อิทธิพล คุณปลื้ม ชี้แจงนโยบายการส่งเสริมและอนุรักษ์วัฒนธรรมของกระทรวงวัฒนธรรม พร้อมย้ำความสำคัญของสภาวัฒนธรรมทุกระดับในการขับเคลื่อนงานร่วมกับภาครัฐและชุมชน
กราบเรียน ท่านประธานสภาที่เคารพครับ ท่านสมาชิกผู้ทรงเกียรติ กระผม นายอิทธิพล คุณปลื้ม รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรม ต้องกราบขอบพระคุณท่านประธานและท่านสมาชิก ผู้ทรงเกียรตินะครับ ท่านผ่องศรี แซ่จึง ที่เคารพ ที่ได้กรุณาให้เลื่อนการตอบกระทู้มาเป็น สัปดาห์นี้ เนื่องจากสัปดาห์ก่อนนั้นติดภารกิจสำคัญกับทางต่างประเทศนะครับ ด้วยนโยบาย ของรัฐบาลและด้วยความที่ประเทศไทยเราเป็นประเทศที่มีความมั่งคั่งอุดมสมบูรณ์ ทางวัฒนธรรมนะครับ เรามีประวัติศาสตร์ที่ดียาวนาน แล้วก็รวมถึงในเรื่องของประชาชนนั้น ก็มีความสมัครสมานสามัคคีในการอนุรักษ์หวงแหนสืบสานมรดกทางวัฒนธรรมมาจนถึง ปัจจุบันนะครับ ประกอบกับการแถลงนโยบายของรัฐบาลเมื่อวันที่ ๒๕ กรกฎาคม ๒๕๖๒ ที่ผ่านมา ทางท่านนายกรัฐมนตรีก็ได้แถลงนโยบายเรื่องของการอนุรักษ์สืบสานศิลปวัฒนธรรม เป็นการเฉพาะอยู่ในนโยบายข้อ ๓ ของรัฐบาลเลยนะครับ ฉะนั้นในส่วนของกระทรวง วัฒนธรรมก็กราบเรียนท่านประธานไปสู่ท่านสมาชิกว่า ในเรื่องของนโยบายที่กระทรวง วัฒนธรรมจะอนุรักษ์ส่งเสริมเรื่องของงานด้านศิลปวัฒนธรรมของชาตินั้น เรามีนโยบาย อย่างชัดเจนครับ แล้วก็เรื่องของการปรับเป้าหมาย รวมถึงในเรื่องของสถานการณ์โควิด (COVID) ที่ผ่านมาก็ทำให้เรานั้นมีการปรับกระบวนทัศน์ให้มาเกี่ยวข้องกับในเรื่องของการ ช่วยเหลือฟื้นฟู แล้วก็การขับเคลื่อนเศรษฐกิจให้มากขึ้นในมิติที่เป็นกระทรวงสังคม กึ่งเศรษฐกิจนะครับ ก็กราบเรียนท่านประธานว่านโยบายของกระทรวงวัฒนธรรมนั้นเรามี นโยบายชัดเจนในเรื่องของการส่งเสริมให้เครือข่ายทางวัฒนธรรม ซึ่งหนึ่งในนั้นก็คือ สภาวัฒนธรรมทุกระดับ ในพระราชบัญญัติวัฒนธรรมแห่งชาติ ปี ๒๕๕๓ นั้นได้กำหนด ในหมวดหมู่ของการให้มีการจัดตั้งสภาวัฒนธรรมทุกระดับไว้เป็นการเฉพาะนะครับ ก็คือ สภาวัฒนธรรม ๗๖ จังหวัดในภูมิภาค ๗๗ ในกรุงเทพมหานคร บวกอีก ๕๐ เขตของ กรุงเทพมหานคร ๗,๒๕๕ ตำบล แล้วก็ ๘๗๘ อำเภอ รวมกันเป็น ๘,๒๑๐ แห่ง ในส่วนของ สภาวัฒนธรรม ซึ่งในการดำเนินการสนับสนุนส่งเสริมการขับเคลื่อนงานสภาวัฒนธรรม ตั้งแต่ระดับตำบลขึ้นมาเราก็ได้ทำอย่างต่อเนื่อง โดยเรามีหน่วยงานรับผิดชอบโดยตรงก็คือ กรมส่งเสริมวัฒนธรรมนะครับ ซึ่งในส่วนของกรมนั้นก็มีในเรื่องของแผนงานโครงการ แล้วก็ มีการออกกฎกระทรวงในเรื่องของการที่จะสนับสนุนกิจกรรม แล้วก็การเป็นเครือข่าย ทางวัฒนธรรมนะครับ ก็เรียนเห็นด้วยกับท่านสมาชิกครับ กราบเรียนท่านประธานว่า ทางสภาวัฒนธรรมภายในเครือข่ายทั้งหมด ไม่ว่าจะเป็นท่านประธาน ท่านที่ปรึกษา คณะกรรมการนั้นมาจากภาคประชาชนนะครับ ท่านก็ล้วนแล้วแต่เป็นผู้ทรงคุณวุฒิ แล้วก็มี ความรักในวัฒนธรรมที่ดีของท้องถิ่นในทุก ๆ ระดับนะครับ ในช่วงตั้งแต่มีพระราชบัญญัติ วัฒนธรรมแห่งชาติ ตั้งแต่ปี ๒๕๕๓ เป็นต้นมา ทางกรมส่งเสริมวัฒนธรรมทางกระทรวงก็ได้ มีการสนับสนุนในช่วงเริ่มต้นที่ทำให้เกิดเรื่องของการขับเคลื่อนในรูปแบบของสภาขึ้นนะครับ การมีสภาก็จะมีในเรื่องของการประชุมปรึกษาหารือร่วมกัน ตั้งแต่ในเรื่องของการออก กฎเกณฑ์ ข้อบังคับ แม้กระทั่งในเรื่องของระเบียบวาระการประชุม ในส่วนนี้เองกระทรวง วัฒนธรรมเราไม่ได้มีเจ้าหน้าที่ของกรมส่งเสริมวัฒนธรรมอยู่ในภูมิภาคเป็นการเฉพาะนะครับ เราก็ได้มอบหมายให้ทางสำนักงานวัฒนธรรมจังหวัดไปเป็นพี่เลี้ยงให้กับทางสภาวัฒนธรรม ทุกระดับ ตั้งแต่ตำบลไปจนถึงจังหวัดนะครับ ซึ่งในช่วงเวลานั้นก็ทำให้เกิดในเรื่องของการ ขับเคลื่อน มีการประชุมก็มีความแตกต่างกันไปบ้างนะครับ ในส่วนของสภาวัฒนธรรมที่มี การประชุม บางสภานั้นประชุมทุกเดือน บางสภาประชุม ๒ เดือนครั้ง ๓ เดือนครั้ง แล้วก็ บางสภานั้นก็จะมีการประชุมเพื่อเตรียมการจัดงานประเพณีสำคัญของตำบลหรือท้องถิ่นนั้น ๆ ในช่วงเริ่มต้นนั้นทางกระทรวงโดยกรมส่งเสริมวัฒนธรรมก็ได้มีการสนับสนุนเป็นเงินอุดหนุน ให้กับทางสภาวัฒนธรรมนะครับ เป็นงบในหมวดของการสนับสนุนเครือข่ายทางวัฒนธรรม โดยตอนนั้นเราเป็นการสนับสนุนจากเป็นรายแห่งอย่างที่ท่านสมาชิกได้นำเรียนท่านประธาน ก็คือเริ่มตั้งแต่ตำบล อำเภอ จังหวัด ซึ่งก็ลดหลั่นกันไปตามขนาดของในพื้นที่นะครับ ซึ่งเงิน ในส่วนนี้นั้นก็เป็นส่วนของการที่สภาในช่วงเริ่มต้นนั้นท่านก็เอาไปทำในเรื่องของงานธุรการ ในเรื่องของงานขับเคลื่อนให้เกิดการประชุมครับ แต่ในส่วนที่ผ่านมาในช่วงระยะหลังก่อนสถานการณ์โควิด (COVID) เล็กน้อย ในส่วนของ การจัดทำงบ ซึ่งจะมีงบหมวดอุดหนุนนี้อยู่นะครับ ซึ่งในหมวดนี้รวมถึงในการสนับสนุน เทศกาลประเพณีอยู่ด้วยนะครับ ฉะนั้นในเม็ดเงินที่มีความจำกัดในส่วนของการสนับสนุน ลงไปถึงกิจกรรมเทศกาลประเพณี อย่างเช่น เทศกาล เรียนท่านประธานนะครับ ถ้าที่จังหวัดของท่านสมาชิก อย่างเช่น งานดอกลำดวนบาน งานของดีจังหวัดศรีสะเกษ หรือว่าเทศกาลไหลเรือไฟที่จังหวัดนครพนมของท่านประธาน เป็นต้น แบบนี้เราก็จะมี การสนับสนุนผ่านทางจังหวัดไปด้วยนะครับ เงินในหมวดนี้ต้องเรียนยอมรับว่ามีข้อจำกัด ในส่วนของการขอตั้งยอดงบประมาณในช่วง ๒-๓ ปีที่ผ่านมานี้ ในช่วงโควิด (COVID) นั้น ก็ค่อนข้างมีข้อจำกัดมากขึ้นนะครับ แล้วก็ประกอบกับในเรื่องของการที่เราได้รับการตั้ง ในเรื่องของยอดที่ขอไปกับยอดที่ได้ตั้งนั้นมีความแตกต่างกันอยู่นะครับ ซึ่งยอดที่ขอตั้งนั้น เราขอไปถึง ๕๐๐ ล้านบาท สำหรับการอุดหนุนสนับสนุนเครือข่ายทางวัฒนธรรม แล้วก็ การสนับสนุนเรื่องของกิจกรรมวัฒนธรรมประเพณีนะครับ แต่ในช่วง ๓ ๔ ปีหลังที่ผ่านมา เงินก้อนนี้ได้รับการตั้งไม่ถึง ๑๐๐ ล้านบาท อยู่ที่ประมาณ ๘๐ กว่าล้านบาท จนปี ๒๕๖๕ ที่ผ่านมานี้เราได้รับการจัดสรรเพียง ๖๐ กว่าล้านบาทเท่านั้น ฉะนั้นเมื่อนำ ๘,๒๑๐ แห่ง มาหารกันแล้วนะครับ ประกอบกับยอดที่เรามีนั้นเราไม่สามารถจะดำเนินการตั้งเหมือนใน ระยะเริ่มต้นที่มีการตั้งสภาวัฒนธรรมขึ้นมาได้ อันนี้เป็นข้อจำกัดที่กระทรวงเองไม่ได้นิ่งนอนใจ ทางท่านประธานสภาวัฒนธรรมแห่งประเทศไทย ซึ่งท่านก็เป็นกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิอยู่ใน คณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ ทางคณะกรรมการสภาทุกระดับก็ได้ทำหนังสือถึง ท่านรองนายกรัฐมนตรีที่ได้กำกับดูแลกระทรวงวัฒนธรรม รวมถึงตรงมาถึงผมด้วยนะครับ แล้วก็ไปถึงอธิบดีกรมส่งเสริมวัฒนธรรมว่าอยากให้ทบทวนในเรื่องของนโยบายในการตั้งนะครับ เราก็ไปดำเนินการในส่วนนี้ ที่มีการประชุมรับฟังความคิดเห็นช่วงโควิด (COVID) เราก็ใช้วิธี ประชุมออนไลน์ (Online) ประชุมผ่านซูม (Zoom) เฉพาะปีนี้ก็ประชุมไปแล้ว ๗ ครั้ง ก่อนหน้านี้ก็มีการประชุมอยู่เป็นระยะนะครับ ก็เข้าใจถึงสภาวัฒนธรรมทุกระดับที่คิด เป็นรายแห่ง เขามีความจำเป็นในเรื่องของการที่จะมีงบธุรการในการไปขับเคลื่อนนะครับ แต่เม็ดเงินที่เราได้กับการที่เราจะนำมาจัดสรรเหมือนเดิมนั้นไม่สามารถกระทำได้ทั้งหมด ตรงนี้นะครับ ก็เลยมีการหารือกันแล้วก็ปรับเป็นนโยบายในเรื่องของการสนับสนุนในเรื่อง ของทำเป็นโครงการเสริมสร้างศักยภาพเครือข่ายทางวัฒนธรรมในส่วนของสภาทุกระดับ แล้วก็ให้สภานั้นได้ประชุมปรึกษาหารือว่าในแต่ละปีท่านจะมีกิจกรรมเกี่ยวกับวัฒนธรรม อะไรบ้าง หรือว่าให้ท่านไฮไลต์ (Highlight) ขึ้นมาปีละ ๑ ๒ ๓ ๔ ๕ แล้วแต่นะครับ แล้วก็ทำเป็นงบอุดหนุนขอเป็นรายกิจกรรมที่จัดให้เกิดขึ้น ยกตัวอย่างเช่นบุญบั้งไฟที่ผ่านมา หลาย ๆ จังหวัดก็มีการของบประมาณเข้ามาที่กระทรวง โดยกรมส่งเสริมวัฒนธรรมได้เป็น ผู้พิจารณาจัดสรรได้ในระดับหนึ่ง อีกส่วนหนึ่งได้มาจากงบบูรณาการทางด้านการท่องเที่ยว อีกส่วนหนึ่งก็ได้มาจากงบจังหวัดโดยท่านผู้ว่าราชการจังหวัดช่วยกันนะครับ เพราะฉะนั้น ก็กราบเรียนว่านโยบายนั้นเรามีชัดเจนครับ ในเรื่องของการส่งเสริมสนับสนุนเครือข่าย ทางวัฒนธรรมโดยเฉพาะสภาวัฒนธรรมทุกระดับนะครับ แต่กราบเรียนว่าเราก็จะพยายาม ให้เกิดการได้รับการจัดสรรให้มากขึ้น โดยปีนี้เราก็ตั้งงบประมาณไว้เต็มจำนวนอีกเช่นเดียวกัน ก็คือเป็นหลัก ๕๐๐ ล้านบาท แต่ในส่วนของการได้รับการพิจารณานั้นก็เป็นรายละเอียด ที่ทางกรรมาธิการงบประมาณกำลังพิจารณาต่อไปในส่วนของกระทรวง แม้กระทั่งผมเอง ก็เติบโตมาในหมู่บ้านชุมชนวัฒนธรรม เราตระหนักในส่วนนี้เป็นอย่างดีครับ กราบเรียน ท่านประธานว่าเราก็จะร่วมเป็นส่วนหนึ่งในเรื่องของการได้ไปยืนยันกับทางกรรมาธิการและทาง สำนักงบประมาณนะครับ ในส่วนที่อยากจะได้งบประมาณในหมวดนี้ให้มากขึ้นเพื่อที่จะได้ จัดสรร กลับไปจัดสรรเป็นรายแห่งให้กับสภาวัฒนธรรมทุกระดับได้อีก อันนี้ยกตัวอย่างว่า ถ้า ๘,๐๐๐ กว่าแห่ง ถ้าสภาละ ๑๐,๐๐๐ บาทนั้น ก็เป็นเงินถึง ๘๒ ล้านกว่าบาทแล้วใช่ไหม เพราะฉะนั้นในส่วนอันนี้เราจะต้องปรับให้เกิดความสมดุลให้ตรงกันนะครับ เพราะฉะนั้น ต่อข้อคำถามข้อที่ ๑ ของท่านสมาชิกนั้น กราบเรียนท่านประธานว่าเรามีนโยบายชัดเจนครับ ในเรื่องของการส่งเสริมสภาวัฒนธรรมตั้งแต่การอุดหนุนงบประมาณ แล้วก็การส่งเสริมรายกิจกรรม รวมถึงยังมีในเรื่องของการเชิดชูเกียรติด้วยนะครับ เรามี เข็มเชิดชูเกียรติให้กับทุกระดับ เรามีการขอเครื่องราชอิสริยาภรณ์ดิเรกคุณาภรณ์ให้กับ ทุกระดับ รวมถึงในเรื่องของกิจกรรมเครือข่ายมากมาย ฉะนั้นก็เรียนว่านโยบายนั้น เราสนับสนุนเครือข่ายอย่างเต็มที่แต่ก็มีข้อจำกัดในเรื่องของวงเงินที่เราได้รับ เพราะฉะนั้น เราก็ต้องใช้บูรณาการในหลาย ๆ ส่วน ก็ต้องกราบขอบพระคุณไปยังท่านประธานถึงท่าน สมาชิกที่ท่านเองได้ทำงานด้านนี้มาโดยตลอด ตั้งแต่ได้ทำงานในส่วนของงานศิลปวัฒนธรรม แล้วก็มาในฐานะเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร เราเห็นตรงกันครับว่าในส่วนของงานด้านนี้ อย่างไรก็ต้องอนุรักษ์ส่งเสริม รวมถึงทางกระทรวงคิดไปถึงการต่อยอดด้วยนะครับ ต่อยอด ไปถึงการยกระดับเทศกาลประเพณีในทุก ๆ จังหวัดครับ เราไปไฮไลต์ (Highlight) เราไป ยกระดับจากท้องถิ่นขึ้นเป็นระดับภาค ระดับภาคไปสู่ประเทศ แล้วก็บางส่วนเรายกระดับ ไปถึงระดับต่างประเทศ อย่างเช่นในสุดสัปดาห์นี้ที่จะถึงงานเทศกาลหน้ากากนานาชาติ แล้วก็ผีตาโขน อำเภอด่านซ้าย จังหวัดเลย เราก็ยกระดับให้เป็นระดับชาติแล้วก็ดังไปทั่วโลก อันนี้ก็เป็นกิจกรรมสำคัญ ๆ ที่เราเข้าไปสนับสนุน ก็เรียนยืนยันกับท่านประธานว่านโยบาย เราสนับสนุนเรื่องของเครือข่ายทางสภาวัฒนธรรม ส่วนรายละเอียดนั้นก็ต้องร่วมกันในเรื่อง ของการให้เกิดการสนับสนุนเพิ่มขึ้นอย่างเป็นรูปธรรมในกลไกของรัฐ ก็คืองบประมาณ ให้มากขึ้น ขอบพระคุณครับ