สภาผู้แทนราษฎร · ครั้งที่ ๒ · ๓ พฤศจิกายน ๒๕๖๕

บัญญัติ เจตนจันทร์ พูดถึงปัญหาการบำบัดผู้ติดสารเสพติดและโรคจิตเวช โดยเรียกร้องให้มีศูนย์บำบัดแบบองค์รวมที่สามารถช่วยเหลือผู้ป่วยได้ทุกด้าน รวมถึงการช่วยเหลือทางสังคมและกฎหมาย และขอให้รัฐบาลดำเนินการแก้ไขปัญหานี้

นายบัญญัติ เจตนจันทร์ ระยอง

ท่านประธานครับ เรื่องทางออกครับ ทางออกของศูนย์บำบัดมีอะไรที่เป็นกุญแจเปิดขึ้นมา ๑. ทางออก ก็คือเขาสามารถ ขอใบรับรองการเข้ารับการบำบัดจากศูนย์บำบัดที่ทางราชการรับรองได้ เขาก็ไม่ต้องไปหา ไปง้องอนใคร เพราะว่าที่เขาขอใบจากภรรยาไม่ได้เพราะเขาเพิ่งทะเลาะกันนะครับ ๒. เขาขอให้มีใบรับรองการตรวจปัสสาวะเป็นลบ ซึ่งศูนย์บำบัดก็จะมีการตรวจปัสสาวะ สัปดาห์ละครั้ง เป็นเวลา ๒ เดือน เขาสามารถได้ใบเหล่านี้ได้โดยง่ายเลยครับ เขาก็จะมีอะไร ไปยื่นศาล ความเครียดของเขาก็จะไม่ถูกกระตุ้นทำให้เขาจะต้องเกิดอาการ อาจจะเป็นเหตุ ในการเกิดอาการเช่นนี้ ปัจจุบันศูนย์บำบัดไม่ใช่เป็นแบบองค์รวม มันเป็นศูนย์บำบัดแบบแยกส่วนโดยใช้องค์กร เป็นฐานคือออแกไนเซชัน เบส (Organization based) เช่น ๑. มีศูนย์คัดกรอง ศูนย์คัดกรอง ก็อยู่ที่ รพ.สต. อยู่ที่ อบจ. ๒. ศูนย์รักษาพยาบาลก็อยู่ในโรงพยาบาลอำเภอ โรงพยาบาล จังหวัด ๓. ศูนย์ประสานงานเพื่อการส่งต่อ อันนี้อยู่ที่สถาบันการแพทย์ฉุกเฉิน สพฉ. ๔. ศูนย์ฟื้นฟูสมรรถภาพอยู่ที่ค่ายต่าง ๆ เราจะเห็นว่ามีค่ายทหารต่าง ๆ ศูนย์ฟื้นฟู สมรรถภาพ ต่างคนต่างทำนะครับ ๕. ศูนย์ฟื้นฟูสภาพทางสังคม อันนี้กระทรวงมหาดไทย เขาทำ ๖. ศาลพิจารณาคดี ต่างคนเขาก็ต้องไปช่วยเหลือตัวเขาเอง แต่ถ้ามีศูนย์บำบัด เรามีนักกฎหมายมีอะไรเราก็ช่วยเขานะครับ ช่วยเขาเพราะเขาลำบาก เราต้องการให้เขา กลับมาเป็นคนดี เขาเป็นคนป่วย ๗. ศูนย์คุมประพฤติ อันนี้ก็กระทรวงยุติธรรม ๘. โรงพยาบาลของธัญลักษณ์ ส่วนกลางเขาเรียก สบยช. หรือธัญลักษณ์ในภูมิภาค อันนี้ ก็ขึ้นกับกรมการแพทย์ซึ่งรับแต่ผู้ติดสารเสพติด แต่ไม่เกี่ยวข้องกับโรคจิตเวช ๙. โรงพยาบาล จิตเวช ก็รับแต่สิ่งที่เป็นจิตเวชแต่ไม่เกี่ยวกับสารเสพติด แต่ถ้าหันมาดูเป็นศูนย์แบบองค์รวม ที่ผมนำเสนอนั้น คือ ๑. ผู้ขอความช่วยเหลือ ก็คือว่าผู้เข้ารับการบำบัดเข้าศูนย์เดียว วัน สต็อป เซอร์วิส (One stop service) โดยใช้ผู้ป่วยเป็นศูนย์กลางหรือใช้ปัญหา เป็นศูนย์กลาง พรอบเล็ม เบส วัน สต็อป เซอร์วิส (Problem based , one stop service) ๒. ตั้งแต่คัดกรอง บำบัดสารสุขภาพจิต ส่งต่อฟื้นฟูทุกด้าน และการช่วยเหลือทางสังคม ทั้งข้อกฎหมาย ฝึกอาชีพแบบองค์รวม และประสานส่งต่อแบบเบ็ดเสร็จไร้รอยต่อเลยครับ ๓. ผู้เข้ารับการบำบัดและผู้ดูแลพามาเข้าศูนย์เดียว ไม่ต้องนั่งรถสองแถวไปหลาย ๆ ศูนย์ ไปค่าใช้จ่ายก็เยอะ เบิร์นเอ้าท์ (Burnout) ก็คือหมดกำลังใจ ๔. การประสานงานเป็นเรื่อง ของเจ้าหน้าที่ เจ้าหน้าที่ทั้งหลายที่ใช้เป็นออแกไนเซชัน เบส (Organization based) เราเอามารวมกัน บูรณาการกัน เป็นเรื่องภายในของส่วนราชการ เหมือนกับเป็นเคลียริ่งเฮาส์ (Clearinghouse) สิทธิต่าง ๆ ของผู้เข้ารับการบำบัดซึ่งเพื่อลดภาระการหมดไฟหรือ เบิร์นเอ้าท์ (Burnout) ลดภาระของผู้ดูแลที่เกิดขึ้น แล้วเพิ่มการเข้าถึงโดยองค์รวม อย่างบูรณาการ เราเรียกว่าเข้าศูนย์นี้เข้าง่าย แล้วเข้าแล้วสะดวกสบาย ชวนให้ผู้ใช้สารเสพติด ที่มีปัญหาสุขภาพจิตอยากที่จะมาอยู่ ครอบครัวก็อยากจะมาส่งต่อนะครับ ถัดไปเป็นเรื่อง อ้างอิงของหน่วยงานโครงการสหประชาชาติเกี่ยวกับเรื่องสารเสพติด แล้วก็เรื่อง อาชญากรรมต่าง ๆ ต่อไปนำเสนอว่าที่ผมพูดมานี้ การบำบัดนั้นเป็นเรื่องของร่ม ร่มสุขภาพ ร่มสุขภาพก็คือไบโอ ไซโค โซเชียล สพีริชวล (Bio psycho social spiritual) เมื่อสักครู่ พูดถึง ไบโอ (Bio) ก็คือภัยอันตรายทางกาย เขาจะปลอดภัยจากภัยทางกาย ตั้งแต่เขาเข้ามา ที่ศูนย์นี้ โจทก์ จำเลยเขาก็หายหมด ทางจิตใจเขาจะอยู่ทางนี้ นักจิตวิทยาก็ดูแลกัน ทางสังคม สังคมนี้ภัยหายไปทันทีเลย แล้วก็ทางจิตวิญญาณ เขาจะถูกฝึกให้มีเมตตาต่าง ๆ อันนี้ก็แปลเป็นไทยเพื่อให้เข้าใจง่าย สุดท้ายที่มีร่มหลาย ๆ แบบให้ท่านได้ศึกษาว่าการเข้าสู่ เฮลธ์ อัมเบรลละ (Heath umbrella) หรือร่มสุขภาพนั้นช่างปลอดภัยไม่ต่างจาก ร่มผ้ากาสาวพัสตร์ก็ไม่มีร่มอยู่จริง การบวชพระภิกษุในพระพุทธศาสนานั้นก็เข้าอยู่ภายใต้ ร่มผ้ากาสาวพัสตร์ก็มีความปลอดภัยจากกิเลสทั้งหลาย กระผมในฐานะของ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจากพรรคประชาธิปัตย์ ขอนำเสนอญัตติด่วนเพื่อให้สภา ผู้แทนราษฎรแห่งนี้ได้ให้ข้อเสนอแนะ ข้อคิดเห็น และข้อสังเกตเพื่อประกอบมติ เพื่อให้ รัฐบาลรับไปดำเนินการแก้ไขปัญหาให้ปัญหาเรื่องนี้โดยเหตุกราดยิงที่มีอันตรายร้ายแรง เป็นฝันร้ายนั้นเป็นบทเรียนอันมีค่ายิ่งแก่สังคมไทย จะได้ไม่เกิดเหตุการณ์นี้ในทุกจังหวัด และรวมทั้งที่จังหวัดหนองบัวลำภูอีกต่อไปครับ แล้วก็ขอให้ศูนย์เด็กเล็กแห่งนั้น ถ้าเป็นไปได้ ถ้าผมเสนอได้อยากให้เป็นศูนย์บำบัดที่มีคุณค่าทางประวัติศาสตร์ ดีกว่าจะทุบทำลายทิ้งครับ กราบขอบพระคุณครับ