สภาขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศ · ครั้งที่ ๖ · ๒๗ มีนาคม ๒๕๖๐

นายชูชัย ศุภวงศ์

ท่านประธานที่เคารพ ท่านกรรมาธิการและเพื่อนสมาชิก ผมนายแพทย์ ชูชัย ศุภวงศ์ สมาชิกลําดับที่ ๔๐ วันนี้มีเรื่องสําคัญตั้งแต่เช้า แล้วก็ช่วงบ่าย ก็มีเรื่องดี ๆ ก็จําเป็นจะต้องขึ้นมาอภิปรายสนับสนุน แล้วก็มีข้อเสนอบางอย่างที่อาจจะ เพิ่มเติม แต่ว่าส่วนที่เพิ่มเติมนั้นผมเองก็ไม่ได้มีความรอบรู้ถึงขนาดว่าถ้าเพิ่มเติมแล้ว จะเกิดประโยชน์หรือไม่แค่ไหนเพียงใด เพียงแต่ว่าท่านกรรมาธิการลองไปพิจารณาดู

- ๗๗/๑                 สปท. ๖/๒๕๖๐ สมร ๗๗/๑ ท่านประธาน เมื่อประมาณสัก ๔๐-๕๐ ปีที่แล้ว อาจารย์แพทย์ท่านหนึ่งเล่าให้ผมฟังว่า มีอาจารย์แพทย์ท่านหนึ่งเคยเสนอว่าพื้นที่ ๒ ข้างทางรถไฟตั้งแต่เหนือจรดใต้ควรจะปลูกไม้ โตเร็ว ท่านให้เหตุผล ๒ ข้อเท่านั้นแหละครับที่ผมจําได้ก็คือว่า จะสร้างอาชีพให้คนในพื้นที่ ทั่วประเทศที่ทางรถไฟผ่านไป ประการที่ ๒ จะประหยัดพลังงาน การขนส่งอย่างมาก กาลเวลาล่วงเลยมา ๔-๕ ทศวรรษ สิ่งเหล่านี้ไม่เกิดขึ้นนะครับ เป็นเรื่องที่จะถูกหรือผิด ก็ตามแต่ว่าถ้าดําเนินการจริง ๆ แล้วผมเห็นว่ามีประโยชน์อย่างมาก และวันนี้ผมคิดว่า เป็นข้อเสนอที่ไปในทิศทางทํานองเดียวกันกับข้อเสนอท่านอาจารย์แพทย์เมื่อ ๔๐-๕๐ ปีที่แล้ว ประเด็นที่ศาสตราจารย์ดุสิต เครืองาม ได้เสนอเรื่องพื้นที่ ในกรณีที่ที่ดินอาจจะเสื่อมโทรม หรือใช้ประโยชน์ได้ยาก แต่ไม้โตเร็วที่จะมาทําพลังงานจะโตได้ในทุกพื้นที่ของประเทศ นั่นเป็นประโยคหนึ่งที่ท่านได้พูด คล้าย ๆ เมื่อเช้านี้ที่ผมกระซิบกับท่านอดีต รองนายกรัฐมนตรีชิดชัยว่าทุกจังหวัดในประเทศไทยมีพื้นที่ที่เป็นจังหวัด สามารถท่องเที่ยว ได้ทั่วทั้งแผ่นดินไทย ๗๗ จังหวัด มีน้อยประเทศที่จะสามารถท่องเที่ยวได้ไปในทุกพื้นที่ ไม่เหมือนประเทศนี้นะครับ ประเด็นที่ผมอยากจะเสนอในตอนนี้ก็คือว่า ที่ดินที่มีกรมพัฒนาที่ดิน อะไรต่าง ๆ ที่เป็นตารางหนึ่ง ประมาณ ๕๑ ล้านไร่ ถ้าคํานวณจากพื้นที่ ๒ ข้างทางรถไฟ โดยประมาณ จากเหนือจรดใต้ ประมาณ ๒,๐๐๐ กิโลเมตร ถ้า ๒ ข้างทางข้างละ ๕ กิโลเมตรก็เป็น ๑๐ กิโลเมตร คูณกันแล้วก็ประมาณ ๒๐,๐๐๐ ตารางกิโลเมตร ตารางกิโลเมตรหนึ่งเท่ากับ ๖๒๕ ไร่ เอาคูณเข้าไปก็ได้ประมาณ ๑๒ ล้านไร่ แต่ที่เสนอนี้ ไม่ได้หมายความว่าทุกพื้นที่จะต้องเอาไปทําเรื่องนี้ แต่ว่าอันนี้เป็นข้อเสนอเพื่อไปพิจารณาว่า ถ้าพื้นที่ที่เสนอประมาณ ๑๒ ล้านไร่ ตรงไหนเป็นพื้นที่ที่ไม่ได้ใช้ประโยชน์หรือปลูกอะไร ไม่ได้ ตรงนี้ก็น่าจะเป็นอีกที่หนึ่งที่สามารถพิจารณาได้ ผมเข้าใจว่าน่าจะเป็นพื้นที่ที่ล้นเกล้าฯ รัชกาลที่ ๕ ได้พระราชทานกับพสกนิกรชาวไทย และอยู่ในการดูแลของการทางรถไฟ อันนี้ ก็เป็นพื้นที่หนึ่งที่น่าจะพิจารณา

ประเด็นที่ ๒ เป็นรูปธรรมของความสําเร็จที่ผมได้รับทราบเมื่อราว ๆ ปี ๒๕๕๗ ต่อปี ๒๕๕๘ เมื่อครั้งนั้นผมเป็นกรรมาธิการยกร่างรัฐธรรมนูญที่รับผิดชอบ หมวดปฏิรูป แล้วก็ได้เชิญหลายส่วนมาให้ข้อคิดเห็น ๑ ในจํานวนนั้นก็คือเชิญท่านอาจารย์ ดอกเตอร์นพ สัตยาศัย ประธานชมรมจุฬา นอกจากท่านมีข้อเสนอเรื่องระบบแบ่งปัน สปท. ๖/๒๕๖๐ สมร ๗๗/๒ ผลประโยชน์แล้ว ท่านใช้คําว่า ระบบแบ่งปันผลผลิต แทน ระบบสัมปทาน แต่เรื่องอื่น ที่ท่านได้ให้ข้อมูลเพิ่มเติมก็คือพลังงานหมุนเวียนและท่านเสนอว่ากระถินยักษ์ ซึ่งสอดคล้อง กับข้อเสนอที่ศาสตราจารย์ดุสิตได้เสนอ ท่านบอกว่ากระถินยักษ์เป็นไม้ที่โตเร็วที่สุด เป็นไม้อยู่ในโครงการพระราชดําริ และท่านบอกว่ามีพื้นที่ที่ทดลองแล้วเกิดรูปธรรม แห่งความสําเร็จจริง ผมเชื่อว่ามีพื้นที่หลายแห่งทั่วประเทศนะครับ ที่มีรูปธรรม แห่งความสําเร็จ เพียงแต่ว่ายังไม่ได้หยิบยกออกมาเป็นเอกสาร ท่านอาจารย์นพท่านบอกว่า ท่านได้เอาโครงการที่ท่านคิดให้เพื่อนของท่านซึ่งไปบวชที่วัดพระบาทน้ําพุไปศึกษา

- ๗๘/๑                                   สปท. ๖/๒๕๖๐ ธมนธรณ์ ๗๘/๑ เพื่อนของท่านอ่านแล้วก็ชอบใจครับ ก็ได้ไปเสนอเรื่องนี้กับหลวงพ่อพระอุดมประชาธร ซึ่งก็โชคดีเหมือนกันท่านเป็นวิศวกรจบปริญญาโทจากประเทศออสเตรเลียซึ่งเป็นบุคคลที่ เสียสละมาก เมื่ออ่านโครงการนี้ก็เข้าใจได้ง่ายแล้วก็ต้องปรึกษากับชุมชนรอบวัด ปรากฏว่า ชุมชนเอาด้วยนะครับ โดยที่ทดลองในพื้นที่จํานวนหนึ่งก่อน แล้วก็สรุปผลว่าชุมชนคาดว่า ได้ประมาณ ๒,๐๐๐ บาทต่อไร่ต่อปี แต่ว่าพอดําเนินการปั๊บไประยะหนึ่งก็พบข้อมูลว่า เป็นตัวเลขที่ตรงกับศาสตราจารย์ดุสิตเสนอ คือได้ไร่ละ ๖,๐๐๐ บาท ต่อไร่ต่อปี ในที่สุด ชุมชนเห็นว่าเป็นไม้ที่ปลูกครั้งเดียวลงทุนลงแรงครั้งเดียว ทนต่อสภาพแวดล้อมมาก ไม่ต้อง ไปรดน้ําดูแลอะไรต่าง ๆ สภาพแห้งแล้งอย่างไรก็ขึ้นเหมือนที่ศาสตราจารย์ดุสิตพูดนะครับ ทุกพื้นที่บนแผ่นดินนี้ปลูกไม้โตเร็วได้หมด อันนี้คงไม่ทุกประเทศที่มีโชคดีอย่างนี้ เขาบอกว่า แม้แต่ฝักของมัน ใบของมันก็เป็นอาหารสัตว์ได้ แต่ผมมีคําถามต่อว่าถ้าปลูกแล้วก็ต้องตัด ก็ปลูกกันตลอด ปรากฏว่าเอกสารของอาจารย์นพบอกว่าปลูกครั้งเดียวแล้วตัดตรงส่วนพุ่ม ตัดได้ ๒๕ ปีครับ แล้วในที่สุดตัวเลขที่ชุมชนออกมาเขาปลูกทั้งหมด ๖,๐๐๐ ไร่หลังจากที่ ได้ตัวเลขว่าได้ ๑ ไร่ ๖,๐๐๐ บาทต่อปีโดยที่ลงทุนลงแรงครั้งเดียว ก็ลองเอา ๖,๐๐๐ คูณกับ ๖,๐๐๐ สิครับ แล้วปรากฏว่าโรงไฟฟ้า ๑ เมกะวัตต์ก็สามารถใช้ไฟได้ประมาณ ๑,๐๐๐-๒,๐๐๐ หลังคาเรือน นี่คือตัวอย่างของรูปธรรมของความสําเร็จที่ผมอยากจะไปดู แต่ว่าไม่มีโอกาสได้ไปในช่วงนั้น ผมถามท่านอาจารย์นพว่า ทําไมต้องกระถินยักษ์อย่างเดียวหรือ ท่านบอกว่ากระถินยักษ์โตเร็วที่สุด ท่านไม่ได้พูดอย่างอื่นนะครับ แต่ว่าจริง ๆ แล้ว ข้อเสนอในนี้ก็มีหลายแหล่ง แล้วก็ผมเชื่อว่าระบบนิเวศทางภูมิอากาศต่าง ๆ ในประเทศไทย อาจจะเป็นข้อเสนอที่ศาสตราจารย์ดุสิตได้เสนอมา แล้วแต่พื้นที่ที่เขาจะปลูก แต่ว่าข้อเสนอ ที่เห็นว่ากระถินยักษ์มีประโยชน์ก็มองในแง่ทุกส่วนของกระถินยักษ์ล้วนแต่ใช้ประโยชน์ได้หมด แล้วมีรูปธรรมเป็นความสําเร็จ ท่านประธานครับ ผมสังเกตว่าการปฏิรูปที่จะขับเคลื่อน ไปข้างหน้าได้แล้วประสบผลจากวงการสุขภาพมี ๓ องค์ประกอบด้วยกันครับ จะถูกจะผิด หรืออะไรก็ตามนะครับ องค์ประกอบที่ ๑ ก็คือมีนโยบายทิศทางที่ชัดเจนอันนี้ส่วนใหญ่ จะมองตรงนี้นะครับว่าต้องขอนโยบายต้องขออะไรก่อน ข้อที่ ๒ เครื่องมือของนโยบาย ซึ่งอาจจะประกอบด้วยกฎหมาย อาจจะประกอบด้วยกลไกคณะกรรมการสถาบันที่ตั้งขึ้นมา รวมทั้งมาตรการต่าง ๆ อันที่ ๓ ที่เราไม่ค่อยได้คํานึงถึงกันเท่าไร เพราะเรารอว่า สปท. ๖/๒๕๖๐ ธมนธรณ์ ๗๘/๒ ต้องให้นโยบายสั่งก็คือรูปธรรมความสําเร็จที่พื้นที่เขาทํากันเองครับ หรือธุรกิจเอกชน เขาทํากันเองเพราะว่าเขาไม่เห็นอันที่ ๑ อันที่ ๒ ออกมาเขาก็เลยทําของเขาเลย แล้วก็ ประสบความสําเร็จ แต่ว่าวันนี้เวลานี้อย่างที่ท่านประธานพูดนะครับ โดยเฉพาะในปีนี้ ๒๕๖๐ เรามีองค์ประกอบครบทั้ง ๓ ส่วน คือกรอบทิศทางนโยบายการปฏิรูปในรัฐธรรมนูญ ฉบับประชามติที่กําลังจะออกมาและคําสั่งทิศทางของ คสช. รวมทั้งโครงสร้างกลไกต่าง ๆ ที่รองรับอันที่ ๒ เป็นเครื่องมือที่จะนําพาให้ทิศทางนโยบายนั้นประสบความสําเร็จ รวมทั้งสภาแห่งนี้ด้วย และอันที่ ๓ คือรูปธรรมความสําเร็จในพื้นที่ซึ่งปรากฏอยู่ แล้วแม้แต่อันที่ ๑ และอันที่ ๒ ไม่เกิด แต่เมื่ออันที่ ๑ อันที่ ๒ เกิดนี่ก็จะทําให้สิ่งที่ดี ๆ จะขยายไปในขอบเขตในพื้นที่ทั่วประเทศได้เร็วขึ้น และถ้าเร็วในปีนี้ที่จะเห็นภาพเครื่องมือ ชัดเจนภายใน ๑-๕ ปีนี้เราก็เห็นอนาคตครับ การปฏิรูประบบสุขภาพดําเนินมา ๑๐ กว่าปีแล้วครับ ก็ด้วย ๓ องค์ประกอบนี้ เพราะฉะนั้นผมขอแสดงความชื่นชมกับข้อเสนอนี้ แล้วเห็นความสําเร็จรออยู่เบื้องหน้าครับ ขอบคุณครับ

- ๗๙/๑   สปท. ๖/๒๕๖๐ ณิชากร ๗๙/๑