สภาผู้แทนราษฎร · ครั้งที่ ๒๔ · ๒ กันยายน ๒๕๖๕

พร้อมสิน บุญจันทร์ หารือเรื่องการแต่งตั้งเจ้าพนักงานประจำหน่วยเลือกตั้ง และการย้ายทะเบียนบ้านที่ไม่ครบ 1 ปี ทำให้ไม่สามารถมีสิทธิเลือกตั้งได้ พร้อมเสนอให้คณะกรรมการจัดอบรมเพื่อเปิดโอกาสให้ประชาชนทั่วไปเข้ามาเป็นส่วนหนึ่งของการเป็นคณะกรรมการประจำหน่วย เลือกตั้ง และให้คณะกรรมการการเลือกตั้งให้ความรู้ประชาชนว่าสิทธิในการเลือกตั้งจะเสียไปเมื่อเปลี่ยนทะเบียนบ้านภายใน 1 ปี ในช่วงวันเลือกตั้ง

นายพร้อมสิน บุญจันทร์ อนุกรรมาธิการ

กราบเรียนท่านประธานที่เคารพ และท่านสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรทุกท่านนะครับ ผมได้รับมอบหมายจากท่านประธาน คณะกรรมาธิการให้มาพูดถึงประเด็น ๒ ประเด็น ประเด็นแรกก็คือเรื่องของมาตรา ๒๘ ของพระราชบัญญัติการเลือกตั้งสมาชิกสภาท้องถิ่นและผู้บริหารท้องถิ่น เกี่ยวกับการแต่งตั้ง เจ้าพนักงานประจำหน่วยเลือกตั้งครับ ส่วนประเด็นที่ ๒ ที่ผมจะพูดคือเรื่องของมาตรา ๓๘ เป็นเรื่องของกรณีการย้ายทะเบียนบ้านยังไม่ครบ ๑ ปี ทำให้ไม่สามารถมีสิทธิเลือกตั้งสมาชิก สภาท้องถิ่นและผู้บริหารท้องถิ่นได้นะครับ

ผมขออนุญาตมาที่ประเด็นแรกก่อนครับ ทางคณะกรรมาธิการของเราได้มี การศึกษาในประเด็นของมาตรา ๒๘ แล้วพบปัญหาว่าในการแต่งตั้งเจ้าพนักงานที่เป็น คณะกรรมการการเลือกตั้งประจำหน่วย ในทางปฏิบัติแล้วมักจะเป็นเจ้าพนักงานคนเดิม โดยส่วนใหญ่นะครับ คนเดิมที่ว่าหมายถึงอย่างไร ก็คือเจ้าพนักงานคนนั้นจะประจำหน่วย เลือกตั้ง ไม่ว่าจะมีการเลือกตั้งกี่ครั้งก็ตามถ้าเขาอยู่พื้นที่นั้นเขาก็จะผูกขาดตำแหน่งมาเรื่อย ๆ สิ่งเหล่านี้ที่ทำให้ทางคณะกรรมาธิการเล็งเห็นว่าอาจจะก่อให้เกิดปัญหาเรื่องของการผูกขาด ตำแหน่งหน้าที่และก็มีโอกาสลดความเสี่ยงที่จะเกิดการแทรกแซงการเลือกตั้งได้ง่าย โดยทางคณะกรรมการการเลือกตั้งก็ได้ให้เหตุผลว่าสาเหตุที่จำเป็นที่จะต้องให้มีเจ้าพนักงาน ครองตำแหน่งเดิมนาน ๆ เพราะเรื่องของประสบการณ์ คำว่า ประสบการณ์ ของคณะกรรมการ การเลือกตั้งหมายถึงว่าความผิดพลาดในการดำเนินงานประจำหน่วยเลือกตั้งที่ลดน้อยลง สิ่งเหล่านี้ทำให้เป็นเหตุผลอย่างหนึ่งของคณะกรรมการการเลือกตั้งที่ให้เจ้าพนักงาน ครองตำแหน่งเดิมนาน ๆ แต่ทางคณะกรรมาธิการก็เล็งเห็นแล้วว่าการให้ครองตำแหน่งเดิม นาน ๆ จะส่งผลเสียอย่างที่ผมกล่าวไป จึงได้เสนอไปยังคณะกรรมการการเลือกตั้งให้ทำการ จัดอบรมผู้ที่อยากจะมีโอกาสได้เข้ามาเป็นส่วนหนึ่งของการเป็นคณะกรรมการประจำหน่วย เลือกตั้ง ถือว่าเป็นการเปิดโอกาสให้ประชาชนทั่วไปสามารถที่จะเข้าไปมีส่วนร่วมทางการเมือง และมีส่วนร่วมกับการเลือกตั้งได้ และเป็นการลดความเสี่ยงที่จะเกิดการแทรกแซง ปัญหา การแทรกแซงการเลือกตั้งได้นะครับ และนี่ก็เป็นเรื่องของประเด็นที่ ๑

ขอต่อประเด็นที่ ๒ เลยนะครับ ประเด็นที่ ๒ เรื่องของมาตรา ๓๘ ท่านประธานครับ มาตรา ๓๘ เป็นเรื่องของกรณีที่ว่าประชาชนทั่วไปเวลาย้ายทะเบียนบ้าน ถ้าเป็นการเลือกตั้ง ส.ส. ตาม พ.ร.บ. การเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร และบทบัญญัติ ในรัฐธรรมนูญ มาตรา ๙๕ (๓) ได้ระบุไว้เลยว่าถ้าเราย้ายทะเบียนบ้านไปเขตเลือกตั้งอื่น ยังไม่ครบ ๙๐ วัน สามารถกลับไปเลือกตั้งในเขตเลือกตั้งเดิมได้ คือสมมุติกระผมย้าย เขตเลือกตั้ง สมมุติจังหวัดอุบลราชธานีไปอยู่ที่จังหวัดอุดรธานีแต่ย้ายไปไม่ครบ ๙๐ วัน แต่ถึงวันเลือกตั้งผมยังมีสิทธิที่จะกลับไปเลือกตั้งที่จังหวัดอุบลราชธานีได้ แต่เมื่อเป็น พระราชบัญญัติการเลือกตั้งสมาชิกสภาท้องถิ่นและผู้บริหารท้องถิ่น สิทธิของผู้เลือกตั้ง ในมาตรา ๓๘ วรรคสอง กล่าวไว้ชัดเลยว่าผู้ที่มีสิทธิเลือกตั้งคือผู้ที่มีชื่ออยู่ในทะเบียนบ้าน ในเขตเลือกตั้ง ๑ ปีขึ้นไป ความต่างของ ๑ ปี กับ ๒ เดือน มันเยอะครับท่านประธาน กลายเป็นว่าปัญหาของประเด็นนี้ทำให้เกิดประชาชนกลุ่มหนึ่งที่อาจจะมีเรื่องส่วนตัว ที่จำเป็นต้องย้ายทะเบียนบ้านไม่ว่าจะเหตุผลอะไรก็แล้วแต่ถูกตัดสิทธิในการเลือกตั้งสมาชิก สภาท้องถิ่นและผู้บริหารท้องถิ่นที่เขาจะต้องนำมากำหนดอนาคตท้องถิ่นของเขาได้เลย ท่านประธานครับ ในประเด็นส่วนนี้ทางคณะกรรมาธิการได้สอบถามไปยังคณะกรรมการ การเลือกตั้งเขาก็ได้ให้เหตุผลมาว่าสาเหตุที่จะต้องมีการห้ามไม่ให้มีการย้ายทะเบียนบ้าน ๑ ปี ก็เพราะว่าป้องกันไม่ให้มีการซื้อ การย้ายทะเบียนบ้านครับ การย้ายทะเบียนคือเป็นการ เทคะแนนจากเขตเลือกตั้งหนึ่งไปลงกับอีกเขตเลือกตั้งหนึ่ง ซึ่งก็ฟังดูมีเหตุผลครับ แต่ก็มี ปัญหาว่าทำไมการเลือกตั้งท้องถิ่นถึงเป็น ๑ ปี ในขณะที่การเลือกตั้ง ส.ส. ถึงเป็น ๙๐ วัน ถ้าการเลือกตั้งเป็นอำนาจเพียงหนึ่งอย่าง อย่างเดียวที่ประชาชนภายใต้ระบอบประชาธิปไตย จะมีเหนือนักการเมืองและข้าราชการของประเทศนี้ได้ เขาก็ได้เสียสิทธินี้ไปแล้วครับ ท่านประธาน แต่ถึงอย่างไรก็ดีทางคณะกรรมาธิการก็เล็งเห็นแล้วชั่งน้ำหนักผลได้ ผลเสีย ก็เลือกที่จะให้คงกฎหมายมาตรา ๓๘ แบบเดิมเอาไว้ แต่เสนอแนะไปยังคณะกรรมการ การเลือกตั้งว่าจะต้องให้ความรู้แก่ประชาชนว่าถ้าคุณย้ายทะเบียนบ้านคุณจะเสียสิทธิ ตรงนี้ไป หากย้ายทะเบียนบ้านภายใน ๑ ปี ในช่วงวันเลือกตั้งเพื่อเป็นการรักษาสิทธิให้กับ ประชาชนทั่วไป ผมก็มี ๒ ประเด็นนี้ กราบขอบพระคุณครับ