สงวน พงษ์มณี หารือประเด็นการแก้ไขรัฐธรรมนูญที่ถูกทำให้ยากโดยตั้งใจ พร้อมทั้งวิพากษ์อุปสรรคจากโครงสร้างอำนาจส่วนกลาง โดยเฉพาะคณะกรรมการกฤษฎีกาและวุฒิสภา ที่ขัดขวางการปฏิรูป และเรียกร้องให้กระจายอำนาจทางการคลังและเสริมสร้างความพร้อมของประชาชนเพื่อการเปลี่ยนแปลงอย่างแท้จริง
กราบเรียน ท่านประธานรัฐสภาที่เคารพ ผม พรรคเพื่อไทย จังหวัดลำพูน วันนี้เวลา ๗ นาทีเราจะพูด เรื่องทั้งหมดนี้คงยาก ผมจะพูดเพียง ๓ จุดที่สำคัญ อันแรก ทำไมเราแก้กฎหมายรัฐธรรมนูญ ไม่ได้สักที ก็เพราะว่าเขียนให้แก้ยาก และมีกำหนดเวลาชัดเจนว่าจะต้องกำกับดูแลให้มันเป็น อย่างนี้ ๕ ปี นั่นก็หมายความว่าถ้าเราจะแก้รัฐธรรมนูญได้ก็ต้องรอให้ครบ ๕ ปี เมื่อไร ครบ ๕ ปี วันที่ ๑๑ พฤษภาคม ๒๕๖๗ ครับ ภารกิจของพี่น้องประชาชนและพวกเราในนี้ และผู้ที่สนใจการเมืองทั้งหลายต้องเร่งทำความเข้าใจกับบริบทของรัฐธรรมนูญฉบับนี้ ต้องเร่งดูว่าการบริหารราชการแผ่นดินของทุกวันนี้มันคืออะไร มันคือการดึงอำนาจไปสู่ ส่วนกลางทั้งหมด ความจำเป็นต้องแก้มันมี เพราะฉะนั้นเราต้องไปให้การศึกษาประชาชน เพราะ ส.ว. ยุคต่อไปนี้คือตัวแทนของผู้สนใจจะมาเป็น ส.ว. ความหมายก็คือว่าเราต้อง ไปสมัคร แล้วก็เลือกคนที่เขาจะแก้รัฐธรรมนูญจะพัฒนาประเทศมาเป็น ส.ว. ให้มากที่สุด แล้วต่อไปก็ต้องแก้ได้ ผมหวังว่าอย่างนั้น นี่สมมุติว่ามันผ่าน ผมก็อยากจะบันทึกว่าผมกังวล อะไร ผมเองมองเห็นอะไร เพราะอะไรครับ ถ้ามีการตั้งกรรมาธิการวิสามัญในการพิจารณา เรื่องนี้ ฝ่ายราชการหรือฝ่ายกำกับคือฝ่ายสภาก็จะมาสรุปว่าใครให้ข้อสังเกตอะไร ผมให้ข้อสังเกตอันหนึ่งถึงการเขียนกฎหมายที่บอกว่าระเบียบต่าง ๆ และกฎหมายต่าง ๆ จะสิ้นผลไป เขียนอย่างนี้มันส่งสัญญาณ ๒ เรื่อง เรื่อง ๑ ความพร้อมของประชาชน เรื่อง ๒ คืออะไร คือการให้การศึกษาประชาชนที่จะเข้ามาลงประชามติ เพราะเงื่อนไขในการพัฒนา องค์กรมันคือต้องประชามติก่อน จังหวัดนี้จะเป็นอย่างไรต้องเป็นอย่างนั้นก่อน เพราะว่า ในรัฐธรรมนูญฉบับนี้ได้พูดถึงทั้งส่วนกลาง ส่วนภูมิภาค และส่วนท้องถิ่น ท่านประธานครับ ความจำเป็นเหล่านี้มันเป็นสิ่งที่เราต้องช่วยกันคิด ถ้าความพร้อมไม่มี ท่านเชื่อไหมครับ บาง อบต. ขณะนี้ยังไม่ยอมทำภารกิจของตัวเอง ยังอยากจะทำอย่างอื่น แล้วคนที่ไม่พร้อม ที่สุดในขณะนี้ไม่ใช่ท้องถิ่นหรือว่าสำนักปลัดของกระทรวงมหาดไทย คนไม่พร้อมที่สุดของ สังคมไทยคืออะไร คือ ๒ หน่วยงาน ท่านประธานครับ หน่วยงานที่ ๑ คือคณะกรรมการ กระจายอำนาจ กลไกสี่เหลี่ยมออกกรอบไม่ได้ โอนไปแล้วจะไปขอให้ใครช่วยมาก่อสร้าง ไม่ได้ นี่คือหัวสี่เหลี่ยมของคณะกรรมการกระจายอำนาจ อีกสี่เหลี่ยมหนึ่งที่อยู่ในกรงตลอด คือคณะกรรมการกฤษฎีกา ผมเลยคิดว่าสภาแห่งนี้ รัฐสภาของเราต้องออกกฎหมายแก้ไข พ.ร.บ. กฤษฎีกาเสียก่อน ไม่อย่างนั้นพวกนี้จะทำไม่ได้ เพราะว่าในองค์ประชุมกฤษฎีกา จะมีบทบาทมาก แล้วกฤษฎีกา ๑๔ คณะ ทุกคนต้องโปรดเกล้าฯ แต่งตั้ง ๓ ปี แต่คนที่เป็น ประธานเป็นตลอดชีวิตนะ มีลาออกกับตายเท่านั้น เพราะฉะนั้นกฎหมายถูกขังคุกโดย ๑๔ กลุ่มนี้ แล้วยังมีมาตั้งคณะพิเศษขึ้นอีกหยุมหยิมไปหมดเลย ผมคิดว่าต้องช่วยกันแก้ ตรงนี้แล้วทุกอย่างมันถึงจะไปได้ ผมมองเห็นอะไร มองเห็นว่าอุปสรรคต่าง ๆ ในการแก้ไข รัฐธรรมนูญ มันไม่ใช่เรื่องความไม่รู้ไม่เข้าใจ คิดต่างกันอย่างเดียวนี้ มันเป็นมุมมอง ที่หนักมากของสังคมไทย มุมมองอะไรครับ ตั้งแต่ปี ๒๔๙๐ เป็นต้นมาท่าน การยึดอำนาจ ของผู้ยึดอำนาจตั้งแต่ปี ๒๔๙๐ ขึ้นมา ยึดอำนาจเพื่อสร้างหลักประกันในการรักษาอำนาจ อนุรักษ์นิยมไว้ให้มั่นคง ใครรักษาครับ ก็องค์กรองค์กรหนึ่งที่เรียกว่าพฤฒสภามาแต่เดิม นั่นก็คือองค์กรวุฒิสภานี่แหละ วันนี้ปี ๒๕๔๐ ทะลวงตรงนี้ไปได้แต่มาจากการแต่งตั้งทั้งหมด ปี ๒๕๔๙ ทำ ทำก็ถือว่าไม่สะเด็ดน้ำ ก็ต้องทำใหม่ ก็ปีนี้สะเด็ดน้ำเหลือ ๕ ปีไม่ไปไหน เพราะอัตราส่วนในการแก้มันต้อง ๑ ใน ๓ ของวุฒิสภา เรากึ่งหนึ่งไปแล้ว ทั้งสภาชนะ กึ่งหนึ่งทุกรอบ ท่านประธานและท่านผู้มาเสนอกฎหมายครับ แต่เราไม่สามารถจะร่างกฎหมายได้สักรอบเนื่องจากภารกิจของ ส.ว. ท่านยังไม่จบ ต้องครบ ๕ ปีก่อน นี่ผมพูดแบบไม่ใช่ว่าใส่ร้ายป้ายสี ผมพูดตามเนื้อผ้าที่ผมศึกษามา ท่านประธาน เหลือเวลาอีกนิดเดียว ผมอยากจะพูดถึงรูปแบบที่สำคัญที่พูดไว้ในเอกสารที่เขียนมา ซึ่งผมชอบมาก คือการกระจายอำนาจทางการคลัง วันนี้ท้องถิ่นจัดเก็บภาษีที่ดินและ สิ่งปลูกสร้างถูกกำหนดโดยรัฐ บางเทศบาลเขามีเงินปีหนึ่ง ๓๐ - ๔๐ ล้านบาท ออกกฎหมายปุ๊บ เหลือ ๗ ล้านบาท ยกประโยชน์ให้กับกลุ่มทุนได้หมดเลย และมองว่าตัวเองนี้เป็นพหูสูต เมื่อวานกฎหมายผ่านสภาก็ไปอันหนึ่งก็คือเอาอำนาจการจัดการศึกษาเข้าไปสู่ส่วนกลางอีก นี่คือกรอบใหญ่ของกฎหมายที่เราต้องทะลุให้ได้ก่อน ต้องสามัคคีกันอย่างทั่วหน้า อย่ามองกัน เป็นการหาเสียงและทุกอย่างมันจะเสียหาย พี่น้องประชาชนต้องช่วยกันคิดว่าที่เขียนไว้ บางอย่างไม่ใช่ดีที่สุด อันไหนที่เขียนเกินเลยไปไม่อธิบาย อย่างเช่นว่าอีก ๒ ปีให้คุณยกเลิก ภูมิภาคนะ ไม่อธิบายต่อว่ายกเลิกอย่างไร ต้องยกเลิกให้ชัดเจน กำนัน ผู้ใหญ่บ้าน ไม่ใช่ อุปสรรค เขามาจากการเลือกตั้งตรง เราจะเขียนกฎหมายให้เขาอยู่อย่างไรอย่างมีความสุข ร่วมกับประชาชน นั่นแหละคือสิ่งที่จะต้องเกิดขึ้น การปฏิรูปมันไม่ใช่ว่าลอยในอากาศ มันต้องยืนอยู่ฟลอร์ (Floor) ไหน เหมือนผมยืนอยู่ตรงนี้เราเสมอกัน เรามาจากรัฐธรรมนูญ ฉบับเดียวกันเราจึงเสมอกัน ผมเสนอความเห็นแค่นี้ครับ ขอบคุณครับ