาตปั๊บ กั้นร่องเขาเลยจะสามารถกักเก็บน้ำไว้ได้ ปัญหาภัยแล้ง ปัญหา El Nino ก็จะลดลง แล้วก็ไฟป่าที่เคยเกิดขึ้นมามากก็จะหายไป อันนี้คือสิ่งที่อยากฝากท่านประธานผ่านไปถึง การพิจารณาของคณะกรรมาธิการ ฝากไปถึงหน่วยงานที่รับผิดชอบทั้งกรมชลประทาน กรมทรัพยากรน้ำ ทาง สทนช. สำนักงานทรัพยากรน้ำแห่งชาติ ผมคิดว่าสิ่งนี้ คือสิ่งที่แก้ไขปัญหาที่ทำได้จริง แล้วอยากให้มีการตัดสินใจดำเนินการจริง ๆ ขอบคุณ ท่านประธานครับ