สภาผู้แทนราษฎร · ครั้งที่ ๑๕ · ๒๐ กันยายน ๒๕๖๖

ณรงเดช อุฬารกุล หารือเรื่องความแปรปรวนของสภาพอากาศที่ทำให้เกิดภัยแล้งหรือน้ำท่วม และเรียกร้องให้รัฐเปลี่ยนแปลงการรับมือจากโครงสร้างขนาดใหญ่มาเป็นการรับมือที่สามารถปรับเปลี่ยนได้อย่างรวดเร็วตามสถานการณ์ นอกจากนี้ยังแสดงความคิดเห็นว่าจังหวัดสกลนครได้เรียนรู้จากเหตุการณ์น้ำท่วมในปี 2560 และได้วางแผนรับมืออย่างดี แต่ยังเห็นควรตั้งคณะกรรมาธิการวิสามัญเพื่อแก้ไขปัญหาการบริหารจัดการน้ำที่ไม่สามารถตอบสนองต่อภาคการเกษตรและบริหารความเสี่ยงจากน้ำท่วมได้ดีพอ

นายณรงเดช อุฬารกุล แบบบัญชีรายชื่อ

กราบเรียนท่านประธาน สภาผู้แทนราษฎรที่เคารพ กระผม ณรงเดช อุฬารกุล สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร แบบบัญชีรายชื่อ พรรคก้าวไกล ท่านประธานครับ ๑๐ ปีที่ผ่านมาประเทศไทยเผชิญกับ ความแปรปรวนของสถานการณ์ฝนตกค่อนข้างสูง น้ำฝนมีมากกว่าปกติและน้อยกว่าปกติ สลับกันถี่มากขึ้น ในปี ๒๕๕๔ ประเทศไทยมีน้ำฝนสูงสุดเป็นประวัติการณ์ แต่หลังจากนั้น เพียง ๒ ปีก็เกิดภัยแล้งรุนแรงต่อเนื่องระหว่างปี ๒๕๕๗ ถึงปี ๒๕๕๘ เพราะมีฝนตกน้อย คือลดลง ๑๔.๗๓ เปอร์เซ็นต์ของพื้นที่ ความแปรปรวนของสภาพอากาศเช่นนี้ทั้ง El Nino และ La Nina แสดงให้เห็นว่า รัฐต้องเปลี่ยนแปลงการรับมือจากโครงสร้างหรือการก่อสร้างขนาดใหญ่ เป็นมาตรการต่าง ๆ ที่สามารถปรับเปลี่ยนได้อย่างรวดเร็วตามสถานการณ์ ปัจจุบันปัญหามีความซับซ้อนมากขึ้น เนื่องจากภาคการเกษตรก็มีความต้องการน้ำเป็นจำนวนมาก เพื่อป้องกันภัยแล้งที่อาจจะ เกิดขึ้นในขณะที่พื้นที่ที่เป็นเมือง ถึงแม้ต้องสำรองน้ำใช้เพื่อการอุปโภคและการบริโภค แต่ก็มีความกังวลกับการเก็บกักน้ำปริมาณมากที่เสี่ยงต่อการเกิดอุทกภัย หากมีฝนตกลงมา อย่างต่อเนื่อง

จากรายงานการติดตามการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำ ฤดูฝนปี ๒๕๖๖ ครั้งที่ ๑๒ โดยกองบริหารจัดการลุ่มน้ำ สำนักงานทรัพยากรน้ำแห่งชาติ คาดการณ์ว่า ประเทศไทยเข้าสู่ปรากฏการณ์ El Nino ตั้งแต่เดือนมิถุนายน ๒๕๖๖ ไปจนถึงเดือนเมษายน ๒๕๖๗ จึงมีมติให้คาดการณ์ฝนรายเดือนในกรณีค่าต่ำสุด เพื่อนำเอามาใช้ในการวางแผน การบริหารจัดการน้ำในปี ๒๕๖๖-๒๕๖๗ โดยคาดการณ์ว่าจากอ่างเก็บน้ำขนาดใหญ่ ๓๕ แห่ง เมื่อสิ้นสุดฤดูฝนจะมีอ่างเก็บน้ำที่อยู่ในเกณฑ์เฝ้าระวังน้ำน้อยจำนวน ๑๓ อ่าง และมีอ่างเก็บน้ำที่คาดว่าอยู่ในเกณฑ์เฝ้าระวังน้ำอย่างมาก ๓ อ่าง การบริหารวิกฤติภัยแล้ง อย่างไม่ระมัดระวังนำไปสู่สถานการณ์น้ำท่วม จากการคาดการณ์ดังกล่าวทำให้อ่างเก็บน้ำ หลายแห่งเก็บน้ำจนเต็มความสามารถ หนองหารมีปริมาณน้ำ ๑๐๐ เปอร์เซ็นต์ เขื่อนน้ำพุงมีปริมาณน้ำ ๘๕ เปอร์เซ็นต์ เขื่อนน้ำอูนมีปริมาณน้ำ ๑๐๐ เปอร์เซ็นต์ เขื่อนลำปาวมีปริมาณน้ำ ๙๓ เปอร์เซ็นต์ เขื่อนสิรินธรมีปริมาณน้ำ ๘๓ เปอร์เซ็นต์ โดยลุ่มน้ำโขงมีปริมาณน้ำจัดเก็บในแหล่งน้ำขนาดกลาง ๘๖ อ่าง ปริมาณ ๑๑๕ เปอร์เซ็นต์ ของความจุ ถ้าตามรูปก็จะเป็นจุดที่เป็นสีแดงจะเห็นว่าจุดสีแดงกระจายตัวในลุ่มน้ำโขง

ล่าสุดเมื่อวานนี้ที่จังหวัดสกลนคร ขอ Slide ถัดไปครับ จังหวัดสกลนคร เคยประสบอุทกภัยในปี ๒๕๖๐ เนื่องจากพายุเซินกาทำให้น้ำท่วมเป็นบริเวณกว้างในเขต เทศบาลนครสกลนคร เหตุการณ์ครั้งนั้นก่อให้เกิดความเสียหายต่อระบบเศรษฐกิจ พี่น้องประชาชนได้รับความเดือดร้อน ทำให้จังหวัดสกลนครได้มีการวางแผนรับมือน้ำท่วม เป็นอย่างดี เมื่อปีที่แล้วเดือนสิงหาคม ๒๕๖๕ ท่านผู้ว่าราชการจังหวัดสกลนครได้ให้สัมภาษณ์ว่า จากบทเรียนมหันตภัยน้ำท่วมใหญ่ปี ๒๕๖๐ สร้างความเสียหายอย่างใหญ่หลวงกว่า ๑๐ อำเภอ จึงมีการทบทวนถอดบทเรียนว่าจะทำอย่างไรไม่ให้น้ำท่วมซ้ำซากอีก เราได้รับ งบประมาณจากรัฐบาลซึ่งเป็นโครงการที่ใหญ่มาก เป็นโครงการประตูระบายน้ำลำน้ำพุง ลำน้ำก่ำ งบประมาณ ๑,๗๖๐ ล้านบาท ขณะนี้ดำเนินการไปแล้ว ๗๐ เปอร์เซ็นต์ และคาดว่า จะแล้วเสร็จในปี ๒๕๖๙ ซึ่งโครงการนี้มีความสำคัญอย่างไร ก็คือเป็นการระบายน้ำ จากลำน้ำพุงลงน้ำก่ำโดยไม่ต้องเข้าหนองหาร ในกรณีที่สถานการณ์วิกฤติของหนองหาร เราจะมีประตูปิดกั้นไม่ให้น้ำไหลลงหนองหารซึ่งแต่เดิมไม่มี เราจะมีทางช้างเผือกที่จะระบายน้ำ ลงน้ำก่ำโดยไม่ต้องเข้าหนองหาร ท่านประธานครับ ปัจจุบันโครงการดังกล่าวได้ก่อสร้างแล้ว เสร็จ ๑๐๐ เปอร์เซ็นต์ตามรูปภาพนะครับ

ขอ Slide หน้าถัดไปครับ นี่คือรูปเมื่อวานนี้ท่วมไหม วิกฤติไหม โครงการ ที่ใหญ่มากช่วยได้ไหม แล้วสาเหตุมาจากอะไร เมื่อไปดูโค้งปฏิบัติการอ่างเก็บน้ำ หรือรู้ Rule Curve ของหนองหารจะพบว่าเส้นสีม่วงตำแหน่งที่มีดาวนะครับ ปริมาณระดับน้ำ ของหนองหารมีการเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วภายในระยะเวลาอันสั้น รูปถัดไปเห็นไหมครับว่า ขยับขึ้นภายในวันเดียว เนื่องจากปริมาณน้ำฝนที่มากขึ้น ที่ตกจนท่วมอำเภอเต่างอย เมื่อวันที่ ๑๕ กันยายนที่ผ่านมาส่งผลให้ระดับน้ำในหนองหารสูงเกินเส้น Upper Rule Curve จากเอกสารจัดทำโค้งปฏิบัติการอ่างเก็บน้ำโดยกรมชลประทานกล่าวว่า Upper Rule Curve คือระดับน้ำตอนบนที่กำหนดไว้เป็นมาตรฐานของอ่างเก็บน้ำในแต่ละเดือน จำเป็นต้องรักษาระดับน้ำในอ่างเก็บน้ำไม่ให้มีระดับน้ำสูงเกินกว่าระดับควบคุมตอนบน ทั้งนี้เพื่อสำรองปริมาตรน้ำที่อยู่ระดับควบคุมตอนบนกับระดับเก็บกักสูงสุดไว้สำหรับป้องกัน น้ำท่วมครับ จากรูปเกินไหมครับ มันเลยท่วมครับ ถึงแม้ ๖ ปีที่ผ่านมาจังหวัดสกลนคร จะมีการเตรียมการอย่างดีมีการวางแผนก่อสร้างใช้งบประมาณไปเป็นพันล้านบาท ก็ยังไม่สามารถรับมือกับสภาพอากาศที่วิกฤติที่เกิดขึ้นในปัจจุบันได้ การบริหารจัดการน้ำ ที่มีอยู่ในปัจจุบันไม่สามารถตอบสนองต่อภาคการเกษตรและบริหารความเสี่ยงจากน้ำท่วม ได้ดีพอ ผมเห็นว่าสถานการณ์สภาพอากาศวิกฤติเป็นสถานการณ์เร่งด่วนและมีเหตุให้พี่น้อง ประชาชนได้รับผลกระทบเป็นวงกว้างจึงเห็นควรให้มีการตั้งคณะกรรมาธิการวิสามัญขึ้น เพื่อทำการพิจารณาศึกษาตรวจสอบ และดำเนินแนวทางแก้ไขปัญหาตามที่คุณนิติพล ผิวเหมาะ ผู้ยื่นญัตติจากพรรคก้าวไกลได้เสนอ ขอบคุณครับ