เรียนท่านประธาน สภาผู้แทนราษฎรที่เคารพ ดิฉัน ศนิวาร บัวบาน สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบบัญชีรายชื่อ พรรคก้าวไกล คนจังหวัดตากค่ะ ท่านประธานคะ เราได้ฟังการอภิปรายจากเพื่อนสมาชิก ในด้านต่าง ๆ ของรายงานไปแล้วดิฉันใคร่ขออภิปรายในเชิงลึกในส่วนของผู้พิการ ซึ่งเป็นหนึ่งในกลุ่มผู้เปราะบาง แล้วก็ผู้ที่มีรายได้น้อย ขอ Slide ด้วยค่ะ
(เจ้าหน้าที่ดำเนินการเปิด Presentation)
Slide ต่อไปค่ะ ก่อนอื่นดิฉัน จะขอนำเสนอข้อเท็จจริงเกี่ยวกับผู้พิการในประเทศไทยก่อน ท่านทราบหรือไม่ทางสำนักงาน สถิติแห่งชาติได้รายงานว่าในประเทศไทยมีผู้พิการเป็นจำนวน ๕ เปอร์เซ็นต์ ของจำนวน ประชากรทั้งประเทศ แต่ในขณะเดียวกันกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคง ของมนุษย์ ก็มีรายงานออกมาอีกว่ามีผู้พิการเพียงแค่ ๓ เปอร์เซ็นต์เท่านั้นค่ะ ที่ได้รับการ ออกบัตรประจำตัวคนพิการ นี่แสดงถึงอะไรคะยังเหลือผู้พิการอีกส่วนหนึ่งที่ยังเข้าไม่ถึง สวัสดิการของภาครัฐ นอกจากนั้นคนพิการเกือบ ๑๐๐ เปอร์เซ็นต์ จบการศึกษาชั้น ประถมศึกษาหรือต่ำกว่า และยังไม่มีงานทำอีกด้วยค่ะจาก พ.ร.บ. ส่งเสริมและพัฒนา คุณภาพชีวิตคนพิการ ระบุว่าหน่วยงานจะต้องมีการจ้างงานคนพิการ ๑๐๐ ต่อ ๑ นั่นหมายความว่าจากจำนวนผู้ปกติทั้งหมด ๑๐๐ คนจะต้องจ้างคนพิการ ๑ คน แต่ข้อมูล ที่ดิฉันค้นพบ ดิฉันค้นพบว่าปัจจุบันนี้ภาครัฐยังมีการจ้างงานคนพิการเพียงแค่ ๑๗ เปอร์เซ็นต์เท่านั้น ซึ่งถือว่าเป็นอัตราที่ต่ำมาก
ด้วยข้อจำกัดหลาย ๆ ด้านของคนพิการไม่ว่าจะเป็นข้อจำกัดทางด้าน การเดินทาง การสื่อสารการเข้าถึงบริการสาธารณะต่าง ๆ แล้วก็เทคโนโลยี สิ่งอำนวยความสะดวก ที่ไม่เอื้อต่อคนพิการ ส่งผลให้คนพิการหลาย ๆ ท่าน ยังขาดโอกาสทางการศึกษาถูกกีดกัน ในด้านการทำงานโดนล้อเลียน ขาดโอกาสในการประกอบอาชีพ รายได้ไม่เพียงพอ ต่อการดำเนินชีวิต ส่งผลกระทบต่อสภาพความเป็นอยู่ที่ไม่ได้มาตรฐาน อีกทั้งขาดผู้ดูแล แล้วก็ขาดอุปกรณ์ในการช่วยเหลือคนพิการต่าง ๆ ซึ่งปัญหาต่าง ๆ เหล่านี้เป็นปัญหาที่ ต่อเนื่องกัน จากที่ดิฉันได้อ่านรายงานการดำเนินงานของ สสส. ก่อนอื่นก็ต้องขอชื่นชมที่ท่าน ก็ได้ให้ความสำคัญของกลุ่มคนพิการซึ่งเป็น อีก ๑ กลุ่มคนที่มีความเปราะบางค่อนข้างสูง ท่านก็มี กิจกรรมส่งเสริมคนพิการให้มีงานทำ หากแต่ว่าอย่างที่ดิฉันได้นำเสนอไปว่าปัญหา ของคนพิการนั้นมีมากมาย แต่ดิฉันก็พบในรายงานว่าจะมีกิจกรรมเรื่องเกี่ยวกับส่งเสริม ให้คนพิการมีงานทำเพียงแค่กิจกรรมเดียว
จากนวัตกรรมการจ้างงานคนพิการเชิงสังคมนี้ คร่าว ๆ คือท่านก็เปิดโอกาส ให้คนพิการได้มีงานทำในพื้นที่ที่คนพิการได้อาศัยอยู่ ซึ่งส่งผลดีคือคนพิการก็ไม่ต้องเดินทาง ไปที่ไกลบ้าน อีกทั้งสถานประกอบการก็ไม่ต้องนำส่งเงินเข้ากองทุนส่งเสริมและพัฒนา คุณภาพชีวิตคนพิการ ทำให้คนพิการได้รับเงินจากผู้ประกอบการได้โดยตรง ผลสัมฤทธิ์ ของโครงการนี้คืออะไรคะ คือผู้พิการมีงานทำมากกว่า ๗,๐๐๐ คนต่อปี แต่เมื่อดิฉันมาหา ข้อมูลเชิงสถิติแล้วดิฉันพบว่าถ้าเกิดนำจำนวนผู้พิการที่มีงานทำ ๗,๐๐๐ คนต่อปีจะคิดได้เป็น ๑๓ เปอร์เซ็นต์ของคนพิการที่ไม่ได้ประกอบอาชีพ ซึ่งก็ยังนับว่ายังเป็นอัตราส่วนที่ค่อนข้าง ต่ำอยู่นะคะ ดิฉันก็ไม่แน่ใจว่าท่านได้แบบมีการตั้งเป้าหมายหรือไม่ว่าคนพิการจะต้องมี จำนวนผู้ที่มีงานทำเพิ่มขึ้น หรือว่ามีเป้าหมายจำนวนเท่าไรต่อปี
ดิฉันมีข้อเสนอแนะเล็กน้อยเกี่ยวกับการส่งเสริมคนพิการให้มีงานทำก็คือ ทาง สสส. อาจจะหาหน่วยงานหลักมาร่วมเป็นเจ้าภาพ เช่น กระทรวงการพัฒนาสังคม และความมั่นคงของมนุษย์ หรือว่าจะเป็นกระทรวงแรงงาน กิจกรรมของท่านดีมาก ท่านสามารถเสนอกิจกรรมนี้เป็น Model การจ้างงานเชิงสังคมต่อรัฐบาลชุดปัจจุบันที่กำลังจะ มาถึงนี้ได้ ให้เขาได้ไปขับเคลื่อนหรือว่าทดลองทำเป็น Sandbox ร่วมกันเพื่อที่จะส่งเสริม ภาครัฐให้มีการจ้างงานคนพิการเพิ่มขึ้นจาก ๑๗ เปอร์เซ็นต์ ให้ได้ครบ ๑๐๐ เปอร์เซ็นต์ Slide ต่อไปค่ะ อันนี้ก็เป็นอีก ๑ กิจกรรมที่ทาง สสส. ได้จัดร่วมกับภาคีเครือข่ายคืองานวิ่ง ด้วยกัน อันนี้ดิฉันก็ได้ไปสัมผัสมาโดยตรงก็ถือว่าเป็นประสบการณ์อันดีที่เปิดโอกาสให้ ผู้พิการแล้วก็ผู้ที่ไม่พิการได้มีปฏิสัมพันธ์กันได้มาร่วมวิ่งด้วยกัน เราก็ได้มีการพูดคุย แลกเปลี่ยนความคิดเห็นกันก็ทำให้ดิฉันเห็นว่าจริง ๆ แล้วผู้พิการก็ไม่ได้ต่างจากคนปกติเรา ทั่วไปนะคะ เราก็มีความเสมอภาคเท่าเทียมกัน อันนี้ก็ต้องขอชื่นชมในกิจกรรมนี้ด้วยนะคะ
อย่างที่ดิฉันแจ้งว่าปัญหาของผู้พิการนั้นมีมากมายหลายปัญหา ทาง สสส. อาจจะเสนอกิจกรรมเพิ่มเติมให้ครอบคลุมแล้วก็ตอบโจทย์ปัญหาเหล่านั้นนะคะ เช่น อาจจะ เป็นทางด้านการสนับสนุนการศึกษา การเพิ่มการจ้างงานคนพิการ ปรับปรุงบ้านเรือนชุมชน ที่ผู้พิการอาศัยอยู่ หรือว่าเพิ่มผู้ดูแลคนพิการแล้วก็ล่ามภาษามือ
คือดิฉันเข้าใจว่าข้อเสนอแนะบางข้ออาจจะแบบนอกเหนือจากอำนาจ บทบาทหน้าที่ของ สสส. แต่ สสส. สามารถเป็นกลไกกลางเชื่อมประสานหน่วยงานต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็นทั้งภาครัฐ ภาคเอกชน ภาคประชาสังคม ให้เชื่อมเข้าด้วยกันแล้วก็ร่วมขยายผล เรื่องการปรับสภาพแวดล้อมหรือว่าสิ่งอำนวยความสะดวกต่าง ๆ ในพื้นที่สาธารณะให้กับ ผู้พิการนะคะ อันนี้รวมถึงกลุ่มคนผู้เปราะบางต่าง ๆ ด้วย เช่น เรื่องของขนส่งสาธารณะ หรือว่าอาคารสาธารณะต่าง ๆ นำ Concept เกี่ยวกับ Universal Design ที่ออกแบบ ให้กลุ่มเปราะบางทั้งหลายสามารถเข้าถึงแล้วก็ใช้งานได้จริงค่ะ ดิฉันก็ฝากทาง สสส. ผ่านทางท่านประธานไว้แต่เพียงแค่นี้ค่ะ ขอบคุณค่ะ