สุพัฒนพงษ์ พันธมีสุวรรณ อภิปรายสถานการณ์น้ำมันโลกและเศรษฐกิจเพื่อชี้แจงบริบทการดำเนินงานกองทุนฯ และเหตุผลความจำเป็นในการตรากฎหมายใหม่ โดยหารือมาตรการรักษาเสถียรภาพราคาน้ำมันดีเซลและก๊าซหุงต้ม ซึ่งกองทุนต้องรับภาระขาดทุนเพื่อชดเชยผลกระทบจากค่าพลังงานสูง พร้อมทั้งเสนอให้กระทรวงการคลังออกค้ำประกันเพื่อขอสินเชื่อจากสถาบันการเงิน เสริมสภาพคล่องแก่กองทุนฯ และยืนยันแผนชำระหนี้ภายในปี 2572 โดยไม่ส่งผลกระทบต่อนโยบายช่วยเหลือประชาชน
กราบขอบพระคุณท่านประธานสภาผู้แทนราษฎร กราบเรียน ท่านประธานสภาผู้แทนราษฎรที่เคารพ ท่านสมาชิกผู้ทรงเกียรติ ผม สุพัฒนพงษ์ พันธ์มีเชาว์ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพลังงาน ขอกราบเรียนว่า คณะรัฐมนตรีได้มีมติในวันที่ ๑๖ สิงหาคม ๒๕๖๕ เห็นชอบในร่างพระราชกําหนดให้อํานาจ กระทรวงการคลังค้ําประกันการชําระหนี้ของสํานักงานกองทุนน้ํามันเชื้อเพลิง พ.ศ. .... ซึ่งต่อมาคณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่ ๒๗ กันยายน ๒๕๖๕ เห็นชอบร่างพระราชกําหนดผ่อนผัน ให้กระทรวงการคลังค้ําประกันชําระหนี้ของสํานักงานกองทุนน้ํามันเชื้อเพลิง พ.ศ. .... ที่สํานักงานคณะกรรมการกฤษฎีกาตรวจพิจารณาแล้ว และได้ประกาศราชกิจจานุเบกษา มีผลบังคับใช้แล้วเมื่อวันที่ ๕ ตุลาคม ๒๕๖๕ ที่ผ่านมา
โดยในบทบัญญัติมาตรา ๑๗๒ ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย ได้กําหนดให้ การตราพระราชกําหนดให้กระทําได้เมื่อคณะรัฐมนตรีเห็นว่าเปึนกรณีฉุกเฉินมีความจําเปึน รีบด่วนอันมิอาจหลีกเลี่ยงได้และให้ประชุมรัฐสภาคราวถัดไป ให้คณะรัฐมนตรีเสนอ พระราชกําหนดนั้นต่อรัฐสภาเพื่อพิจารณาโดยไม่ชักช้า ในโอกาสนี้กระผมจึงขอกราบเรียน ต่อสภาผู้แทนราษฎรถึงเหตุผลความจําเปึนในการตราพระราชกําหนดและสาระสําคัญของ พระราชกําหนด ดังนี้
กระผมขอย้อนกล่าวถึงสถานการณ์ที่เกิดขึ้นใน ๒-๓ ป้ที่ผ่านมาเพื่อให้ ท่านประธานและท่านสมาชิกผู้ทรงเกียรติได้เข้าใจถึงบริบทการดําเนินงานของกองทุน น้ํามันเชื้อเพลิงและเปึนเหตุผลความจําเปึนในการตราพระราชกําหนดครั้งนี้ สถานการณ์ เศรษฐกิจ สถานการณ์น้ํามันโลกในช่วง ๒-๓ ป้ที่ผ่านมาเกิดจากการเปลี่ยนแปลงที่สําคัญ หลายประการ เริ่มต้นตั้งแต่เดือนมีนาคม ๒๕๖๓ อันเปึนช่วงสถานการณ์แพร่ระบาดของ โรคติดเชื้อโควิด-๑๙ (COVID-19) ซึ่งส่งผลกระทบต่อการดําเนินกิจกรรมทางเศรษฐกิจและ ชีวิตความเปึนอยู่ของประชาชนในทุกอาชีพอย่างรุนแรง ณ จุดนี้เองก็เปึนจุดเริ่มต้นที่กองทุน น้ํามันเชื้อเพลิงในช่วงเวลาดังกล่าวมีสภาพคล่องอยู่ประมาณ ๓๖,๐๐๐ ล้านบาท ได้เข้า ช่วยเหลือลดค่าใช้จ่ายค่าครองชีพของประชาชนด้วยการเข้าไปดูแลราคาก๊าซหุงต้มให้อยู่ใน ระดับราคา ๓๑๘ บาทต่อถัง ๑๕ กิโลกรัม จากเดิม ๓๖๓ บาทต่อถัง ๑๕ กิโลกรัม ในช่วง การแพร่ระบาดโควิด-๑๙ (COVID-19) ซึ่งเกิดจากการจํากัดการเดินทาง กิจกรรมทาง เศรษฐกิจในหลายรูปแบบทั่วโลกรวมถึงประเทศไทย ส่งผลให้ความต้องการน้ํามันเชื้อเพลิง ทั่วโลกราคาน้ํามันลดลงไปมาก ดังนั้นในป้ ๒๕๖๓ ภาระของกองทุนน้ํามันในการช่วยเหลือ ก๊าซหุงต้มเพื่อลดค่าครองชีพของประชาชน ความเดือดร้อนของประชาชน สถานะกองทุน ก็ยังมีสถานะเปึนบวกในปลายป้ ๒๕๖๓ ๒๗,๐๐๐ ล้านบาท แต่พอป้ ๒๕๖๔ ในช่วงครึ่งหลัง ประมาณเดือนกรกฎาคม ๒๕๖๔ สถานการณ์แพร่ระบาดของโควิด-๑๙ (COVID-19) ได้เริ่มคลี่คลาย ประชาชนทั่วโลกได้รับการฉีดวัคซีน อัตราการติดเชื้อลดลงเปึนตามลําดับ หลายประเทศทั่วโลกได้มีการผ่อนคลายข้อจํากัดการเดินทาง สภาพเศรษฐกิจโดยรวม ของตลาดโลกก็ดีขึ้นหลายภาคส่วน แต่ก็ยังมีความเปราะบางอยู่ในช่วงนี้เองราคาน้ํามัน ในตลาดโลกเริ่มสูงขึ้นจาก ๓๐ เหรียญ ๔๐ เหรียญต่อบาร์เรล เปึน ๕๐-๖๐ เหรียญต่อบาร์เรล อันเกิดจากสาเหตุการฟุ๋นตัวทางเศรษฐกิจโลกอย่างที่ผมกราบเรียน ขณะเดียวกันกับที่ผู้ผลิต
น้ํามันหลักของโลกคือกลุ่มโอเปกพลัส (OPEC Plus) ยังมีมาตรการที่รักษาระดับการผลิต ไว้เท่าเดิมไม่ได้เพิ่มขึ้น สวนทางกับความต้องการที่เพิ่มขึ้น ดังนั้นในเดือนตุลาคม ๒๕๖๔ กองทุนน้ํามันเชื้อเพลิงจึงได้เริ่มเข้าไปรักษาเสถียรภาพราคาน้ํามันเชื้อเพลิงประเภท น้ํามันดีเซล ซึ่งถือว่าเปึนน้ํามันหลัก มีการใช้ในประเทศมากกว่า๗๐ ล้านลิตรต่อวัน โดยเฉพาะภาคขนส่งและโดยสารของประชาชน ซึ่งจะมีผลต่ออัตราเงินเฟัอโดยรักษา เสถียรภาพของราคาน้ํามันดีเซลไม่ให้เกิน ๓๐ บาทต่อลิตร ควบคู่กับการช่วยเหลือ ยังช่วยเหลืออยู่นะครับ ก๊าซหุงต้มในราคา ๓๑๘ บาทต่อถัง ๑๕ กิโลกรัมอย่างต่อเนื่อง ทั้งที่ราคาพึงเปึนของก๊าซหุงต้มในเวลานั้นสูงถึง ๔๔๐ บาทต่อถัง ๑๕ กิโลกรัม และราคา ดีเซลยังสูงที่ ๙๐ เหรียญสหรัฐต่อบาร์เรล อัตราแลกเปลี่ยนที่ ๓๓ แล้วก็อัตราภาษีก็ยังอยู่ ในระดับที่สูงอยู่ ในป้ ๒๕๖๔ กองทุนน้ํามันเชื้อเพลิงได้เข้าไปรักษาเสถียรภาพราคา น้ํามันดีเซลตั้งแต่เดือนตุลาคมถึงเดือนธันวาคม ๘,๑๐๐ กว่าล้านบาท และราคาก๊าซหุงต้ม ในราคา ๓๑๘ บาท อีก ๑๓,๐๐๐ ล้านบาท รวมกันแล้วคือ ๒๒,๐๐๐ ล้านบาท ส่งผลให้กองทุน น้ํามันเชื้อเพลิงสิ้นป้ ๒๕๖๔ ติดลบอยู่ที่ ๔,๕๐๐ ล้านบาท ทั้งนี้กระทรวงพลังงานได้ดําเนินการ มาตรการเพิ่มเติมเพื่อบรรเทาผลกระทบต่อประชาชนและการรักษาสภาพคล่องกองทุนน้ํามัน
อาทิเช่น ขอความร่วมมือจากผู้ค้าน้ํามันคงราคาค่าการตลาดน้ํามันดีเซลอยู่ที่ ๑.๔๐ บาทต่อลิตร และลดสัดส่วนการผสมน้ํามันไบโอดีเซลบี ๑๐๐ (B100) จากบี ๗ (B7) เหลือบี ๕ (B5) สําหรับในป้ ๒๕๖๕ ในช่วงไตรมาสแรกในช่วงแรกของป้ มกราคมถึงกลางกุมภาพันธ์ ราคาน้ํามันตลาดโลกยังคงสูงอยู่อย่างต่อเนื่อง เพิ่มเติมด้วยสถานการณ์ความตึงเครียดของ ทางการเมืองระหว่างยูเครนกับรัสเซีย กองทุนน้ํามันเชื้อเพลิงยังต้องอุดหนุนรักษาราคา น้ํามันดีเซลเพื่อรักษาเสถียรภาพไม่ให้เกิน ๓๐ บาท และสถานะกองทุนก็ติดลบมากขึ้น กระทรวงพลังงานจึงได้ขอหารือกับทางกระทรวงการคลังและได้รับความร่วมมือเปึนอย่างดี ที่ทางกระทรวงการคลังได้ลดภาษีสรรพสามิตดีเซล เพื่อให้ราคาขายปลีกได้ลดลงในวันที่ ๑๗ กุมภาพันธ์ ๒๕๖๕ ได้ลดลงจาก ๕.๙๙ บาท ลงเหลือ ๓.๒๐ บาท ลดลงมา ๒.๗๕ บาทต่อลิตร เพื่อบรรเทาผลกระทบต่อประชาชนและเพิ่มสภาพคล่องให้กับกองทุนน้ํามันเชื้อเพลิง แต่อีกไม่กี่วันถัดมาในวันที่ ๒๔ กุมภาพันธ์ ๒๕๖๕ ต้นป้นี้เอง ประเทศรัสเซียก็ได้โจมตี ประเทศยูเครน เกิดภาวะที่เรียกว่าวิกฤติซ้อนวิกฤติทําให้น้ํามันดิบดีดตัวสูงขึ้นกว่า ๑๔๐ เหรียญต่อบาร์เรล ถือว่าเปึนราคาสูงสุดในรอบ ๑๔ ป้ ในช่วงเวลาดังกล่าวกองทุนน้ํามัน ได้เข้าไปอุดหนุนราคาน้ํามันดีเซลสูงสุดลิตรละถึง ๑๔ บาท ในวันที่ ๑๔ มีนาคม ๒๕๖๕ โดยที่ราคาน้ํามันดีเซลในช่วงเวลานั้นสูงถึงเกือบ ๑๘๐ เหรียญ อัตราแลกเปลี่ยนก็อ่อนตัวขึ้น ไปที่ ๓๓ บาทต่อดอลลาร์ หากไม่มีกองทุนน้ํามันเชื้อเพลิงเข้าไปอุดหนุนราคาน้ํามันดีเซล จะสูงกว่าลิตรละ ๔๔ บาท ซึ่งจะผลส่งผลกระทบร้ายแรงต่อเศรษฐกิจและภาวะเงินเฟัอ อย่างรุนแรงในช่วงเวลาที่ประเทศกําลังจะฟุ๋นตัว ในช่วงเวลาเดียวกันราคาแก๊สแอลพีจี (LPG) เราก็ยังอุดหนุนอยู่ที่ ๓๑๘ บาทต่อกิโลกรัมเช่นเดียวกัน ในขณะที่ราคาพึงเปึนจะอยู่ ประมาณ ๔๗๐ บาทต่อถัง ๑๕ กิโลกรัม ในเดือนมีนาคม ๒๕๖๕ มีการติดลบเพิ่มขึ้น ๓๗,๕๙๒ ล้านบาท เปึนบัญชีน้ํามัน ๘,๒๒๔ ล้านบาท และราคาก๊าซหุงต้ม ๒๙,๓๖๘ ล้านบาท สถานการณ์ปัจจุบันเรียนท่านประธานสภาที่เคารพ ท่านสมาชิกผู้ทรงเกียรติ สถานะ กองทุนน้ํามันที่ติดลบสูงกว่า ๓๐,๐๐๐ ล้านบาท เพียงในไตรมาสที่ ๑ ของป้ ๒๕๖๕ กระทรวงพลังงานโดยการหารือกับหน่วยงานด้านเศรษฐกิจที่เกี่ยวข้องได้กําหนดมาตรการ บริหารสภาพคล่องกองทุนน้ํามัน ประกอบด้วยการลดอัตราอุดหนุนราคาก๊าซหุงต้มตั้งแต่ วันที่ ๑ เมษายน โดยมีการขยับขึ้นมาอยู่ที่ ๔๘๐ บาทต่อถัง ๑๕ กิโลกรัม และลดอัตราอุดหนุน น้ํามันเชื้อเพลิงขยับขึ้นมา ๓๒ บาท และปัจจุบันนี้ก็ไม่ให้เกิน ๓๕ บาท จนถึงปัจจุบันนี้
โดยในเดือนพฤษภาคมก็ได้รับความร่วมมือสนับสนุนจากทางกระทรวงการคลัง ลดภาษี สรรพสามิตน้ํามันดีเซล ๔.๖๕ บาท จาก ๕.๙๙ บาท จนเหลือปัจจุบัน ๑.๓๔ บาทต่อลิตร เพื่อบรรเทาผลกระทบต่อสภาพคล่องของกองทุนน้ํามันในช่วงไตรมาส ๒ ป้ ๒๕๖๕ สถานการณ์น้ํามันยังคงตึงตัว เหตุการณ์ความไม่สงบประเทศรัสเซีย ประเทศยูเครนที่ยืดเยื้อ การผลิตของโอเปก (OPEC) ที่ไม่สามารถเพิ่มได้ตามโควตา ในขณะเดียวกันกลับลดลง ด้วยซ้ําไป การคว่ําบาตรทางด้านพลังงานทางประเทศรัสเซีย ซึ่งเปึนช่วงที่กองทุนน้ํามัน ได้ใช้เงินถึง ๗๐,๐๐๐ ล้านบาท ในการดูแลราคาน้ํามันดีเซลและราคาก๊าซหุงต้ม ส่งผลให้ เดือนมิถุนายน ๒๕๖๕ กองทุนติดลบถึง ๑๐๐,๐๐๐ ล้านบาท และในปัจจุบันนี้ก็ติดลบ ประมาณ ๑๓๐,๐๐๐ ล้านบาท โดยราคาน้ํามันยังคุมไว้ไม่ให้เกิน ๓๕ บาท หากไม่อุดหนุน ก็อยู่ประมาณ ๓๘-๓๙ บาทในขณะที่แก๊สแอลพีจี (LPG) ยังยืนอยู่ที่ราคาไม่เกิน ๔๐๐ บาท หากไม่อุดหนุน ๕๙๒ บาทต่อถัง ๑๕ กิโลกรัม ณ สถานการณ์ปัจจุบันราคาน้ํามันโลก ยังไม่คลี่คลาย กองทุนน้ํามันยังต้องเข้าไปช่วยอย่างต่อเนื่องซึ่งนับเปึนเวลากว่า ๑ ป้ ทําให้ สถานการณ์ติดลบไปเรื่อย ๆ
อย่างไรก็ตามเพื่อให้ประชาชนได้รับผลกระทบต่อสิ่งเหล่านี้ ซึ่งเปึนผลพวงจากตลาดโลก ให้น้อยที่สุด กองทุนน้ํามันเชื้อเพลิงยังต้องรักษาเสถียรภาพในระดับราคาที่เหมาะสม จึงจําเปึนต้องมีการเสริมสภาพคล่องอย่างเร่งด่วน
ท่านประธานสภา ท่านสมาชิกผู้ทรงเกียรติ สํานักงานกองทุนน้ํามันเชื้อเพลิง ได้พยายามที่จะหาเงินกู้เพื่อเสริมสภาพคล่องของกองทุนน้ํามันเชื้อเพลิงมาโดยตลอด ตั้งแต่ กองทุนน้ํามันเชื้อเพลิงเริ่มมีแนวโน้มที่จะติดลบและขาดสภาพคล่อง โดยการทํางานร่วมกับ กระทรวงการคลังอย่างใกล้ชิดในการบริหารสภาพคล่องกองทุนน้ํามันเชื้อเพลิง ผ่านกลไก คณะอนุกรรมการของคณะกรรมการบริหารกองทุนน้ํามันเชื้อเพลิง ในการจัดหาแนวทาง การกู้ยืมเงินมาโดยตลอด อย่างไรก็ดีด้วยสถานการณ์ที่ยังคงจําเปึนที่กองทุนน้ํามันยังต้อง ช่วยเหลือราคาน้ํามันดีเซลและก๊าซหุงต้มเพื่อประคับประคองเศรษฐกิจที่ค่อย ๆ เริ่มฟุ๋นตัว ช่วยเหลือกลุ่มเปราะบางที่ยังคงต้องการโอกาสในการฟุ๋นกลับมา กระแสเงินสดของกองทุน น้ํามันเชื้อเพลิงยังติดลบ ส่งผลทําให้การกู้ยืมเงินจากสถาบันการเงินไม่สามารถดําเนินการได้ จําเปึนต้องเพิ่มความมั่นใจให้กับสถาบันการเงิน การค้ําประกันเงินกู้ของกระทรวงการคลัง เปึนสิ่งที่จะช่วยเสริมสร้างความมั่นใจให้สถาบันการเงินในการให้เงินกู้กับกองทุนน้ํามันเชื้อเพลิง เพื่อจะได้เสริมสภาพคล่อง ใช้คืนหนี้บางส่วนกับผู้ค้าน้ํามัน เพื่อให้ระบบเศรษฐกิจสามารถ ฟุ๋นตัว โดยได้รับผลการเปลี่ยนแปลงจากราคาน้ํามันน้อยที่สุด และการค้าน้ํามันยังดําเนิน ต่อไปได้โดยไม่หยุดชะงัก
การคืนเงินกู้ของกองทุนน้ํามันเชื้อเพลิงจะเปึนจากรายรับของกองทุน น้ํามันเชื้อเพลิงที่จะได้จากการส่งเข้ากองทุนน้ํามันเชื้อเพลิง ซึ่งสํานักงานกองทุนน้ํามันเชื้อเพลิง ได้จัดทําแผนการชําระหนี้ไว้แล้ว โดยสามารถชําระหนี้ได้หมดภายในป้ ๒๕๗๒ โดยไม่เปึน ภาระทางการเงินต่อกระทรวงการคลัง หรือจะส่งผลกระทบเพียงจํากัดแก่พี่น้องประชาชน ผู้ใช้น้ํามัน ทั้งนี้ฐานะการเงินกองทุนน้ํามันเชื้อเพลิง ณ เดือนพฤศจิกายน ๒๕๖๕ มีสถานะ ติดลบกว่า ๑๓๐,๐๐๐ ล้านบาท ขาดสภาพคล่อง มีหนี้ที่ต้องชดเชยกองทุนน้ํามันเชื้อเพลิง ที่ค้างอยู่กับผู้ค้าน้ํามันเชื้อเพลิงจํานวนมาก
ท่านประธานสภาที่เคารพ ท่านสมาชิกผู้ทรงเกียรติครับ ด้วยเหตุผลดังกล่าวนี้ จึงมีความจําเปึนที่จะต้องจัดหาแหล่งกู้ เพื่อเสริมสภาพคล่องให้แก่กองทุนน้ํามันเชื้อเพลิง ในการรักษาเสถียรภาพราคาน้ํามันเชื้อเพลิง อันเปึนวัตถุประสงค์ของกองทุนน้ํามันเชื้อเพลิง
ตามกฎหมายว่าด้วยกองทุนน้ํามันเชื้อเพลิง รวมทั้งสามารถสนับสนุนดําเนินการเร่งด่วน เพื่อบรรเทาผลกระทบต่อประชาชน ผู้ประกอบการอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้องอย่างมีประสิทธิภาพ แต่โดยที่กระทรวงการคลังไม่มีอํานาจที่จะค้ําประกันการชําระหนี้ของสํานักงานกองทุน น้ํามันเชื้อเพลิง ซึ่งมีฐานะเปึนหน่วยงานกํากับดูแลของรัฐได้ตามกฎหมายด้วยการบริหาร หนี้สาธารณะและกฎหมายว่าด้วยกองทุนน้ํามันเชื้อเพลิง จึงเปึนกรณีฉุกเฉินที่จําเปึนรีบด่วน อันมิอาจหลีกเลี่ยงได้ เพื่อประโยชน์อันที่จะรักษาความมั่นคงทางเศรษฐกิจของประเทศ ในการให้อํานาจกระทรวงการคลังค้ําประกันการชําระหนี้ของสํานักงานกองทุนน้ํามันเชื้อเพลิง เพื่อให้กองทุนน้ํามันเชื้อเพลิงมีสภาพคล่องในการแก้ไขปัญหาวิกฤติน้ํามันเชื้อเพลิง ตามกฎหมายว่าด้วยกองทุนน้ํามันเชื้อเพลิงต่อไป จึงขอกราบเรียนมาเพื่อโปรดพิจารณา อนุมัติพระราชกําหนดฉบับนี้ด้วย ขอบคุณครับ