ปดิพัทธ์ สันติภาดา หารือปัญหาการบริหารแบบรวมศูนย์ที่ขัดขวางการพัฒนาท้องถิ่นและเรียกร้องการกระจายอำนาจเพื่อให้ประชาชนมีส่วนร่วมจริงในการพัฒนาจังหวัด
เรียนท่าน ประธานสภาที่เคารพครับ ผม นายปดิพัทธ์ สันติภาดา สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร ในฐานะ สมาชิกรัฐสภา ท่านประธานครับ จากข้อโต้แย้งหลายประการผมเห็นว่าแน่นอนตอนนี้ ส่วนใหญ่ในห้องเห็นด้วยเรื่องการกระจายอำนาจ และเห็นด้วยว่าเป็นภารกิจที่ต่อเนื่อง ยาวนานอย่างที่หลาย ๆ พรรคการเมืองได้ผลักดันมา แล้วเราก็ต้องยอมรับว่าตอนนี้ เราต้องการรูปแบบการบริหารประเทศแบบที่มันจะทันสมัยในโลกที่มีการเปลี่ยนแปลง อย่างรวดเร็ว แล้วถ้าเราอยู่ในบริษัทต่าง ๆ การเปลี่ยนแปลงเชิงองค์กรมันเป็นเรื่องที่ต้อง ปรับตัวกันเกือบทุกปี แต่ประเทศไทยเราร้อยกว่าปีแล้วยังไม่ได้มีการปรับเปลี่ยนโครงสร้างเลย แล้วถ้าโครงสร้างเดิมที่เราใช้อยู่มันทำให้ประเทศพัฒนามันพัฒนาไปแล้ว แต่เราเป็นประเทศ กำลังพัฒนามาถาวรแบบนี้ ก็แสดงว่ารูปแบบของการบริหารราชการมีปัญหาบางอย่างที่เรา ต้องการการเปลี่ยนแปลง และแน่นอนคณะปฏิวัติไม่มีวันทำแน่ ๆ การกระจายอำนาจนี้ สิ่งที่คณะปฏิวัติทำก็คือการรวบอำนาจ แล้วก็ทำทุกอย่างมันอยู่ที่ศูนย์กลาง จนเรามีปัญหา ของความเทอะทะของรัฐราชการรวมศูนย์จนถึงตอนนี้ จังหวัดพิษณุโลกเพิ่งได้รับการ จัดอันดับ ๑ ของประเทศไทยในการจัดการขยะมูลฝอยชุมชน เป็นจังหวัดสะอาดระดับ ประเทศ แต่พอไปดูของจริงข้างทางเห็นขยะตามริมถนน ตามพุ่มไม้แม่น้ำน่าน บ่อขยะของ อปท. ปิดหมดทุกบ่อแล้ว จนตอนนี้ต้องไปทิ้งบ่อเอกชน ๒ บ่อ ประชาชนงงกันว่าได้รางวัล จากกระทรวงมหาดไทยได้อย่างไร สรุปได้เพราะทำเอกสารดี แล้วก็นิทรรศการสวย นี่ครับ การวัดเคพีไอ (KPI) แบบรัฐราชการรวมศูนย์ ผมถามคนพิษณุโลก ๑๐ คนตอนนี้ที่ไม่ใช่ ข้าราชการ ไม่มีใครรู้จักผู้ว่าราชการจังหวัดพิษณุโลกเลย เพราะ ๑๐ ปีนี้เปลี่ยนมาแล้ว ๘ คน แล้วก็โครงสร้างการบริหารจังหวัดที่ทับซ้อนกันระหว่างผู้ว่าราชการจังหวัดและองค์การ บริหารส่วนจังหวัด แล้วพอผู้ว่าราชการจังหวัดจากกระทรวงมหาดไทย สามารถปลดผู้บริหาร ท้องถิ่นได้ ตอนนี้ผู้บริหารท้องถิ่นจากการเลือกตั้งต้องเดินตามต้อย ๆ เลยครับ แล้วทำให้ สุดท้ายในผู้บริหารท้องถิ่นจากการเลือกตั้งไม่สามารถที่จะริเริ่มพัฒนาจังหวัดได้ เพราะถูก กำกับอย่างเข้มงวดจากระทรวงมหาดไทย เพราะฉะนั้นพวกเราก็เลยมีความรู้สึกตลอดเวลา ว่าใครมาเป็นผู้ว่าราชการจังหวัดพิษณุโลกก็เหมือนเดิม เลือกตั้งใครไปจังหวัดพิษณุโลก ก็เหมือนเดิม แบบนี้แหละมันคือปัญหาที่เราจะต้องแก้ไข ถ้าเราอยากเห็นจังหวัดผมเจริญ ใช่ไหม แล้วเราใช้การเมืองแบบรัฐราชการรวมศูนย์ สิ่งเดียวที่ผมต้องทำก็คือทำทุกวิถีทาง ให้ผมเป็นรัฐมนตรีให้ได้ ไม่ว่าจะซื้อเสียง ไม่ว่าจะรวมก๊วน ไม่ว่าจะดูด ส.ส. ไม่ว่าจะอะไร ก็แล้วแต่ เพื่อดึงงบประมาณไปที่จังหวัดผมให้ได้ ให้มันเจริญให้ได้ นี่คือการเมืองที่เราอยาก ได้หรือครับ การเมืองแบบรัฐราชการรวมศูนย์ที่ทำให้นักการเมืองต้องเข้าสู่อำนาจ เพื่อแสวงหาทุกทางเพื่อดึงอำนาจและเม็ดเงินเข้าไปที่จังหวัดของตัวเอง สุดท้ายปัญหา ของบ้านใหญ่ก็เกิดอย่างนี้แหละครับ สุดท้ายผมก็ต้องส่งภรรยาผมลง อบจ. ใช่ไหมครับ ส่งลูกน้องผมลง อบต. ส่งลงผู้ใหญ่บ้าน กำนัน แล้วก็เปิดบริษัทรับเหมา นี่มันคือการเมือง แบบเดิม ๆ ที่เราเห็นกันมาตลอด แต่ตอนนี้เราจะเปลี่ยนแปลงใหม่ ที่เราอยากเห็นคือ ประชาชนตื่นรู้ใช่ไหม ที่เราอยากเห็นมันคือการเมืองโปร่งใสใช่ไหมครับ มันคือการตรวจสอบ ที่เป็นแนวราบใช่ไหมครับ การกระจายอำนาจนี่แหละเป็นหัวใจสำคัญของการลดทุจริต คอร์รัปชันและการบริหารจัดการที่มีประสิทธิภาพ ภาคเอกชนในจังหวัดพิษณุโลก หอการค้า สภาอุตสาหกรรมทั้งหลาย ถูกแต่งตั้งเข้าไปเป็นภาคเอกชน ให้มีส่วนร่วมในการพัฒนาจังหวัด แต่ท่านประธานทราบไหมไม่มีใครอยากเข้าร่วมประชุมจังหวัดแล้ว เพราะทุกคนเป็นได้แค่ วอลเปเปอร์ (Wall Paper) ทุกคนเป็นได้แค่องค์ประชุมให้มันครบ แต่จริง ๆ แล้วพวกเขา ไม่มีอำนาจในการพัฒนาจังหวัดเลย และมีการพูดถึงบริษัทอย่างเช่นขอนแก่นพัฒนาเมือง บริษัทพิษณุโลกพัฒนาเมืองก็มี แต่มีเพราะอะไร มันคือความดิ้นรนของเอกชนที่เห็นจังหวัด ของตัวเองไม่พัฒนา แต่ข้อเสนอของพิษณุโลกพัฒนาเมืองไม่เคยได้รับการผลักดันให้เป็น นโยบาย เพราะรัฐราชการรวมศูนย์ไม่ได้ให้เม็ดเงินและอำนาจและตัดสินใจตามที่เอกชน ร้องขอ สภาพลเมืองพิษณุโลกก็มีแล้วนะครับ ก่อตั้งโดยท่านธีรเดช นรัตถรักษา มีความต้องการ ที่จะสร้างพลเมืองตื่นรู้และตรวจสอบความทุจริต แต่ท่านประธานทราบไหมตอนนี้ตรวจสอบ ทุจริตอย่างไรก็ต้องใช้ระบบเก่าก็คือการขอเอกสารไปที่รัฐส่วนกลางแล้วก็ส่งเรื่องไปที่ ป.ป.ช. ซึ่งเต็มไปด้วยเงื่อนงำของการที่ไม่เป็นอิสระตามรัฐธรรมนูญ ปี ๒๕๖๐ ท่านประธานครับ ถ้าเราสามารถเปลี่ยนแปลงโครงสร้างได้ ทำให้ประชาชนคนพิษณุโลกและประชาชน ในจังหวัดทุกจังหวัดไม่ต้องเข้าสู่การเมืองเก่า ๆ ที่มาดิ้นรนหาผลประโยชน์ในสภาแห่งนี้ แต่ให้พวกเขาตัดสินใจที่จะเลือกผู้บริหารท้องถิ่นของพวกเขาเอง ควบรวมนายก อบจ. กับผู้ว่าราชการจังหวัดเข้าด้วยกัน ทุก ๆ คนก็อยากเลือกตั้งเหมือนกรุงเทพฯ ทำไมกรุงเทพฯ ต้องเป็นเขตปกครองพิเศษด้วย มันพิเศษอยู่จังหวัดเดียวได้อย่างไรครับ ในเมื่อคนทุกคน ก็อยากให้จังหวัดของตัวเองนั้นพัฒนา คนพิษณุโลกก็อยากพิเศษนะครับ เราอยากที่จะ ตัดสินใจที่จะรักบ้านเกิดแล้วก็บริหารจังหวัดของพวกเราเอง เพราะฉะนั้นผู้บริหารท้องถิ่น ที่มาจากการเลือกตั้งและประชาชนสามารถเข้าชื่อถอดถอนได้ เรื่องแบบนี้จะเป็นการเมือง ที่ทุกคนอยากเห็นเกิดขึ้น ท่านประธานครับ เรื่องของราชการส่วนภูมิภาคผมอยากจะพูดถึง ประเด็นของกำนัน ผู้ใหญ่บ้าน สักเล็กน้อย เรามีกำนัน ผู้ใหญ่บ้าน ที่เป็นแขนขา เป็นมือ เป็นเท้าของมหาดไทย กำนัน ผู้ใหญ่บ้านเองก็ต้องการการปฏิรูป ประชาชนจำนวนมาก เรียกร้องให้ผู้ใหญ่บ้านต้องกลับไปเป็นวาระการเลือกตั้ง ๔ ปี เพราะตอนนี้ถ้าเลือกตั้ง ๑ ครั้ง แล้วอยู่ได้จนตลอดชีวิตการซื้อเสียงมหาศาลเลยครับ เพราะเป็นอาชีพที่มั่นคงมากและหา ผลประโยชน์ได้จำนวนมาก ในขณะเดียวกันผู้ใหญ่บ้านก็อยากให้มีการปฏิรูปงานของเขาด้วย เพราะทุกวันนี้เงินเขาได้นิดเดียวจะต้องไปทำอะไรท่านประธานทราบไหมครับ ถึงเวลา เจ้านายมาก็ต้องไปเก็บขยะที่ศาลากลาง ต้องไปยืนต่อแถวให้คนมันเต็ม ๆ ทั้งผู้ใหญ่บ้าน ทั้งผู้ช่วย น้ำท่วมต้องเอาเรือของตัวเองไปสำรวจว่ามีใครติดอยู่ที่บ้านของตัวเองบ้าง เดี๋ยวผู้ว่าราชการจังหวัดมาจะได้เอาของไปมอบได้ นี่แหละครับ งานผู้ใหญ่บ้านที่เขาไม่ได้ บำบัดทุกข์บำรุงสุขประชาชนที่เลือกเขามา แต่กลายเป็นแขนขาของรัฐราชการรวมศูนย์ มหาดไทย นี่คือความเจ็บปวดของผู้ใหญ่บ้านนะครับ และผมคิดว่ารัฐไทยในอนาคต มันช้าเกินไปแล้วที่จะไม่ปรับตัวตอนนี้ ความเปลี่ยนแปลงของโลกเร็วขนาดไหน เทคโนโลยี เร็วขนาดไหน ถ้าเรายังใช้รัฐราชการในการผลักดันและการแก้ไขปัญหาของประเทศมันก็ต้อง เกิดเรื่องแบบนี้ เรื่องที่ผมมาหารือในสภาจริง ๆ คนพิษณุโลกเขาควรคุยกันเองที่สภา ที่พิษณุโลก ไม่ควรให้ผมมาพูดเรื่องน้ำประปาที่นี่ ถนนที่นี่ ไฟส่องสว่างที่นี่ ถ้าผู้บริหาร ท้องถิ่นมีอำนาจเต็มในการบริหารจัดการได้ สภาเราทำเรื่องที่มันใหญ่กว่านี้ได้ครับ เราพูดเรื่องการค้าการลงทุนระหว่างประเทศ เราพูดเรื่องการพัฒนาการศึกษา เรามีเวลา และสมาชิกอีกเยอะเลยมากกว่าแค่มาพูดเรื่องถนนพัง เสาไฟฟ้าชำรุด ซึ่งเป็นเรื่องของ ท้องถิ่น เพราะฉะนั้นปลดล็อกเถอะครับ ทำให้ประเทศไทยของเรามีความพร้อมในการเป็น ประเทศที่พัฒนาแล้วในอนาคต ขอบคุณครับ