มานพ คีรีภูวดล หารือปัญหาการบริหารจัดการขยะในเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออกภายใต้ยุทธศาสตร์อุตสาหกรรมเป้าหมาย พร้อมเรียกร้องให้มีระบบจัดการขยะที่ชัดเจนและเน้นการมีส่วนร่วมของประชาชนในกระบวนการตัดสินใจ เพื่อป้องกันผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและสังคมอย่างยั่งยืน
กราบเรียนท่านประธานสภา ที่เคารพ กระผม มานพ คีรีภูวดล สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พรรคก้าวไกล สัดส่วนชาติพันธุ์ และชนเผ่าพื้นเมือง ผมขออนุญาตมีส่วนร่วมในการอภิปรายรายงานประจำปี ๒๕๖๔ ของ สำนักงานคณะกรรมการนโยบายเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออกครับ ท่านประธานครับ ผมจะไม่ได้พูดในเนื้อหาที่อยู่ในนี้นะครับ แต่ผมคิดว่าจะเป็นการสนทนาธรรมกับผู้บริหาร ของสำนักงานคณะกรรมการนโยบายเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก อีอีซี (EEC) นี้นะครับ ผมคิดว่าสิ่งที่ผมสนใจก็คือการบริหารจัดการเรื่องขยะ ท่านประธานครับ ปี ๒๕๖๓ ปี ๒๕๖๔ ภาคตะวันออกจะมีประเด็นความขัดแย้งในเรื่องของขยะ ไม่ว่าจะเป็นขยะนำเข้า ไม่ว่า จะเป็นขยะที่อยู่ในพื้นที่อยู่แล้ว ผมคิดว่าเรื่องนี้เป็นสิ่งที่ผมให้ความสนใจ และที่สำคัญคือ เป็นการบริหารยุทธศาสตร์ บริหารเชิงพื้นที่ ซึ่งผมให้ความสำคัญมาก เวลาผมอภิปราย ในสภา ทางออกสำคัญไม่ว่าเรื่องทรัพยากร ผมบอกว่าต้องใช้พื้นที่เป็นตัวตั้ง อันนี้ก็เป็น ตัวอย่างว่าการใช้พื้นที่เป็นตัวตั้งเหล่านี้ ทีนี้ประเด็นที่ไม่ปรากฏในเอกสารซึ่งอาจจะมี รายละเอียดในเอกสารเล่มอื่น ผมไม่แน่ใจนะครับ แต่สิ่งที่ผมเป็นห่วงแล้วผมคิดว่าเป็น เรื่องสำคัญก็คือเรื่องของปัญหาขยะ ทีนี้เรามาดูเรื่องวิสัยทัศน์ครับ มันมีคำว่าสิ่งแวดล้อม ปรากฏอยู่ในเอกสารว่าเป็นองค์กรต้นแบบในการขับเคลื่อนการพัฒนาเขตเศรษฐกิจพิเศษ ภาคตะวันออกอย่างบูรณาการ ยกระดับเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อมให้สำเร็จ ยั่งยืน เพื่อให้ประเทศเป็นประเทศพัฒนา มีคำว่าสิ่งแวดล้อมนะครับ สิ่งที่ผมคิดว่ามันน่าสนใจ อย่างนี้ครับท่านประธาน ผมคิดว่าในตัววิสัยทัศน์ ในตัวภารกิจมันมีเป้าอยู่ว่าท่านจะผลักดัน ให้เกิดอุตสาหกรรมอย่างน้อย ๑๒ อุตสาหกรรม อุตสาหกรรมเดิมก็คือ ๕ เป้าหมาย แล้วก็ อุตสาหกรรมใหม่คือ ๗ เป้าหมาย ทั้งหมด ๑๒ เป้าหมายนะครับ ท่านประธานลองนึกภาพ ๑๒ อุตสาหกรรมที่จะอยู่ในพื้นที่เขตเศรษฐกิจพิเศษ สิ่งที่ตามมา ก็คือว่าขยะ ไม่ว่าจะเป็นขยะในกระบวนการผลิต กระบวนการทำงานของ ๑๒ อุตสาหกรรม ขยะที่เกิดจากผู้คนที่มาใช้บริการ มาใช้ชีวิต หรือผู้คนที่จะต้องมาทำงานในพื้นที่จำนวนเท่าไร ชนิดและประเภทของขยะที่จะเกิดขึ้นตามกระบวนการ ตามแผนยุทธศาสตร์ของท่าน ทั้งหมดที่อยู่ในพันธกิจว่าเรามีเป้าหมาย ๑ ๒ ๓ ๔ ๕ ที่ท่านว่านี้ จากภายใต้แนวทาง ๑๒ เป้าหมายอุตสาหกรรม ท่านลองจินตนาการดูนะครับว่าทั้งหมดที่ท่านคิดมาในแผน ยุทธศาสตร์ ในแผน พ.ร.บ. ๑ ๒ ๓ ๔ ว่าเราจะต้องเป็นผู้นำเรื่องเทคโนโลยีต่าง ๆ ที่จินตนาการขึ้นมา สิ่งที่ผมคิดว่าท่านยังไม่ได้ปรากฏในเอกสาร หรืออาจจะมีแต่ว่าไม่ได้อยู่ ในเอกสารคือว่าระบบบริหารจัดการเรื่องขยะนี่เป็นอย่างไร สิ่งที่ผมคิดว่ามันจะต้องปรากฏ เพื่อให้เกิดความเชื่อมั่น ทั้งผู้ลงทุน พี่น้องประชาชน แล้วก็คนที่ติดตาม ตรวจสอบว่าขยะ ที่จะเกิดขึ้น ไม่ว่าประเภทต่าง ๆ ที่ผมได้กล่าวมาเมื่อสักครู่นะครับ มันมีรูปแบบ มันมีวิธีการ มันมีกระบวนการอย่างไร ที่จัดการแล้วไม่ได้ส่งผลกระทบเรื่องสิ่งแวดล้อม เรื่องสังคม เรื่องดิน เรื่องน้ำ เรื่องอากาศ และผู้คนอย่างไร ผมคิดว่าอันนี้เป็นสิ่งที่ผมอยากจะเห็นนะครับ แล้วแผนต่าง ๆ เหล่านี้ภายใต้ยุทธศาสตร์ใหญ่ของอีอีซี (EEC) มันสามารถที่จะสร้างมูลค่า หรือสามารถที่จะทำให้เกิดการรียูส (Reuse) หรือว่าการนำไปใช้ใหม่ หรือการสร้างมูลค่า ที่เกิดจากสิ่งเหลือใช้นี้อย่างไร ผมคิดว่าอันนี้อยากจะสนทนาธรรมในประเด็นนี้เป็นพิเศษ
ประเด็นสุดท้ายครับท่านประธาน ผมคิดว่าอันนี้เป็นเรื่องใหญ่ ทุก ๆ พื้นที่ ผมคิดว่าประสบการณ์ผมตอนนี้ ๔๗ ปี ผมทำงานสิ่งแวดล้อมมา ผมคิดว่าสิ่งหนึ่งที่มันเป็น ประเด็นที่ทำให้ทุก ๆ โครงการโดยเฉพาะโครงการของรัฐร่วมกับเอกชนจะมีปัญหากับ ผู้ประกอบการ ผมคิดว่ากระบวนการการมีส่วนร่วมของพี่น้องประชาชน อันนี้เป็นเรื่องใหญ่ ผมเคยพูดถึงเรื่องนี้นะครับ ปรากฏว่าพี่น้องประชาชนบอกว่าเขาให้เรามีส่วนร่วมครับ ร่วมประชุม เซ็นชื่อ ร่วมกินข้าว แต่กระบวนการร่วมตัดสินใจ กระบวนการร่วมกำหนด อนาคต กระบวนการร่วมที่จะกำหนดว่าพื้นที่แต่ละพื้นที่ ทิศทาง แนวทาง เป้าหมายต่าง ๆ เหล่านี้เขาคิดมาแล้ว แค่ให้เรามีส่วนร่วมในการประชุม ถูกทำให้เอกสารต่าง ๆ มีความชอบ ธรรมเพราะมีรายชื่อพี่น้องประชาชน ผมคิดว่าอันนี้เป็นประเด็นสำคัญ ไม่ว่าจะเป็นเหมืองแร่ ไม่ว่าจะเป็นโครงการก่อสร้างเรื่องของโครงการพัฒนาขนาดใหญ่ต่าง ๆ เหล่านี้ ผมคิดว่า ประเด็นนี้เป็นประเด็นสำคัญ อันนี้ก็เป็นโจทย์หนึ่งของคณะกรรมการอีอีซี (EEC) ผมคิดว่า ท่านมีกลไก คนที่ท่านได้ตั้งขึ้นมาหรือว่ามีคณะทำงานว่าด้วยการมีส่วนร่วมของพี่น้อง ประชาชน มีความรู้ มีศักยภาพ และมีทักษะ มีกระบวนการ มีวิธีการเพียงพอ และเข้าใจ ทัศนะของผู้คนในพื้นที่มากน้อยขนาดไหน ผมคิดว่าอันนี้เป็นโจทย์สำคัญ หลาย ๆ ครั้ง ผมก็เจอกับผู้คนที่ได้รับมอบหมายให้ทำงาน แต่ปรากฏว่าไม่เข้าใจวิถีของพี่น้องประชาชน วิถีพี่น้องประชาชนในพื้นที่แต่ละจังหวัดแม้แต่ในตำบลเดียวกันก็มีความแตกต่าง ทั้งความเชื่อ ทั้งวัฒนธรรม อาหารการกิน เพราะที่มาของแต่ละชุมชน การก่อเกิดประวัติศาสตร์ และ ที่มาที่ไปมันต่างกัน เพราะฉะนั้นกระบวนการการมีส่วนร่วมตรงนี้โดยเฉพาะเรื่องของขยะ ผมคิดว่าถ้าเราเอาบทเรียน ปี ๒๕๖๓ ปี ๒๕๖๔ ที่เป็นประเด็นใหญ่มาก แล้ววันนี้ผมเข้าใจ ว่ายังมีอยู่ เพียงแต่ว่ามันมีกระบวนการเข้าไปบริหารจัดการให้เกิดพื้นที่กลาง ผมใช้คำว่า พื้นที่กลาง ให้ผู้คนที่เกี่ยวข้องที่มีความคิดต่างหรืออาจจะยังไม่เข้าใจกันมีพื้นที่กลางเกิดขึ้น ผมคิดว่าอันนี้ปี ๒๕๖๓ ปี ๒๕๖๔ ซึ่งมีหน่วยงาน อาจจะเป็นกรมควบคุมมลพิษหรือว่าอื่น ๆ ในจังหวัดเขาก็ไปทำงาน เพราะฉะนั้นโจทย์สำคัญที่ผมอยากจะถาม แล้วก็สนทนาธรรม กับผู้บริหาร ภายใต้วิสัยทัศน์และภารกิจของท่าน เป้าหมาย ๑๒ อุตสาหกรรม เดิม ๕ อุตสาหกรรม ใหม่ ๗ อุตสาหกรรม คำถามว่าขยะที่จะเกิดขึ้นภายใต้กระบวนการอุตสาหกรรมและผู้คน ที่เกี่ยวข้องทั้งหมดท่านมีแผน มียุทธศาสตร์ มีวิธีการเตรียมรับไว้อย่างไรบ้าง ขอบคุณมากครับ