พรรณี จารุสมบัติ เสนอแนวคิดในการสร้างคุณค่าเพิ่มมูลค่าทางเศรษฐกิจและสังคมของวัฒนธรรม โดยเฉพาะในพื้นที่อำเภอสันป่าตอง จังหวัดเชียงใหม่ โดยนำเสนอโครงการพัฒนาและพัฒนาคุณค่าและศักยภาพของพื้นที่นั้น และเน้นย้ำความสำคัญของการรักษาคุณค่าและวัฒนธรรมที่มีอยู่ และการสร้างมูลค่าเพิ่มจากการพัฒนาคุณค่าเหล่านั้น
กราบเรียนท่านประธานสภาปฏิรูปแห่งชาติ และเพื่อนสมาชิกที่เคารพทุกท่าน ดิฉัน พรรณี จารุสมบัติ สมาชิกสภาปฏิรูปแห่งชาติ วันนี้ ที่ได้ฟังกรอบการปฏิรูปของอนุกรรมาธิการศิลปะ วัฒนธรรม ดิฉันก็อยากจะอภิปรายเสริม ในประเด็นที่ว่าการบริหารจัดการวัฒนธรรมเพื่อพัฒนาคุณค่าและมูลค่าเพิ่มทางเศรษฐกิจ และสังคม ซึ่งพวกเราคงตระหนักกันดีว่าทุนวัฒนธรรมนี่เป็นทุนเดียวของโลกในโลกนี้ ที่เป็นทุนที่ยิ่งใช้ยิ่งเพิ่มมูลค่านะคะ ยิ่งใช้ยิ่งเพิ่มมูลค่าเพื่อพัฒนาคุณค่าและเพิ่มมูลค่านั้น จะเห็นว่าสิ่งหนึ่งที่สําคัญยิ่งก็คือการรักษาคุณค่านั้นไว้นะคะ บางครั้งเราเพิ่มมูลค่าในทุน วัฒนธรรมนั้นแล้ว แต่เราไม่ได้รักษาคุณค่า อย่างยกตัวอย่าง ขอเอ่ยนามท่านดอกเตอร์ธรณ์ ที่ได้โพสต์ (Post) ข้อความลงไปใน สปช. ในไลน์ (Line) ว่าปัจจุบันนี้คนเอาลูกฉลามมาเล่น หรือว่ากุ้ง หอย ปู ปลาในอันดามันนั้นได้รับความเสียหาย นี่คือการเพิ่มมูลค่า แต่ไม่ได้ รักษาคุณค่านั้น ก็จะทําให้ทุนวัฒนธรรมต่าง ๆ เหล่านี้หมดไป แล้วสิ่งหนึ่งที่อนุกรรมาธิการ ศิลปะ วัฒนธรรม ได้ร่วมลงพื้นที่จริงนะคะ ให้ทําดูเป็นรูปธรรมนั้น คณะของเราได้ร่วมกัน เปิดพื้นที่วัฒนธรรมชุมชนเพื่อสร้างคุณค่าเพิ่มมูลค่าทางเศรษฐกิจและสังคม โดยจะนําเสนอ เราจะมีที่เราได้ลงพื้นที่ไปแล้วนั้นคืออําเภอสันป่าตอง จังหวัดเชียงใหม่ เราได้บูรณาการ ร่วมกันนะคะ ก็มีอนุกรรมาธิการศิลปะ วัฒนธรรม สมาคมวัฒนหัตถศิลป์ล้านนา สมาคม มัคคุเทศก์ จังหวัดเชียงใหม่ แล้วก็เอเจนซี (Agency) คือบริษัททัวร์ รวมทั้งสํานักประชาสัมพันธ์ เขต ๓ ที่เราได้เลือกพื้นที่อําเภอสันป่าตองนี้นะคะ ขอนําเสนอภาพว่าอําเภอสันป่าตองนี้นั้น เป็นอําเภอที่ไม่ไกลจากจังหวัดเชียงใหม่ ประมาณ ๒๔ กิโลเมตร แต่ถูกมองข้ามไปนะคะ คนที่ไปเที่ยวส่วนใหญ่ก็จะไปอําเภอหางดง บ้านถวาย แล้วก็เลยไปถึงพระธาตุจอมทอง ดอยอินทนนท์ แต่อําเภอสันกําแพงนั้นอยู่ระหว่างอําเภอหางดงกับพระธาตุจอมทองนะคะ ในพื้นที่นี้มีศักยภาพ มีความพร้อม ทางอนุกรรมาธิการศิลปะ วัฒนธรรม เราก็ได้ลงพื้นที่ โดยประสานไปคุยกับชุมชนก่อนว่าชุมชนนั้นมีความพร้อมมีศักยภาพอย่างไร แล้วให้โจทย์ว่า ท่านอยากนําเสนอสิ่งไหน มีศักยภาพพร้อมสิ่งไหนให้คิดเองทําเอง แล้วเราจะนําคณะนี้ลงมา เมื่อถึงวันจริงที่เราได้นําคณะลงไปนั้นเราก็จะเห็นว่าสิ่งแรกที่เราไปถึงอําเภอสันป่าตองนั้น ก็คือสิ่งที่เราไปอันแรกเลยนี้ก็อําเภอเวียงท่ากาน อําเภอเวียงท่ากานนั้นตามภาพที่นําเสนอ ให้สมาชิกดูว่ามันเป็นเมืองโบราณ ๑,๐๐๐ ปีนะคะ แล้วก็ชาติพันธุ์ในอําเภอเวียงท่ากานนั้น ก็คือไทลื้อ หรือยองนั้นเองนะคะ วัฒนธรรมของชาติพันธุ์นี้เขาสืบสานไว้ได้อย่างมั่นคงนะคะ การแต่งกาย ไม่ว่าจะเป็นการแต่งกาย แล้วก็ด้านขวาจะเห็นไหมคะ นั่นคือคอฟฟี่ เบรก (Coffee break) ของเขาที่ได้นํามาเสนอให้กับคณะของเราที่ไปนะคะ เป็นการทําเอง ใช้ของในพื้นบ้านของเขานะคะ อันนี้ก็คือยองนะคะ
แล้วอีกที่หนึ่งอันนี้ก็ยังเป็นไทเขิน ไทเขินนี้สําคัญมาก ๆ เรามักจะเดินทาง ไปเที่ยวที่สิบสองปันนาเพื่อไปดูบ้านไทเขิน ที่สิบสองปันนานั้นมีแค่ ๑๒ หลังเองค่ะ แต่ที่ อําเภอสันป่าตองนั้นมี ๓๐ หลัง และใน ๓๐ หลังนี้บ้านไทเขินนี้ได้รับรางวัลสถาปัตยกรรมดีเด่น มีภาษาพูด ภาษาเขียนของไทเขินเอง และยังมีพิพิธภัณฑ์ของไทเขินเป็นของตัวเองอีกนะคะ อันนี้ก็คือเป็นชาติพันธุ์อีกชาติพันธุ์หนึ่งในอําเภอสันป่าตองนะคะ
ภาพต่อไปนะคะ อันนี้ก็ยังเป็นชาติพันธุ์ไทเขินอยู่นะคะ ที่ยังแต่งตัวแล้วก็ วัฒนธรรมการผูกข้อมือเป็นการรับขวัญ รวมทั้งจะมีบ้านร้องตีมีด มีศิลปกรรมในการที่ยังทําตีมีดอยู่ อันนี้ก็คือการผูกกระเทียม ก็นับกระเทียมมา แล้วก็ยังมีวัฒนธรรมอันนี้อยู่ในไทเขินนั่นเองนะคะ อันนี้ก็คือการทําเกี่ยวกับกระติ๊บที่เป็นกระติ๊บข้าวเหนียวใช้ธรรมชาตินั่นเองเป็นของพื้นบ้าน แล้วก็ยังมีทําไม้กวาดที่ทําจากทางมะพร้าว แล้วจะมีเป็นบ้านคุ้มเจ้าแก้วนวรัฐ บ้านคุ้มเจ้าแก้วนวรัฐนี้มีความสําคัญเป็นบ้านที่เกิด ๑๐๐ ปี แล้วก็บ้านหลังนี้เป็นบ้านของเจ้านคร ที่ครองเมืองเชียงใหม่ที่เป็นคนสุดท้ายนะคะ รวมทั้งพิพิธภัณฑ์ตุ๊กตา ซึ่งพิพิธภัณฑ์ตุ๊กตานี้ มีความสําคัญมาก ๆ มีพิพิธภัณฑ์ตุ๊กตาอยู่ ๕๐,๐๐๐ ตัวทําเองหมด ซึ่งกษัตริย์จิกมีนั้น ได้เชิญคนที่ทําตุ๊กตา ณ ที่สันป่าตองนี้ไปฝึกคนที่ภูฏาน แล้วก็ตุ๊กตาของเขามีชุดหนึ่งชื่อว่า รามเกียรติ์ ชุดนี้ก็ได้ไปแสดงที่ไทยพาวิลเลียนในเวิลด์ เอ็กซ์โป (World expo) ซึ่งคนที่ทํา ตุ๊กตานี้ก็ทําเป็นพิพิธภัณฑ์ในนั้นมีถึง ๕๐,๐๐๐ ตัว เราก็ได้นําเสนอว่ามัคคุเทศก์ที่ไปด้วยนั้น ก็จะมาทําเรื่องการตลาด สําหรับเอเจนซี ทัวร์ (Agency tour) นั้นก็ได้เสนอแนะปรับปรุงบางอย่าง เพื่อที่จะให้มีความพร้อมในการจะต้อนรับ ซึ่งในหน้าหนาวนี้ทางเอเจนซี ทัวร์ก็จะขาย สันป่าตองนี้ให้กับทั่วโลก ไม่ว่าจะเป็นเอเชีย รวมทั้งยุโรปและอเมริกาเพื่อที่จะนําทัวร์เหล่านี้ มาท่องเที่ยวในสันป่าตองและให้เขาเกิดความพร้อมโดยวิถีชีวิต วัฒนธรรมชุมชนของเขา ตัวดิฉันก็อยากจะย้ําว่าทุนทางวัฒนธรรมนั้นเมื่อเราพัฒนาคุณค่าแล้ว แล้วเราก็ได้มูลค่าเพิ่ม มูลค่าเพิ่มนั้นจะไม่มีหมดถ้าเรารักษาคุณค่านั้นไว้ให้มั่นคงยั่งยืน คุณค่าที่เรารักษาไว้นั้น เราต้องให้ตามที่ชุมชนต้องการและตามวิถีที่ชุมชนนั้น ก็ขอขอบคุณทุกท่านด้วยค่ะ