นิยม วิวรรธนดิฐกุล อภิปรายประเด็นกองทุน สสส. ที่มาจากการเก็บภาษีสุราและยาสูบ โดยตั้งคำถามถึงประสิทธิภาพการใช้งบประมาณและการดำเนินงานด้านการสร้างเสริมสุขภาพ พร้อมแสดงความกังวลต่อปัญหาบุหรี่ไฟฟ้าที่ขยายตัวในกลุ่มเด็กและเยาวชน รวมถึงการดื่มแอลกอฮอล์ที่เพิ่มขึ้นในกลุ่มเยาวชนและสตรี ซึ่งมีการใช้ช่องว่างทางกฎหมายและโฆษณาแอบแฝง จึงเรียกร้องให้มีการตรวจสอบการใช้จ่ายงบประมาณของ สสส. อย่างโปร่งใส เข้มงวด และมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น
เรียนท่านประธานสภาผู้แทนราษฎร ที่เคารพครับ ผม นิยม วิวรรธนดิฐกุล สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดแพร่ เขต ๒ วันนี้ เราก็มาอภิปรายในเรื่องของกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ หรือ สสส. ซึ่งเงิน สนับสนุนกองทุนนี้ก็เก็บจากร้อยละ ๒ จากผู้ผลิตและนำเข้าสุราและยาสูบ เป็นการเก็บภาษี เพิ่มจากภาษีสรรพสามิตปกติ เลยเรียกว่าภาษีบาป ซึ่งก็เชื่อว่าสมาชิกหลายท่าน คงจะเป็นเจ้าของกองทุนนี้ เพราะได้เสียภาษีไปแล้ว ซึ่งฟังดูแล้วเป็นภาษีบาปนะครับ ในปี ๒๕๖๔ จากรายงานนี้ก็เห็นว่าได้มาประมาณ ๔,๐๙๖ ล้านบาท ปี ๒๕๖๕ นี้ได้มา ๔,๐๘๑ ล้านบาท บทบาทหลักโดยทั่วไปของ สสส. ก็ทราบกันดีเป็นการสนับสนุน แล้วก็เป็น การร่วมมือระหว่างบุคคล กลุ่ม แล้วก็องค์กร ซึ่งมีถึง ๒๐,๐๐๐ องค์กร ท่านก็เปรียบตัวท่านเองว่า สสส. มีหน้าที่เหมือนน้ำมันหล่อลื่นในการขับเคลื่อนการสร้างเสริมสุขภาพให้เข้มแข็ง ในสังคมไทย ก็แสดงว่าท่านไม่ใช่น้ำมันเบนซินหรือน้ำมันดีเซลที่จะขับเคลื่อนเครื่องยนต์ เป็นเพียงน้ำมันหล่อลื่น อันนี้ตอนสุดท้ายเราก็จะมีคำถามต่าง ๆ ที่ยังค้างคาใจเกี่ยวกับ งบประมาณค่อนข้างจะเยอะ ๔,๐๐๐ กว่าล้านบาท อันนี้ก็ต้องขอชื่นชมก่อนแล้วกันว่า รายงานฉบับนี้ที่ท่านทำค่อนข้างละเอียด แล้วก็ดี แล้วก็ให้ข้อมูลที่ชัดเจน แต่อาจจะ ตรงทั้งหมดหรือไม่ คิดว่าน่าจะไม่ตรง แต่ว่าเราก็ดูเรื่องสำคัญก็แล้วกันนะครับ เพราะว่า สสส. เก็บภาษี ๒ เปอร์เซ็นต์ จากยาสูบกับเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ เรามาดูยาสูบแล้วกัน ทาง สสส. ก็มีการรณรงค์ค่อนข้างจะเยอะในเรื่องของการสูบบุหรี่
(เจ้าหน้าที่ดำเนินการเปิด Presentation)
ทั้งให้องค์ความรู้ ให้รู้โทษของการสูบบุหรี่ เขตปลอดบุหรี่อะไรต่าง ๆ สสส. ก็ทำก็ได้ผลมาระดับหนึ่ง ดูจากตารางเล็กไปก็ไม่เป็นไร จะเห็นว่าคนสูบบุหรี่ลดลงเรื่อย ๆ ทั้งจำนวนและอัตราการสูบ ในปี ๒๕๖๔ มีคนสูบ ๙.๙ ล้านคน คิดเป็น ๑๗.๔๐ เปอร์เซ็นต์ลดจากปี ๒๕๖๐ ที่มีคนสูบ ๑๐.๗ ล้านคน คิดเป็น ๑๙.๑๐ เปอร์เซ็นต์ แต่ประเด็นที่สำคัญที่น่าเป็นห่วงที่สุดในเรื่องของการสูบบุหรี่ก็ปรากฏว่า เด็กสูบบุหรี่เพิ่มขึ้น โดยเฉพาะอายุ ๑๓-๑๕ ปี มีการสูบบุหรี่เพิ่มขึ้นค่อนข้างจะเยอะ โดยเฉพาะบุหรี่ไฟฟ้าอันนี้เป็นประเด็นที่สำคัญเลยนะครับ มีถึง ๑๓.๖๐ เปอร์เซ็นต์ เช่นเดียวกันครับ เยาวชนอายุ ๑๕-๒๔ ปี ก็มีการสูบบุหรี่ไฟฟ้าที่เพิ่มขึ้น เพราะส่วนใหญ่ ยังเชื่อว่าบุหรี่ไฟฟ้าไม่อันตราย หรืออันตรายน้อยกว่า หลายท่านคงไม่ทราบว่าบุหรี่ไฟฟ้า มีองค์ประกอบอะไรบ้าง บุหรี่ไฟฟ้าก็จะมี ๑. Battery ๒. Atomizer เครื่องพ่นควัน ถ้านึกไม่ออกก็นึกถึงเครื่องพ่นควันไล่ยุงที่เทศบาลมาพ่นให้เรา แต่ว่ามันเป็นเครื่องเล็กนะครับ ๓. ก็คือน้ำยา ในน้ำยาก็ยังมี Nicotine ซึ่งเป็นตัวสำคัญที่ทำให้คนติดบุหรี่ แล้วก็มีโทษ ต่อร่างกายหลายอย่าง เราก็รู้อยู่อย่าง NCDs หรืออะไรต่าง ๆ โรคหัวใจ โรคหลอดเลือด ทั้งหลายก็เกิดจาก Nicotine นี้ละ นอกจาก Nicotine ก็ยังมีสารอื่น เช่น Propylene Glycol หรือ Glycerin ซึ่งเราก็ไม่รู้ว่าสารพวกนี้ เข้าไปในร่างกายแล้วในระยะยาวจะเกิด ผลเสียต่อร่างกายขนาดไหน สรุปแล้วก็คือการสูบบุหรี่ไฟฟ้าก็ยังมีโทษ เพราะว่ายังมีสาร มี Nicotine มีอะไรต่าง ๆ แต่อาจจะดีกว่าหน่อยเพราะบุหรี่ไฟฟ้าอาจจะใช้อุณหภูมิไม่เกิน ๓๐๐ องศาเซลเซียส ในขณะที่การสูบบุหรี่ทั่วไปก็ประมาณ ๖๐๐ องศาเซลเซียส ซึ่งมี การเผาไหม้ อาจจะได้พวก Tar พวกน้ำมันดินเข้าไปและสารอื่น ๆ อีก เพราะฉะนั้นสรุปก็คือ บุหรี่ไฟฟ้ายังมีโทษเช่นเดียวกับการสูบบุหรี่ทั่วไป และที่สำคัญที่สุดในเด็กและเยาวชน ของเรา บุหรี่ไฟฟ้าเป็นปัจจัยเสี่ยงที่สำคัญเลยนะครับที่จะนำไปสู่การสูบบุหรี่ทั่ว ๆ ไป หรือสูบบุหรี่ธรรมดา แม้ทุกวันนี้การนำเข้าหรือการจำหน่าย หรือการสูบ การครอบครองก็มี ความผิดนะครับ ก็ขอฝากท่าน สส. ทุกท่านที่สูบบุหรี่ระวัง Clip หน่อยนะครับ ใครที่สูบบุหรี่ ไฟฟ้าอาจจะต้องมีโทษทั้งจำและปรับเพราะมันผิดกฎหมาย ทั้งผู้นำเข้า ผู้ขาย ผู้ครอบครอง ผู้สูบ อันนี้ก็ฝากกันไว้ ในเรื่องของบุหรี่ก็ถือว่าเป็นผลงานของ สสส. ได้พอสมควร แต่ว่าไม่ทั้งหมดนะครับ
เรามาดูในเรื่องของเครื่องดื่มแอลกอฮอล์แล้วกันนะครับ คนไทยก็ดื่ม แอลกอฮอล์ค่อนข้างจะคงที่ ลดลงเล็กน้อย ปรากฏว่าผู้ชายดื่มลดลง แต่ว่าผู้หญิงดื่มเพิ่มขึ้น แต่ที่สำคัญอีกอย่างหนึ่งที่น่าเป็นห่วงคือเยาวชนที่ดื่มประจำมีเพิ่มขึ้น ถ้าเราสังเกตเดี๋ยวนี้ หลังจากที่เรามีการคลายกฎกระทรวงในเรื่องของการผลิตเบียร์ก็มี Craft Beer เด็ก ๆ หนุ่ม ๆ ก็จะไปดื่ม Craft Beer กันเยอะ ท่านประธานครับ ปัจจุบันเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ก็ห้าม โฆษณา มีความผิดตาม พ.ร.บ. ควบคุมเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ มาตรา ๓๒ มีโทษจำคุก ๑ ปี ปรับไม่เกิน ๕๐๐,๐๐๐ บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ อันนี้ก็ฝากท่านผู้มีชื่อเสียงจะไปโฆษณาเบียร์ หรืออะไรต่าง ๆ ก็ระมัดระวังนะครับ แต่บริษัทเหล้า เบียร์ เขาไม่โฆษณาเหล้า เบียร์ เขาเรียกว่าโฆษณาตราเสมือน เขาก็จะไปโฆษณาโซดาบ้าง หรือว่าน้ำดื่มบ้าง ซึ่งมีตราเสมือน อยู่ตรงนั้น และยังสนับสนุนการกีฬาหรือสันทนาการต่าง ๆ อันนี้ก็เป็นวิธีการโฆษณา อย่างหนึ่งที่ทำให้การดื่มแอลกอฮอล์ไม่ได้ลดลงหรือลดลงเล็กน้อย ก็อย่างที่ว่าในเมื่อท่าน เป็นเพียงน้ำมันหล่อลื่น แต่ว่างบประมาณค่อนข้างเยอะ สิ่งที่จะต้องฝากท่านก็คือ ๑. งบประมาณนี้มันเป็นภาษีของประชาชนอยู่แล้ว การใช้ที่โปร่งใสการตรวจสอบที่ถูกต้อง ถึงแม้ท่านจะ Audit ออกมาอย่างไรก็ตามแต่ท่านไปดูความเป็นจริงเพราะองค์กรเครือข่าย ของท่านเยอะเหลือเกิน เพราะฉะนั้นการใช้จ่ายงบประมาณอันนี้ต้องมาประเมินกันอีกทีว่า มันคุ้มค่าขนาดไหนกับที่เราจ่ายไป เพราะหลายแห่งที่เราไปดูมา ก็ไม่ได้ทำตามโครงการ ที่เสนอท่านมา รวมทั้งเอกสารต่าง ๆ ที่กองอยู่ตามสถาน รพ.สต. อะไรต่าง ๆ ที่เกี่ยวกับ สสส. เยอะแยะมากมาย อันนี้ฝากท่านประธานไปยังผู้บริหาร สสส. ไว้ดูอย่างละเอียด แล้วก็มีการ Audit ที่ถูกต้อง ขอบพระคุณอย่างสูงครับ