จาตุรงค์ แจงปัญหาแชร์ลูกโซ่-หนี้นอกระบบ ชี้กฎหมายบังคับช้า

สภาผู้แทนราษฎร · ครั้งที่ ๒๓ · ๑ กันยายน ๒๕๖๕

จาตุรงค์ เพ็งนรพัฒน์ หารือปัญหาหนี้นอกระบบและแชร์ลูกโซ่ที่ขยายตัวอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะในรูปแบบออนไลน์และไอที พร้อมตั้งข้อสังเกตถึงความล่าช้าในการบังคับใช้กฎหมายและข้อบกพร่องของกลไกป้องกัน จึงเรียกร้องให้รัฐเร่งปรับปรุงกฎหมาย สร้างความรู้ด้านการเงินให้ประชาชน และเพิ่มประสิทธิภาพการบังคับใช้ร่วมกับกระทรวงไอซีทีอย่างทันท่วงทีแทนการตั้งกรรมาธิการเพื่อให้ได้ผลลัพธ์ที่รวดเร็วและเกิดผลจริง

นายจาตุรงค์ เพ็งนรพัฒน์ ศรีสะเกษ

กราบเรียนท่านประธานสภา ที่เคารพ กระผม นายแพทย์จาตุรงค์ เพ็งนรพัฒน์ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดศรีสะเกษ พร้อมท่านนายแพทย์กิตติศักดิ์ คณาสวัสดิ์ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดมหาสารคามและ คณะได้เสนอญัตติ เรื่อง แก้ไขปัญหาหนี้นอกระบบและแชร์ลูกโซ่ และได้อภิปรายไปเมื่อ วันพฤหัสบดีที่แล้ว วันนี้ก็ต้องนำเรียนท่านประธานขอบพระคุณมากที่เปิดโอกาสให้เพื่อน สมาชิกได้อภิปรายอย่างกว้างขวาง แล้วก็มีข้อสรุปวันนี้ผมขออนุญาตนำเรียนว่าปัจจุบัน หนี้นอกระบบกับหนี้ในระบบ หนี้ในระบบจากการสำรวจเมื่อปี ๒๕๕๔ มีประมาณ ๒๐๒,๐๗๕บาท หนี้นอกระบบประมาณ ๓,๖๐๔ บาท นอกระบบกับในระบบต่างกัน ๕๖ เท่า ต้องนำเรียนว่าปัญหาที่เราเห็นคือแบ่งเป็น ๒ กลุ่ม กลุ่มหนึ่งก็คือเป็นหนี้การกู้ยืม จากที่กู้ยืมใช้ดอกเบี้ยโหดที่พูดถึงหมวกกันน็อกร้อยละ ๒๐ กลุ่มที่ ๒ คือกลุ่มของแชร์ลูกโซ่ ธุรกิจคล้ายแชร์ลูกโซ่ ธุรกิจขายตรงแอบแฝงแบบแชร์ลูกโซ่ การชักชวนให้ช่วยกันลงทุน เก็งกำไรในธุรกิจต่าง ๆ และการเล่นแชร์เป็น ๒ กลุ่ม ซึ่งเป็นธุรกิจหนี้นอกระบบ ต้องนำเรียนว่า คราวที่แล้วผมได้พูดอภิปรายเรื่องของแชร์ลูกโซ่ไปแล้วตั้งแต่ปี ๒๕๒๘ แชร์แม่ชม้อย ปี ๒๕๓๔ แชร์บลิสเชอร์ ปี ๒๕๖๐ แก๊งซินแสโชกุน ปี ๒๕๖๒ แม่มณี และล่าสุดก็แชร์ลูกโซ่ ฟอเร็กซ์ ๓ ดี (Forex 3 D) ซึ่งในวันที่อภิปรายผู้เสียหายประมาณ ๙,๖๙๒ คน แต่ความ เสียหาย ๑,๙๐๐ ล้านบาท แต่วันนี้ขึ้นไปเรื่อย ๆ ถึง ๒,๕๐๐ ล้านบาท ปัญหาและวิธีการแก้ อันนี้ขอเน้นย้ำที่ผมฟังเพื่อนอภิปรายแล้วก็ปัญหาต่าง ๆ ปัญหาแรกคือรัฐบาลต้องสร้าง ความรู้ความเข้าใจในเรื่องไฟแนนเชียลเอดดูเคชัน (Financial Education) หรือจะบอกว่า กู๊ด ไฟแนนเชียล ลิตเทอเรซี (Good Financial Literacy) ให้กับพี่น้องประชาชนให้มากที่สุด ต้องให้เขาตระหนักรู้เลยว่ามาแบบนี้ เรื่องแบบนี้เงินตอบแทนมากกว่าปกติมีวิธีการอย่างนี้ แสดงว่าเป็นแชร์ลูกโซ่ที่จะถูกโกงให้ตระหนัก ประชาชนจะต้องมีความรู้แล้วก็เข้าใจ

ประเด็นที่ ๒ ก็คือเรื่องของความรู้ไม่พอนะครับ เมื่อเจอแล้วนี้จะต้องมีการ แจ้งเบาะแสที่ง่ายสะดวกนะครับ ต้องเร่งหาแรงจูงใจที่จะช่วยกันแก้ปัญหาตรงนี้ ถัดมาก็คือ ปัญหาของผู้บังคับใช้กฎหมาย กฎหมายที่มีอยู่ทั้งหมดรวบรวมที่ผมพอสรุปได้ก็คือ พระราชกำหนดการกู้ยืมเงินที่เป็นการฉ้อโกงประชาชน ปี ๒๕๒๗ พ.ร.บ. ป้องกันและ ปราบปรามการฟอกเงิน พ.ร.บ. สอบสวนคดีพิเศษ พ.ร.บ. ประมวลกฎหมายอาญาความผิด ฐานฉ้อโกง มาตรา ๓๔๑ พ.ร.บ. ความผิดฐานฉ้อโกงมาตรา ๓๑๓ ประชาชน มาตรา ๓๔๓ พ.ร.บ. ขายตรงและตลาดแบบตรง พ.ศ. ๒๕๔๕ พ.ร.บ. เล่นแชร์ พ.ศ. ๒๕๓๔ กฎหมายแพ่ง และพาณิชย์ห้ามเรียกดอกเบี้ยเกินอัตราเมื่อปี ๒๔๗๕ ของเก่าและปี ๒๕๖๐ ของใหม่ พ.ร.บ. ทวงหนี้ ๒๕๕๘ แชร์ลูกโซ่ทั้งหมดกฎหมายต่าง ๆ กระจัดกระจาย และที่สำคัญที่เป็น ตัวอย่างคือแชร์แม่ชม้อยนั้น พ.ร.บ. พระราชกำหนดปี ๒๕๒๗ กำหนดว่าจำคุกได้ไม่เกิน ๒๐ ปี ความเสียหายคนจำคุกเป็นแสนปีเหลือ ๒๐ ปี และโทษนิดเดียวแล้วจำคุกก็ไม่ถึงด้วย นี่คือข้อกฎหมายและข้อบังคับใช้กฎหมายคือผู้ปฏิบัติต้องเอาจริงเอาจัง อีกเรื่องหนึ่งที่ น่าเป็นห่วงท่านประธานครับ ฝากไปยังรัฐบาลคือว่าตัวอย่างของปัญหาเรื่องแชร์ลูกโซ่คือ เกิดเหตุยังไม่เข้าไปทำอะไรครับ ผมยกตัวอย่าง แชร์บลิสเชอร์ ต้องใช้เวลาเป็นปี ๆ ที่ผ่านมา บางแห่ง ๓ ปี ปี ๒๕๓๔ กว่าจะเข้าไปจับกุมได้ปี ๒๕๓๗ มันก็ระบาดกระจายแล้วพวกนี้ ไปเร็วมากเพราะว่ามันอันตรายจริง ๆ เนื่องจากล่อลวงและไปใช้ข้อมูลที่คิดว่าวาดฝันว่า จะต้องได้ประโยชน์และน่าเชื่อถือ เพราะฉะนั้นการเข้าถึงช้า กฎหมายที่จะดูแลเรื่องของที่จะให้ เข้าไปจัดการโดยเฉพาะผู้บังคับใช้กฎหมายช้ามาก การกระจายจึงไปเร็ว เพราะฉะนั้นต้องแก้ กฎหมายและผู้บังคับใช้ต้องเข้าไปสกัดให้เร็ว ไม่ใช่เฝ้าดูจนมีการเสียหายมาแจ้งแล้วถึงจะ เข้าไปจัดการอย่างช้าเกินไป ถัดมาก็คือเรื่องพิโกไฟแนนซ์ (Pico Finance) คือการแก้ไข ปัญหาระดับจังหวัดซึ่งตรงนี้เป็นการช่วยเหลือประชาชนซึ่งดึงธุรกิจของผู้ซึ่งอยู่ในจังหวัดนั้น มาเข้าสู่ระบบของกระทรวงการคลัง แล้วก็ให้ดอกเบี้ยสูงหน่อย ๓ เปอร์เซ็นต์ แต่ว่าต้องมีการ ควบคุมดูแลจนเป็น หจก. อะไรต่าง ๆ ตรงนี้ถามว่าเวิร์ก (Work) ไหม ทำได้มากน้อยแค่ไหน มียอดแค่ไหนซึ่งตั้งข้อสังเกตว่าจะต้องเร่งดูตรงนี้นะครับ

ประเด็นถัดไปที่สำคัญก็คือวันนี้สรุปเลยครับว่าตราบใดที่คนที่ทำธุรกิจ แชร์ลูกโซ่คิดวาดฝัน ขณะนี้วาดฝันไปไกลขนาดว่าจากยุคใหม่เป็นยุคไอที (IT) ก็จะเอาเรื่อง ไอที (IT) เรื่องอินเทอร์เน็ต (Internet) เรื่องให้เช่าสิ่งที่มันเป็นไปไม่ได้ แต่คิดว่ามันคือวาดฝัน และคนเชื่อถือจูงใจเขาไม่ว่าจะเป็นธุรกิจออนไลน์ (Online) บนอากาศ ธุรกิจเรื่องของ คลาวด์ (Cloud) เรื่องของเงินตราเรื่องอะไรต่าง ๆ ซึ่งมันทำให้คนเชื่อตรงนี้เราต้องแก้ ให้ความรู้ ถ้าเราไม่ได้ให้ความรู้บังคับใช้กฎหมายไม่ได้และที่สำคัญคือทุกคนต้องร่วมมือกัน เราคงจะต้องเจอกับเรื่องนี้ไปตลอด เพราะฉะนั้นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรทุกท่านมีความ เป็นห่วงแล้วก็อยากให้เรื่องตรงนี้ได้ระงับยับยั้ง ได้มีการแก้ไขก็คงจะต้อง ผมเองเสนอกับท่าน ประธานไว้ปี ๒๕๖๒ ว่าขอตั้งคณะกรรมาธิการ แต่วันนี้ต้องกราบเรียนท่านประธานว่าเวลา ตั้งกรรมาธิการไม่เพียงพอแล้ว ผมขออนุญาตไม่ขอตั้งกรรมาธิการ ขอเป็นส่งให้รัฐบาลไป ดำเนินการเพื่อรวดเร็ว ให้รัฐบาลดำเนินการได้เลยนะครับ แล้วปัญหาตรงนี้จะได้แก้ไขตั้งแต่ วันนี้ ผมเชื่อว่าข้อสรุปของพวกเราทั้งหมดนี้จะถึงมือท่านนายกรัฐมนตรีและรัฐบาล ไปแก้ไข สุดท้ายคือกระทรวงไอซีที (ICT) ก็ต้องช่วยนะครับ โดยเฉพาะคอลเซ็นเตอร์ (Call Center) ส่งเมสเสจ (Message) มาคนถูกหลอกเยอะมาก ผู้แทนทุกคนได้รับโทรศัพท์ โทรมาลูกน้องเลขาผมนี้ทุกคนโทรมา ถึงว่าคุณไปฝากเงินไว้ที่นี่ คุณมีหนี้ที่นี่ คือมันระบาด ไปหมด เอาเลขหมายมาจากไหน เอาวิธีการมาจากไหน เอามาจากไหน แล้วก็ต้องระงับ ยับยั้ง ไม่อย่างนั้นคนเราจะลำบากในการทำงานนะครับ ก็ขออนุญาตนำเรียนท่านประธานว่า ผมขออนุญาตนำเสนอว่าให้นำข้อสรุปทั้งหมดสู่กรรมาธิการ ผมให้ขอตั้ง ขอเข้าให้รัฐบาล ดำเนินการเพื่อแก้ปัญหาตรงนี้อย่างจริงจังด้วยความห่วงใยครับ ขอกราบขอบพระคุณ เถอะครับ