สภาผู้แทนราษฎร · ครั้งที่ ๖ · ๑๗ มิถุนายน ๒๕๖๔

วราวุธ ศิลปอาชา พูดถึงการใช้น้ำภาคเกษตรกรรมและภาคอุตสาหกรรม ตามพระราชบัญญัติทรัพยากรน้ำ พ.ศ. 2561 และกฎหมายลูกที่จะเสร็จสิ้นลงในอนาคต โดยหารือเรื่องการคิดค่าใช้จ่ายสำหรับการใช้น้ำบาดาล โดยเฉพาะผู้ใช้น้ำประเภทที่ 1 เช่น ประชาชนส่วนใหญ่และเกษตรกรที่ใช้น้ำเพื่อการเกษตร จะช่วยกันเจียดจ่ายรายได้บางส่วนเพื่อดูแลระบบนั้น และขอความช่วยเหลือจากสมาชิกสภาในการกำหนดกฎเกณฑ์ในการใช้น้ำ โดยมีใจความสำคัญที่จะกำหนดค่าธรรมเนียมและข้อจำกัดในการใช้น้ำแต่ละประเภท

นายวราวุธ ศิลปอาชา รัฐมนตรีว่าการกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและ สิ่งแวดล้อม

กราบเรียนท่านประธานครับ ผม วราวุธ ศิลปอาชา รัฐมนตรีว่าการกระทรวง ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ต้องขอบคุณท่านสมาชิกครับท่านประธาน แล้วก็ดีใจ แทนพี่น้องประชาชนที่มีสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรเป็นห่วงเป็นใยทั้งเรื่องความแตกต่าง ระหว่างในส่วนของการใช้น้ำภาคการเกษตรและภาคอุตสาหกรรม ต่อเนื่องจากคำตอบใน คำถามแรกท่านประธานครับ ต้องขออนุญาตเรียนว่าภายใต้การจัดความสำคัญเรียงลำดับ ความสำคัญนั้นภายใต้พระราชบัญญัติทรัพยากรน้ำปี ๒๕๖๑ นั้น ในมาตรา ๔๑ ทางกระทรวงเอง กฎกระทรวงจะต้องแบ่งประเภทการใช้น้ำ เป็นผู้ใช้น้ำประเภท ๑ ประเภท ๒ และประเภท ๓ สิ่งที่ท่านสมาชิกได้เป็นห่วงเมื่อสักครู่ว่าเกษตรกรใช้น้ำมีค่าใช้จ่ายอย่างไร เมื่อเทียบกับภาคอุตสาหกรรมที่ต้องสูบน้ำขึ้นมามีราคาที่ดูเหมือนจะถูกแต่ว่าไปขายแล้วแพง จะมีการแบ่งสรรอย่างไร ประเด็นนี้คือต่อเนื่องจากที่ผมได้อธิบายเบื้องต้นว่าการหาเส้นแบ่ง ตรงนี้เป็นอะไรที่ใช้เวลาแล้วก็จะเป็นการที่กำหนดอยู่ในกฎหมายลูกแต่ละฉบับที่ภายใน ปีหน้าจะเสร็จสิ้นลง ยกตัวอย่างครับท่านประธานครับ การจัดประเภทการใช้น้ำภายใต้ พระราชบัญญัติทรัพยากรน้ำ เขาแบ่งประเภทการใช้น้ำสาธารณะออกเป็น ๓ ประเภท

ผู้ใช้น้ำประเภทที่ ๑ จะเป็นคนส่วนใหญ่พี่น้องประชาชนส่วนใหญ่รวมไป ถึงพี่น้องเกษตรกรจะทำการอุปโภคบริโภคเลี้ยงสัตว์ทำการเกษตรต่าง ๆ เหล่านี้ไม่จำเป็นที่ จะต้องขอใบอนุญาตการใช้น้ำแล้วก็ไม่ต้องชำระค่าใช้น้ำ คราวนี้บางที่ต้องเรียนท่านประธาน ผ่านไปยังท่านสมาชิกว่าบางที่ใช้น้ำบาดาล การสูบน้ำบาดาลขึ้นมาใช้ถ้าเป็นพี่น้องเกษตรกร ใช้เพื่อการเกษตรค่าธรรมเนียมแทบจะไม่มีเลย แต่ว่าบางครั้งองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ที่มีหน้าที่ดูแลระบบบาดาลที่ทางกรมทรัพยากรน้ำบาดาลได้มอบให้นั้น จำเป็นที่จะต้องเก็บ ค่าดูแลรักษาเพราะว่าระบบเหล่านี้พอผ่านไปช่วงระยะเวลาหนึ่งประมาณปีหนึ่งแล้วระบบ เหล่านี้ทางท้องถิ่นจะต้องเป็นคนดูแล การที่จะดูแลนั้นจะต้องมีงบประมาณในการดูแล ก็เป็นสิ่งที่ผมคิดว่าพอสมควรที่ผู้ที่ใช้ในแต่ละคนจะต้องช่วยกัน เรียกว่าช่วยกันเจียดจ่าย รายได้บางส่วนเพื่อมาดูแลระบบของตน อันนั้นก็จะเป็นเรื่องของท้องถิ่นไป ดังนั้นภาพรวม แล้วผู้ใช้น้ำประเภทที่ ๑ ก็คือพี่น้องประชาชนพี่น้องเกษตรกรนั้นจะสามารถใช้น้ำได้ โดยที่ไม่ต้องขออนุญาตแล้วก็ไม่เสียค่าใช้จ่าย

ส่วนผู้ใช้น้ำประเภทที่ ๒ ก็จะเป็นตามที่ท่านสมาชิกได้ตั้งข้อสังเกตเป็นการ ใช้น้ำเพื่อการอุตสาหกรรม เพื่อการท่องเที่ยวรวมไปทั้งการผลิตพลังงานไฟฟ้า การประปา และกิจกรรมอื่น ๆ ในประเด็นนี้ก็จะเป็นส่วนที่กระทรวงมหาดไทยจะเข้ามามีบทบาทในการ ที่จะกำหนดอัตราค่าใช้จ่าย แน่นอนเมื่อสักครู่ที่ท่านสมาชิกบอกว่าค่าน้ำบาดาลที่สูงขึ้นมา นั้นมันดูเหมือนถูกเหลือเกิน อาจจะเป็นไปได้ว่ากฎกติกาที่ใช้นั้นมันอยู่ภายใต้ระเบียบเก่า ดังนั้นภายใต้ พ.ร.บ. ทรัพยากรน้ำปี ๒๕๖๑ และกฎหมายลูกที่เรากำลังจะออกนั้น ค่าธรรมเนียมค่าใช้จ่ายต่าง ๆ เหล่านี้ก็จะมีการปรับขึ้นตามความเหมาะสมซึ่งต้องใช้เวลา พอสมควรในการที่จะไปสอบถามแล้วก็ทำการศึกษาในแต่ละส่วน

และผู้ใช้น้ำประเภทที่ ๓ ครับท่านประธานครับ เป็นการใช้น้ำเพื่อกิจกรรม ขนาดใหญ่ใช้ปริมาณน้ำมาก มากนี่คือมาก ๆ เลย ถึงขนาดอาจจะกระทบกับเสถียรภาพ ของลุ่มน้ำในแต่ละลุ่มน้ำมีการใช้น้ำข้ามลุ่มน้ำกันเกิดขึ้น แล้วก็ครอบคลุมพื้นที่อย่างมากมาย และใช้ประโยชน์ทางธุรกิจ ซึ่งปัจจุบันต้องเรียนท่านประธานผ่านไปยังท่านสมาชิกว่า ผู้ใช้น้ำประเภท ๓ ในประเทศไทยมีอยู่เพียงไม่กี่เจ้าเท่านั้นเอง ดังนั้นการที่จะกำหนดการใช้ น้ำทั้ง ๓ ประเภท ทั้งประเภท ๑ ประเภท ๒ ประเภท ๓ นั้นจะมีกฎหมายลูกที่จะกำหนดว่า แต่ละประเภทจะมีค่าใช้จ่ายอย่างไร จะมีค่าธรรมเนียมอย่างไร จะมีการดำเนินการมีลิมิต (Limit) อย่างไรบ้าง ขอบเขตการใช้น้ำภาคประชาชนเอยอะไรเอยสิ่งต่าง ๆ ที่ท่านสมาชิก เป็นห่วงนั้นต้องเรียนว่าเป็นสิ่งที่มีเหตุผล แล้วก็ขอขอบคุณท่านสมาชิกที่ตั้งกระทู้นี้ขึ้นมา เพราะให้โอกาสทางกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมได้มีโอกาสชี้แจง และผม เชื่อว่าพี่น้องประชาชนก็คงจะได้รับทราบรายละเอียดเพิ่มเติมอีกในระดับหนึ่ง ถ้าหากว่า มีข้อสงสัยอย่างไรเพิ่มเติมทางกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมเรายินดีที่จะ ส่งเอกสารเพิ่มเติมให้กับท่านสมาชิกครับ ขอบคุณครับ