เป็นอันว่า ที่ประชุมรับทราบรายงานการตรวจสอบสำนักงานการตรวจเงินแผ่นดิน ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๓ เรียบร้อยแล้วนะครับ เชิญผู้แทนหน่วยงาน ขอบพระคุณมากครับ
ระเบียบวาระที่ ๓ รับรองรายงานการประชุม ไม่มี
ระเบียบวาระที่ ๔ เรื่องที่คณะกรรมาธิการพิจารณาเสร็จแล้ว
๔.๑ รายงานผลการพิจารณาศึกษาแก้ไขปัญหาการออกประทานบัตร เหมืองแร่และผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อมจากการทำเหมืองแร่ ซึ่งคณะกรรมาธิการวิสามัญ พิจารณาเสร็จแล้ว
ในคราวประชุมสภาผู้แทนราษฎร ชุดที่ ๒๕ ปีที่ ๒ ครั้งที่ ๑๙ (สมัยสามัญ ประจำปีครั้งที่หนึ่ง) เมื่อวันพฤหัสบดีที่ ๖ สิงหาคม ๒๕๖๓ ที่ประชุมสภาผู้แทนราษฎรได้มีมติ ตั้งคณะกรรมาธิการวิสามัญพิจารณาศึกษาแก้ไขปัญหาการออกประทานบัตรเหมืองแร่ และผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อมจากการทำเหมืองแร่ ตามข้อบังคับการประชุมสภาผู้แทนราษฎร ข้อ ๔๙ มีกำหนดระยะเวลาพิจารณาศึกษาได้ ๙๐ วัน และได้ขยายระยะเวลาเป็นจำนวน ๖ ครั้ง ตั้งแต่วันที่ ๗ สิงหาคม ๒๕๖๓ ถึงวันที่ ๒๙ ตุลาคม ๒๕๖๔ รวมระยะเวลาดำเนินการทั้งสิ้น ๔๓๕ วัน ซึ่งประกอบไปด้วยคณะกรรมาธิการทั้งหมด ๔๓ ท่าน เป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร เป็นบุคคลภายนอก พร้อมคณะที่ปรึกษาอีกหลายท่านที่มีความรู้ ความสามารถ และมี ประสบการณ์ในเรื่องนี้โดยตรงทั้งสิ้น ดังมีรายนามที่ปรากฏอยู่ในเล่มรายงานผลการศึกษา ที่เสนอต่อที่ประชุมแล้ว
วัตถุประสงค์ เพื่อพิจารณาศึกษาแก้ไขปัญหาการออกประทานบัตรเหมืองแร่ และผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อมจากการทำเหมืองแร่
คณะกรรมาธิการได้ทำการพิจารณาศึกษาตั้งแต่สาเหตุของข้อร้องเรียน การรับฟังปัญหา การศึกษาข้อกฎหมาย การเชิญหน่วยงานราชการ ผู้ประกอบการทำเหมืองแร่ และประชาชน บุคคลภายนอกที่เกี่ยวข้องมาชี้แจง ตลอดจนข้อสังเกตต่าง ๆ เพื่อเป็นการนำผล การศึกษาทั้งหมดไปกำหนดเป็นประเด็นข้อสังเกตของคณะกรรมาธิการ ซึ่งจะได้แจ้งให้ หน่วยงานราชการที่เกี่ยวข้องนำไปพิจารณาดำเนินการปรับปรุงแก้ไข อันจะก่อให้เกิดประโยชน์ ต่อประเทศชาติ ประชาชนในประเทศอย่างยั่งยืนและผาสุกต่อไป
ทั้งนี้คณะกรรมาธิการวิสามัญได้ดำเนินการพิจารณาศึกษาแก้ไขปัญหาการออก ประทานบัตรเหมืองแร่และผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อมจากการทำเหมืองแร่ ตามกรอบ การพิจารณาประเด็น การดำเนินงานของคณะกรรมาธิการวิสามัญ ซึ่งสรุปสาระสำคัญได้ดังนี้
๑. คณะกรรมาธิการวิสามัญได้ประชุมพิจารณา โดยเชิญประชาชน บุคคลภายนอกและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องมาร่วมประชุม เพื่อให้ข้อมูล ข้อเท็จจริง ตลอดจนชี้แจง แสดงความคิดเห็น จำนวน ๔๕ ครั้ง คณะกรรมาธิการวิสามัญได้มีการเดินทางไปศึกษา ดูงาน จำนวน ๖ ครั้ง ดังนี้
ครั้งที่ ๑ ปัญหาการออกประทานบัตรเหมืองแร่ถ่านหิน อำเภออมก๋อย จังหวัดเชียงใหม่
ครั้งที่ ๒ การตรวจสอบข้อเท็จจริง การขออาชญาบัตรกรณีการขุดเจาะสำรวจ แร่โพแทช ที่อำเภอวานรนิวาส จังหวัดสกลนคร
ครั้งที่ ๓ การฟื้นฟูเหมืองแร่หลังจากการเลิกประกอบกิจการ จังหวัดลำปาง
ครั้งที่ ๔ การประกอบกิจการเหมืองแร่ การกำกับดูแล และฟื้นฟูเหมืองแร่ ในพื้นที่จังหวัดสระบุรี
ครั้งที่ ๕ การฟื้นฟูห้วยคลิตี้จากการปนเปื้อนสารตะกั่ว เนื่องจากการประกอบ กิจการเหมืองแร่ในพื้นที่บ้านคลิตี้ อำเภอทองผาภูมิ จังหวัดกาญจนบุรี
ครั้งที่ ๖ เป็นครั้งสุดท้าย การประกอบกิจการเหมืองแร่ในพื้นที่ลุ่มน้ำ ๑ เอ (1A) และ ๑ บี (1B) พื้นที่จังหวัดสระบุรี
โดยคณะกรรมาธิการได้กำหนดกรอบวิธีการพิจารณาประเด็นการดำเนินงานของ คณะกรรมาธิการวิสามัญไว้เป็น ๓ ประเด็น ดังนี้
ประเด็นที่ ๑ พิจารณาประเด็นปัญหาก่อนออกประทานบัตรเหมืองแร่ โดยพิจารณาศึกษาญัตติที่เกี่ยวข้องกับประเด็นการออกประทานบัตร เป็นการศึกษาเกี่ยวข้องกับ การยื่นขอประทานบัตร มีการพิจารณาตั้งแต่กระบวนการกำหนดเขตพื้นที่แหล่งแร่ ตามแผนแม่บทบริหารจัดการแร่ ๕ ปี พ.ศ. ๒๕๖๐ ถึง พ.ศ. ๒๕๖๔ การขออนุญาตอาชญาบัตร ผูกขาดสำรวจแร่ การขออนุญาตอาชญาบัตรพิเศษ การขอประทานบัตรทำเหมืองแร่ การจัดการ รับฟังความคิดเห็นของประชาชนในการออกประทานบัตร กรณีแหล่งหินอุตสาหกรรม เพื่ออุตสาหกรรมก่อสร้าง การขออาชญาบัตรและประทานบัตรทำเหมืองแร่ในเขตนิคม สร้างตนเอง การขออนุญาตเข้าทำประโยชน์ในพื้นที่ป่าไม้ การขออนุญาตเข้าทำประโยชน์ ในพื้นที่ปฏิรูปที่ดินเพื่อการเกษตรกรรม การจัดทำรายงานการวิเคราะห์ผลกระทบสิ่งแวดล้อม ไออีอี (IEE) อีไอเอ (EIA) อีเอชไอเอ (EHIA) และการประเมินสิ่งแวดล้อมระดับยุทธศาสตร์ หรือเอสอีเอ (SEA)
ประเด็นที่ ๒ พิจารณาประเด็นปัญหาที่อยู่ในระหว่างเปิดการทำเหมืองแร่ โดยพิจารณาศึกษาญัตติที่เกี่ยวข้องกับประเด็นการทำเหมืองแร่ ภายหลังที่ได้รับการ ประทานบัตร เช่น กรณีจัดการสิ่งแวดล้อมจากการทำเหมืองแร่ และกรณีต่ออายุประทานบัตร ที่อยู่ใกล้แหล่งโบราณคดี ในพื้นที่ตำบลหน้าพระลาน ตำบลพุคำจาน อำเภอเฉลิมพระเกียรติ จังหวัดสระบุรี การจัดสรรเงินค่าภาคหลวงแร่ เงินผลประโยชน์เพื่อตอบแทนแก่รัฐและเงินกองทุนต่าง ๆ ให้แก่ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น การตรวจกำกับและติดตามของหน่วยงานราชการที่เกี่ยวข้อง ขณะเปิดการทำเหมือง เช่น กรมอุตสาหกรรมพื้นฐานและการเหมืองแร่ สำนักงานอุตสาหกรรม พื้นฐานและการเหมืองแร่ สำนักงานอุตสาหกรรมจังหวัด องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น อบจ. เทศบาล อบต. สำนักงานทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม สำนักงานการปฏิรูปที่ดิน เพื่อเกษตรกรรม และสำนักศิลปากรพื้นที่ กรมอนามัย และกรมควบคุมโรค เป็นต้น
ประเด็นที่ ๓ พิจารณาประเด็นปัญหาภายหลังจากการทำเหมืองแร่และฟื้นฟู การทำเหมืองแร่ โดยพิจารณาศึกษาญัตติที่เกี่ยวข้องกับประเด็นภายหลังจากการทำเหมืองแร่ และฟื้นฟูการทำเหมืองแร่แล้ว เช่น ผลกระทบสิ่งแวดล้อมที่เกิดขึ้นจากการทำเหมือง การพัฒนา ขุมเหมืองหรือพื้นที่ทำเหมืองแร่ไปแล้ว เพื่อประโยชน์ต่อชุมชนและสิ่งแวดล้อม การจัดตั้ง กองทุนและการพัฒนาชุมชนที่เกิดจากการทำเหมืองแร่ การสร้างแหล่งน้ำสำรองให้กับประชาชน และชุมชนเพื่อแก้ไขปัญหาภัยแล้ง การสร้างการมีส่วนร่วมระหว่างชุมชนกับผู้ประกอบการ เหมืองแร่ และความรับผิดชอบของผู้ได้รับประทานบัตรเหมืองแร่เกี่ยวกับการทำแนวกันชน ในพื้นที่บัฟเฟอร์โซน (Buffer Zone)
อย่างไรก็ตามจากผลการศึกษาพิจารณาตามกรอบและดำเนินการที่ได้กำหนดไว้ คณะกรรมาธิการมีข้อสังเกตจากการพิจารณาศึกษาในที่ประชุม รวมถึงการเดินทางไปศึกษาดูงาน ในพื้นที่ที่เกี่ยวข้อง เพื่อรับฟังข้อมูล ข้อเท็จจริงจากประชาชน ผู้ประกอบการและหน่วยงานต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้อง หรือได้รับผลกระทบจากปัญหาการออกประทานบัตรเหมืองแร่และผลกระทบ ด้านสิ่งแวดล้อมจากการทำเหมืองแร่ อันจะเป็นประโยชน์ต่อการแก้ไขปัญหาผลกระทบของ ปัญหาที่เกิดขึ้นจากการออกประทานบัตรเหมืองแร่และผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อมจากการทำ เหมืองแร่อย่างแท้จริง อีกทั้งยังเป็นข้อสังเกตที่จะส่งเสริมให้การพัฒนาเหมืองแร่ของประเทศ ได้อย่างยั่งยืนต่อไป
กระผมขออนุญาตมอบให้บุคคลดังต่อไปนี้เป็นผู้เสนอรายงานในลำดับต่อไป ลำดับที่ ๑ ท่านดอกเตอร์อรรณุวัฒน์ วัฒนวรรณ กรรมาธิการวิสามัญ ได้เป็นผู้เสนอรายละเอียด เนื้อหารายงานในเล่มโดยสังเขป ลำดับที่ ๒ ดอกเตอร์อนุสรณ์ เอี่ยมสะอาด รองประธาน คณะกรรมาธิการวิสามัญ เป็นผู้นำเสนอสรุปกรณีศึกษาญัตติปัญหาการออกประทานบัตร ถ่านหิน ที่อำเภออมก๋อย จังหวัดเชียงใหม่ ลำดับที่ ๓ นางสาวสกุณา สาระนันท์ กรรมาธิการ เป็นผู้นำเสนอกรณีการขออาชญาบัตรพิเศษแร่โพแทช อำเภอวานรนิวาส จังหวัดสกลนคร ๔. นายคงกฤษ ฉัตรมาลีรัตน์ โฆษกคณะกรรมาธิการ เป็นผู้นำเสนอกรณีพื้นที่หินอุตสาหกรรม บ้านในวง อำเภอละอุ่น จังหวัดระนอง
นอกจากนั้นกระผมจะขออนุญาตท่านประธานและที่ประชุมให้คณะกรรมาธิการ คณะที่ปรึกษา และบุคคลภายนอก เป็นผู้ตอบข้อซักถามต่อที่ประชุม ดังต่อไปนี้ ดอกเตอร์อดิทัต วะสีนนท์ รองอธิบดีกรมอุตสาหกรรมพื้นฐานและการเหมืองแร่ นายสกล จุลาภา กรรมาธิการ นายไพชยนต์ เจริญไชยศรี ที่ปรึกษาคณะกรรมาธิการ นายอรรถสิทธิ์ อึ้งเหมอนันต์ ที่ปรึกษา คณะกรรมาธิการ นายวรพจน์ ทองอุปการ ที่ปรึกษาคณะกรรมาธิการ นายประยุทธ เสี้ยวยิ้ม ที่ปรึกษาคณะกรรมาธิการ และนายบรรพต แสงเขียว ที่ปรึกษาคณะกรรมาธิการ
สำหรับข้อสังเกตของคณะกรรมาธิการวิสามัญ กระผม นายประทวน สุทธิอำนวยเดช ในฐานะประธานคณะกรรมาธิการวิสามัญ พร้อมด้วยท่านพิเชษฐ์ เชื้อเมืองพาน กรรมาธิการ จะเป็นผู้นำเสนอในลำดับสุดท้าย
ในการนี้คณะกรรมาธิการวิสามัญจึงขอเสนอรายงานผลการศึกษาตามลำดับ ที่นำเรียน เพื่อให้ที่ประชุมได้โปรดพิจารณา และเสนอข้อคิดเห็นในลำดับต่อไป ขอบคุณครับ
ขออย่างนี้ นะครับ ท่านประธานคณะกรรมาธิการและท่านกรรมาธิการที่จะมารายงาน เนื่องจากรายงานนี้ เรามีอยู่ในนี้ทั้งหมดแล้ว เพราะฉะนั้นผู้ที่รายงานถ้ามันนอกเหนือจากตรงนี้หรือพยายามสรุป สั้น ๆ เพราะเนื้อหาอยู่ในนี้ สมาชิกทุกท่านก็ได้อ่านแล้ว แต่ท่านสรุปหรือมีอะไรจะเพิ่มเติมได้ แต่อย่าใช้เวลาเยอะนะครับ เพราะทุกคนรู้อยู่แล้ว ขอเป็นสรุป ๆ ให้เข้าใจนะครับ เชิญครับ