ท่านประธานที่เคารพ ท่านสมาชิกผู้ทรงเกียรติ กระผม ไพโรจน์ พรหมสาส์น สมาชิกสภาร่างรัฐธรรมนูญ กระผมอาจจะมีความคิดเห็นที่อาจจะ แปลกแยกหรืออาจจะที่เราคิดนอกกรอบในอีกแง่มุมหนึ่ง ตามรัฐธรรมนูญฉบับชั่วคราวนั้น ในมาตรา ๒๙ ได้เขียนบอกว่า เมื่อจัดทํารัฐธรรมนูญ เสร็จแล้วให้มีการออกเสียงประชามติว่า จะให้มีความเห็นชอบหรือไม่เห็นชอบร่างรัฐธรรมนูญทั้งฉบับ ซึ่งต้องจัดทําให้เร็วกว่าสิบห้าวัน และไม่ช้ากว่าสามสิบวัน นับแต่วันที่เผยแพร่รัฐธรรมนูญดังกล่าว ทั้งนี้ตามหลักเกณฑ์และ วิธีการที่กําหนด กระผมจะขออนุญาตกราบเรียนต่อที่ประชุมอันทรงเกียรติแห่งนี้ว่านี่เปึน ครั้งแรกในประวัติศาสตร์ชาติไทยเราที่ไม่เคยมีการกระทําลักษณะเช่นนี้มาก่อน เพราะฉะนั้น เมื่อเปึนครั้งแรกมันก็คงต้องยุ่งยาก ต้องหาวิธีการ ต้องมีค่าใช้จ่าย ท่านการุณก็บอกแล้ว สองพันห้าร้อยล้าน อย่างน้อยนะครับ ถ้าไปทําตามวิธีการที่กําหนดตามร่างที่ว่ามานี้ ก็ด้วย ความเคารพต่อคณะกรรมาธิการยกร่างฯ คณะกรรมาธิการในเรื่องนี้ที่กําหนดหลักเกณฑ์ การออกเสียงประชามตินั้นต้องทําภายในวันเดียว ในมาตรา ๒๙ นี้ไม่ได้บอกเลยว่า ทําโดยวิธีลับหรือวิธีเป่ดเผยนะครับ ผมรับราชการในกระทรวงมหาดไทยตั้งแต่เปึนปลัดอําเภอ จนเปึนผู้ว่าราชการจังหวัด จนเกษียณอายุตําแหน่งรองปลัดกระทรวงมหาดไทย เราเลือกตั้ง ผู้ใหญ่บ้านครับ โดยปกติให้ทําโดยวิธีเป่ดเผยนะครับ แล้วก็เว้นแต่ที่ประชุมจะเห็นโดยวิธีลับ กระผมอยากจะเสนอต่อที่ประชุมแห่งนี้ว่า ถ้าเราแทนที่จะไปมุ่งเน้นว่าจะต้องทําประชาพิจารณ์ แบบโดยวิธีลับ จะต้องออกเสียง จะต้องไปพิมพ์บัตร จะต้องประชาสัมพันธ์ เวลามันกะทันหัน กระชั้นชิดมากนะครับ และก็เสี่ยงต่อการที่จะรับหรือไม่รับ จะมีปัญหาอย่างที่ท่านการุณว่า ผมเห็นด้วยทุกอย่าง แต่ผมไม่เห็นด้วยกับการที่จะไปแก้ร่างรัฐธรรมนูญฉบับนี้ ซึ่งไม่รู้จะแก้โดย วิธีใดนะครับ สภานิติบัญญัติเขาจะแก้ให้หรือไม่ คมช. จะแก้หรือไม่ เรื่องมันเยอะเลย เราเล่นตามกฎเกณฑ์กติกาที่เขาวางไว้นะครับ ใช้วิธีประชามติโดยวิธีเป่ดเผย เป่ดหน่วย เลือกตั้งหกหมื่นกว่าหมู่บ้าน ทุกหมู่บ้านเลย เอาข้าราชการ ประชาชน นิสิตนักศึกษา ไปเลยครับ วางในห้องประชุมตรวจสอบเลย ใครมีคุณสมบัติผ่านเข้ามา หรือทําประกาศ บัญชีรายชื่ออะไรก็สุดแล้วแต่ เสร็จแล้วก็โหวตในที่ประชุมแห่งนั้น ใครเห็นด้วยยกมือ ใครไม่เห็นด้วย มันจะง่ายที่สุดและรวดเร็วที่สุด ทําได้วันเดียวทั่วทั้งประเทศ รับรอง ค่าใช้จ่ายอาจจะไม่ถึงห้าร้อยล้านบาทด้วยซ้ําไป ไม่ต้องไปอะไรมากมาย ซึ่งวิธีการอย่างนี้ ไม่ใช่ผมคิดเองนะครับ มีหลายคนเสนอผ่านมาบอกว่าทําไมเราจะต้องไปทําตรงนี้ และเปึน ครั้งแรกด้วย และคิดว่าอาจจะทําได้แล้วเรียบร้อยราบรื่นหรือ แล้วก็เดี๋ยวอีกไม่กี่วัน ข้างหน้าเดี๋ยวก็ต้องอีกสองสามพันล้านบาท ถ้าการเลือกตั้ง เพียงวัตถุประสงค์ เปัาหมายสุดท้ายก็คือเราต้องการให้รัฐธรรมนูญฉบับนี้ผ่านโดยวิธีใดก็สุดแล้วแต่ โดยที่ ไม่ได้เขียนไว้ในรัฐธรรมนูญฉบับชั่วคราวนี้เลยว่าจะต้องโดยวิธีลับหรือโดยเป่ดเผย ถ้าหาก ที่ประชุมแห่งนี้จะได้กรุณาในหลักการ ก็อาจจะไม่ใช่ญัตติ ผมอาจจะเสนอเปึนญัตติภายหลัง ก็ได้ว่าจะเห็นว่าควรจะทําการออก เพราะว่าทําโดยสภาร่างรัฐธรรมนูญของเรา ไม่จําเปึน จะต้องมอบกรรมการเลือกตั้ง หรืออาจจะมอบกรรมการเลือกตั้งช่วย หรือจะไปให้ทางจังหวัด ทางอําเภอ ทุกส่วนราชการหน่วยงานช่วยดําเนินการเรื่องนี้ ผมคิดว่าอยู่ในวิสัยที่เปึนไปได้ เพราะทุกคนก็อยากจะร่วมมืออยู่แล้วว่าถ้าเช่นนั้นนะครับ สมมุติโดยวิธีเป่ดเผยก็ไปคิดกัน ว่าวิธีเป่ดเผยจะทําอะไร อย่างไร มันจะประหยัดงบประมาณ จะรวดเร็ว และทําได้อย่างทั่วถึง รวดเร็ว นี่เปึนแนวคิดที่อยากจะนําเสนอต่อที่ประชุมแห่งนี้ ท่านสมาชิกผู้ทรงเกียรติอาจจะลองพิจารณาดูนะครับ ถ้าเปึนเช่นนั้นผมคิดว่าหลักการนี่ ต้องมาว่ากันใหม่และจะเอาอย่างไร ถ้าโดยวิธีลับก็คงจะยึดร่างนี้เปึนหลักแล้วไปแปรญัตติ อะไรก็แล้วแต่ ซึ่งความจริงในนี้ก็ไปเขียนเอาไว้ในข้อ ๙ การออกเสียงให้ใช้วิธีออกเสียง ลงคะแนนโดยตรงและลับ แล้วก็เขียนบอกให้โดยวิธีเป่ดเผย แล้ววิธีการนอกจากนั้นก็ไปเขียน เหมือนเลือกตั้งผู้ใหญ่บ้าน ซึ่งเราทํากันมาตั้งแต่กฎหมายลักษณะปกครองท้องที่ ป้ ๒๔๕๗ จนถึงทุกวันนี้ก็ยังใช้อยู่และใช้ได้ผลดีด้วย และความก้าวหน้าของกฎหมายฉบับนั้นถึง ขนาดเรียกว่า ผู้มีสิทธิออกเสียงเลือกตั้งเกินกว่ากึ่งหนึ่งสามารถที่จะโหวตเอาผู้ใหญ่บ้าน ออกด้วยวิธีเป่ดเผยที่ว่านี้ได้ด้วย เพราะฉะนั้นผมอยากจะเรียนข้อเสนอนี้ต่อที่ประชุมแห่งนี้ เพื่อที่ท่านสมาชิกจะได้รับไปพิจารณา ถ้าเปึนเช่นนั้นเราสามารถจะทําประชามติได้โดยไม่ต้อง วิตกกังวลอะไรเลย แล้วก็ประหยัดงบประมาณอย่างมากมายด้วย กราบขอบพระคุณครับ