กราบเรียน ท่านประธานสภาผู้แทนราษฎร กระผม ขอเรียนตอบกระทู้ถามสดดังนี้ครับ ในเรื่องของ ประเด็นที่ได้ถามว่าปัญหาท่อระบายน ้าอุดตันในพื้นที่กรุงเทพมหานคร กระผมขอเรียน พื้นฐานก่อนนะครับว่า กรุงเทพมหานครเรามีระบบระบายน ้าอย่างไร โดยย่อก็คือว่า กรุงเทพมหานครใช้การระบายน ้าโดยใช้การสร้างทำนบกันน ้าหลาก น ้าท่าทั้งหลายไม่ให้ เข้ามาในพื้นที่กรุงเทพมหานคร อีกส่วนหนึ่งก็คือมีการทำเขื่อนริมแม่น ้าเจ้าพระยา ทั้งนี้เพื่อให้เกิดพื้นที่ในกรุงเทพมหานครต้องดำเนินการระบายน ้าเฉพาะน ้าฝนที่ตกมาเพียง เท่านั้น นี่คือแนวทางในการดำเนินการในเรื่องการระบายของกรุงเทพมหานคร อย่างไรก็ตาม ก็อยากจะเรียนให้ทราบว่าพื้นที่กรุงเทพมหานครนั้น ตัวพื้นที่เองนั้นก็จะอยู่ในระดับประมาณ ๐.๕-๑ เมตรจากระดับน ้าทะเลปานกลาง ก็หมายความว่าพื้นที่บางส่วนของกรุงเทพมหานคร นั้นก็อาจจะลุ่มกว่าระดับน ้าทะเลปานกลางเป็นที่ลุ่ม ในบางส่วนก็อาจจะใกล้เคียงกับ ระดับน ้าทะเลปานกลาง สรุปแล้วเป็นที่ลุ่มนะครับ
อีกประเด็นหนึ่งก็คือว่าจากอดีตที่ผ่านมาจนถึงปัจจุบันนี้ พื้นที่ ในกรุงเทพมหานครนั้นส่วนใหญ่ก็จะไม่มีพื้นที่ที่จะให้น ้านั้นซึมลงไปได้เลย ส่วนใหญ่นะครับ ก็จะมีการสร้างสิ่งก่อสร้าง ไม่ว่าจะเป็นถนนหนทาง บ้านเรือนคน ลานต่าง ๆ เป็นซีเมนต์ หรือคอนกรีต ทำให้การซึมน ้าฝนจะซึมลงไปปกติจะอยู่ประมาณ ๓๐ เปอร์เซ็นต์ของฝนที่ตก ลงมานั้นก็จะไม่มีพื้นที่ให้น ้าซึมไป นั่นเป็นอีกประเด็นหนึ่งนะครับ อันเนื่องมาจากประเด็น ดังกล่าวนั้นก็ไปถึงว่าแล้วมันกระทบกระเทือนต่อระบบระบายน ้าอย่างไร ในเรื่องนี้ถ้าอธิบาย ความก็คือว่า ฝนที่ตกลงมานั้นไม่ว่าจะตกในบ้านเรือนประชาชน พื้นที่ภาคเอกชน ส่วนราชการทั้งหมด บนถนนหนทางสาธารณะก็จะลงไปในท่อระบาย จากท่อระบายน ้า ก็จะลงไปที่คูคลองระบายน ้า แล้วก็จะต้องระบายไปลงแม่น ้าเจ้าพระยาส่วนหนึ่งโดยใช้การสูบ อีกส่วนหนึ่งก็คือไปออกอ่าวไทยนะครับ ส่วนใหญ่จะเป็นการสูบเช่นเดียวกัน นั่นคือระบบ ระบายน ้าที่ดำเนินการกัน ในบางส่วนก็จะมีเรื่องของอุโมงค์เข้ามาช่วยเสริม ในพื้นที่อุโมงค์ ก็จะเป็นพื้นที่ที่อยู่ลึกเข้าไปห่างจากแม่น ้าเจ้าพระยา อธิบายง่าย ๆ ว่าถ้าฝนตกมา สมมุติว่า เต็มพื้นที่กรุงเทพมหานคร พื้นที่ที่อยู่ห่างไกลนั้นจะระบายน ้าไม่ได้จะต้องรอให้น ้าตรงใกล้ แม่น ้าเจ้าพระยาระบายไปก่อนแล้วถึงระบาย เพราะฉะนั้นก็จะมีการท่วมขังหรือรอระบายนาน เพราะฉะนั้นในบางพื้นที่ก็จะมีแก้มลิงรวมน ้า เช่น บึงหนองบอน เป็นต้น แล้วก็สร้างอุโมงค์ ไปออกทางแม่น ้าเจ้าพระยานะครับ อันนี้เป็นระบบระบายน ้าโดยรวมของกรุงเทพมหานคร
มาดูว่าปัญหาว่าท่อระบายน ้าเป็นอย่างไรนะครับ ที่ท่านสมาชิกผู้ทรงเกียรติ ได้กรุณาเรียนว่าเกิดจากปัญหาของการอุดตัน กระผมขอเรียนอย่างนี้นะครับว่าโดยการ ดำเนินการนั้นแนวทางในการดำเนินการนั้นก็จะไม่ให้มีการอุดตันของขยะ ซึ่งผมจะเรียน เป็นลำดับต่อไป อย่างไรก็ตามก็คงต้องเรียนว่าบางครั้งภาพที่ออกมาแล้วเกิดมีขยะนั้น ส่วนใหญ่จะเป็นขยะที่เกิดจากในช่วงฝนตกแล้วประชาชนทิ้งขยะไม่ ไม่ทิ้งในที่ทิ้งขยะก็จะอยู่ ในที่สาธารณะบ้าง พื้นที่ส่วนตัวบ้าง แล้วก็ไหลลงมาในพื้นที่สาธารณะลงไปในท่อระบายน ้า อันนั้นอาจจะมีบ้างนะครับ แต่โดยส่วนใหญ่นั้นแนวทางในการดำเนินการเรื่องท่อระบายน ้า มีดังนี้นะครับว่า เรามีท่อระบายที่ผมเรียนว่าใช้เป็นหลักนั้น ในกรุงเทพมหานครประมาณ ๖,๕๐๐ กิโลเมตรเศษ ๆ ในท่อระบายน ้าประมาณครึ่งหนึ่งยังเป็นท่อเก่าซึ่งมีความกว้าง ประมาณ ๖๐ เซนติเมตรหรือต ่ากว่า ๖๐ เซนติเมตร อันนี้ต้องเรียนให้ทราบเพราะเป็น ส่วนสำคัญในการที่จะทำให้การระบายน ้ามีผลอย่างไร กรุงเทพมหานครเองก็ได้มีการลอกท่อ โดยประมาณ ๕๐-๖๐ เปอร์เซ็นต์ของจำนวนท่อทั้งหมดทุก ๆ ปี เกือบทุกปีนะครับ โดยมีลำดับอย่างนี้ว่า ในพื้นที่ที่มีความอ่อนไหว มีปัญหาน ้าท่วมหรือเป็นจุดเสี่ยงก็แล้วแต่ ก็จะทำการลอกท่อ ทำความสะอาดทุกปี แล้วก็จะมีการตรวจสอบทุก ๆ ๖ เดือน ส่วนในพื้นที่ที่ต้องเฝ้าระวังรองลงมาก็จะทำความสะอาดปีเว้นปี แล้วก็มีการตรวจสอบทุก ๖ เดือน ในพื้นที่ทั่ว ๆ ไปนั้นเราคงไม่ได้ทำการขุดลอกทุกปีนะครับ เราอาจจะทำปีเว้น ๒ ปี แต่อย่างไรก็ตามก็มีการตรวจสอบทุกปี นั่นหมายความว่าระบบของท่อระบายน ้าเขาเตรียมการ ที่จะให้ระบายน ้าได้ เดี๋ยวเข้าไปดูปัญหาว่าแล้วทำไมมันถึงระบายน ้าไม่ได้นะครับ อันนี้คือ แนวทางที่ดำเนินการนะครับ กระผมได้เรียนแล้วว่าจากท่อระบายน ้าก็จะไปลงคูคลอง เราก็มี คูคลองในกรุงเทพมหานครทั้งสิ้นเกือบ ๒,๐๐๐ คลอง ๑,๙๘๐ คลอง ระยะทางเกือบ ๓,๐๐๐ กิโลเมตร อันนี้ก็จะได้รับน ้าจากท่อระบายน ้าอีกทีหนึ่ง ในคูคลองต่าง ๆ ในกรุงเทพมหานครก็จะมีการขุดลอกเพื่อจะเพิ่มพื้นที่เก็บน ้า พื้นที่ทำให้เกิดการระบายน ้า เพิ่มขึ้นนะครับ อย่างไรก็ตามในเรื่องนี้บางทีก็มีข้อจำกัด เช่น ความแคบไม่สามารถ ขุดได้ลึกกว่านี้ ขุดลึกกว่านี้ก็ตลิ่งพัง แม้ว่ากรุงเทพมหานครจะมีแผนงานที่จะไปทำเขื่อน ถ้าทำเขื่อนเราก็สามารถขุดได้ลึกหน่อยนะครับ ก็มีการดำเนินการตามลำดับ สรุปแล้วคูคลอง ก็มีการขุดลอกตามงบประมาณที่มีเพื่อให้การระบายน ้าจากท่อระบายน ้าต่อไปนั้นดำเนินการได้
อีกส่วนหนึ่งซึ่งอาจจะต้องกล่าวถึงคือ เรื่องอุโมงค์ อย่างที่ผมเรียนแล้วว่า ในพื้นที่ห่างไกลนั้นก็จะมีการสร้างอุโมงค์เพื่อนำน ้าออกไปที่แม่น ้าเจ้าพระยาให้เร็ว ในขณะนี้ เราก็มีอุโมงค์ที่ดำเนินการแล้วที่จะระบายน ้าในพื้นที่ห่างไกลจากแม่น ้าเจ้าพระยา ๔ อุโมงค์ กำลังดำเนินการก่อสร้างอยู่อีก ๑ อุโมงค์ กำลังหาผู้ประกอบการเริ่มก่อสร้างอีก ๓ อุโมงค์ แล้วก็กำลังของบประมาณอีก ๒ อุโมงค์ ทั้งสิ้นนี้ก็จะทำให้ระบบการระบายน ้านั้นสามารถ ดำเนินการระบายน ้าได้ให้มีประสิทธิภาพเพื่อลดปัญหานะครับ
กระผมขอเรียนถึงเรื่องของปัญหาว่า เมื่อทำแล้วทำไมจึงเกิดปัญหาน ้าท่วม ในพื้นที่กรุงเทพมหานครนะครับ อย่างที่ผมเรียนแล้วว่าปัญหาของท่อระบายน ้านั้นก็อยู่กับ ปัญหาของขนาดท่อที่มีขนาดเล็ก ถ้าให้เรียนก็คือว่า เมื่อฝนตกมาน ้าจากบนผิวถนนหรือจาก บ้านเรือนคนก็แล้วแต่ก็จะต้องเข้าไปในท่อระบายน ้าซึ่งเปรียบเสมือนแก้มลิง แล้วท่อระบายน ้า มีขนาดเล็กอย่างที่ผมได้เรียนแล้ว แม้ว่าเราจะทำความสะอาด
อีกประเด็นหนึ่งคือ ระดับท่อ อันเนื่องมาจากพื้นที่กรุงเทพมหานครระดับท่อ ของกรุงเทพมหานครทั้งหมดเราจะมีความสูงต่างน้อยมากนะครับ ด้วยปัญหากายภาพของ กรุงเทพมหานครเป็นพื้นที่ราบ เราไม่สามารถทำให้มีสโลป (Slope) เอียงได้ นั่นประเด็นหนึ่ง ประเด็นที่ ๒ ก็คือบางครั้งท่อระบายน ้าเราต้องระบายน ้าไปทั้งซ้ายและขวาไปทั้ง ๒ ทาง ในบางครั้งต้องออกไปด้านหนึ่งระบายไปด้านหนึ่ง บางครั้งต้องออกไปอีกด้านหนึ่ง นั่นประเด็นหนึ่ง
อีกประเด็นหนึ่งก็คือว่า ถึงแม้ว่าเราจะพยายามจะทำในการที่จะทำให้ ท่อระบายน ้าเอียงก็จะไปเจอปัญหาว่า ถ้าเอียงเกินไปเราก็จะไปอยู่ต ่ากว่าลำคลอง ซึ่งไม่สามารถระบายน ้าจากท่อระบายน ้าไปที่คลองได้นะครับ นั่นเป็นปัญหาหนึ่งของเรื่อง ขนาดของท่อระบายน ้าเรานะครับ ซึ่งรับน ้าได้จำกัด แล้วก็ไม่สามารถระบายน ้าได้รวดเร็ว แม้ว่าจะใช้การปั๊มก็ตามนะครับ
อีกส่วนหนึ่งที่จะต้องเรียนก็คือ เรื่องของปริมาณฝน อันนี้ต้องสร้าง ความเข้าใจนะครับ ไม่ว่าพื้นที่ใดไม่ว่าจะเป็นพื้นที่กรุงเทพมหานครหรือพื้นที่เปิดอื่น ๆ ถ้ามีฝนตกที่บริเวณที่ใดที่หนึ่งในความเข้มมาก ๆ คือตกจำนวนมิลลิเมตรมาก ๆ ในช่วง ระยะเวลาสั้น ๆ มันก็จะเกิดน ้าหลากถ้าเป็นพื้นที่เอียง ในพื้นที่เป็นระดับราบก็จะมีน ้าท่วมขัง เป็นปกติทั่วโลกอยู่ที่ฝนจะตกมากแค่ไหนกับพื้นที่ที่จะรับน ้ามันสอดคล้องกันแค่ไหน สรุปก็คือว่า ท่านจะทำใหญ่ขนาดไหนไม่มีการอุดตัน ถ้าจำนวนปริมาณฝนที่ตกมาจำนวนมาก และมีความเข้มมาก คือตกมากมิลลิเมตรแล้วก็ตกในระยะสั้น ๆ ก็จะเกิดปัญหาของ การระบายน ้าเกิดขึ้นนะครับ อย่างไรก็ตามกระผมก็ขอเรียนว่า กรุงเทพมหานครก็ได้มี การดำเนินการเพื่อจะเตรียมการแก้ไขปัญหาเรื่องของการระบายน ้าเมื่อฝนตกมาในพื้นที่ ตัวเองนะครับ ในเรื่องแรกก็คือว่า ได้มีการประสานงานกับหน่วยการระบายน ้าว่า การระบายลงแม่น ้า เจ้าพระยานั้นก็จะต้องระบายน ้าไม่ให้เกิน ๓,๕๐๐ ลูกบาศก์เมตรต่อวินาทีที่จุดวัดบางไทร ซึ่งจะทำให้ปริมาณน ้าในแม่น ้าเจ้าพระยา ไม่ว่าน ้าทะเลหนุนหรือไม่หนุนไม่สูงกว่าคันกั้นน ้า แล้วก็กรุงเทพมหานครสามารถระบายน ้าออกมาได้นะครับ ได้เตรียมการในเรื่องของ การลอกท่อ การลอกคูคลอง ได้มีการเตรียมปั๊มน ้า ระบบไฟสำรองทั้งหมดที่ให้พร้อม รวมทั้ง การพร่องน ้าในคูคลองต่าง ๆ ให้ว่างที่จะรองรับได้ ในการดำเนินงานก็จะดำเนินงานอย่างนี้ กระผมก็ขอกราบเรียนว่า ทั้งหมดสรุปได้ว่าเขามีการเตรียมความพร้อมทั้งหมดในสภาพที่ดี ในขณะนี้ และกระผมจะตอบต่อไปว่าแล้วเราจะเตรียมการในต่อไปแก้ไขอย่างไร เขามีการ เตรียมการตามท่อระบายน ้าที่มี คูคลองที่มีทำอย่างไร เตรียมพร้อมที่รับสถานการณ์ แต่ประเด็นก็อยู่ที่ว่าฝนจะตกอย่างไรด้วย กระผมขอเรียนคำถามแรกเท่านั้นครับ